Tự ý san lấp đất nông nghiệp có thể bị xử phạt lên đến 150 triệu đồng

2 giờ trướcBài gốc

Trong những năm gần đây, tình trạng tự ý san lấp đất nông nghiệp để phục vụ mục đích cá nhân như xây dựng nhà ở, kho bãi, xưởng sản xuất hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trái phép có xu hướng gia tăng tại nhiều địa phương. Không ít người dân cho rằng việc “san cho bằng phẳng” chỉ là cải tạo mặt bằng đơn thuần, không gây ảnh hưởng đáng kể.

Tuy nhiên, theo quy định mới của Luật Đất đai 2024 và Nghị định 123/2024/NĐ-CP, hành vi này có thể bị coi là hủy hoại đất và bị xử phạt hành chính lên tới 150 triệu đồng, kèm theo biện pháp buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu.

LÀ HÀNH VI HỦY HOẠI ĐẤT

San lấp đất, hay còn gọi là san lấp mặt bằng, là hoạt động thi công nhằm san phẳng nền đất có địa hình cao thấp khác nhau. Về bản chất, quá trình này bao gồm việc đào phần đất cao trong nội bộ khu đất, vận chuyển đến khu vực thấp hơn và đắp vào để tạo mặt bằng bằng phẳng theo mục đích sử dụng.

Trong hoạt động xây dựng được cấp phép hoặc các dự án đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, san lấp mặt bằng là một khâu kỹ thuật bình thường. Tuy nhiên, đối với đất nông nghiệp, việc tự ý san gạt, hạ thấp hoặc nâng cao bề mặt đất có thể làm thay đổi cấu trúc địa hình, phá vỡ tầng canh tác, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất lâu dài. Khi đó, hành vi này không còn đơn thuần là “cải tạo đất” mà có thể bị xác định là hủy hoại đất theo quy định pháp luật.

Điều 11 của Luật Đất đai 2024 quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực đất đai, trong đó có hành vi lấn đất, chiếm đất và hủy hoại đất. Theo giải thích tại khoản 27 Điều 3 của luật này, hủy hoại đất là hành vi làm biến dạng địa hình; làm suy giảm chất lượng đất; hoặc gây ô nhiễm đất, dẫn đến mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định.

Như vậy, nếu việc san lấp khiến thửa đất không còn đảm bảo điều kiện sản xuất nông nghiệp ban đầu, ví dụ làm thay đổi độ dốc bề mặt, làm mặt đất thấp hơn hoặc cao hơn so với thửa đất liền kề, phá vỡ hệ thống thủy lợi nội đồng, làm giảm độ phì nhiêu của đất thì hoàn toàn có thể bị xem là hành vi hủy hoại đất.

Cụ thể hơn, khoản 2 Điều 14 Nghị định 123/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 4/10/2024) nêu rõ các trường hợp bị coi là làm biến dạng địa hình, bao gồm: thay đổi độ dốc bề mặt đất; hạ thấp bề mặt đất; san lấp đất có mặt nước chuyên dùng (trừ hồ thủy lợi); hoặc san lấp nâng cao, hạ thấp bề mặt đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản mà làm mất hoặc giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định.

Tuy nhiên, pháp luật cũng có những ngoại lệ. Một số trường hợp cải tạo phù hợp với mục đích sử dụng đất được giao, được thuê hoặc phù hợp với dự án đầu tư đã được UBND cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ không bị coi là vi phạm. Chẳng hạn như chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa sang mô hình lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản, xây dựng công trình phục vụ trực tiếp sản xuất nông nghiệp hoặc cải tạo đất thành ruộng bậc thang theo đúng quy định.

MỨC PHẠT CÓ THỂ LÊN TỚI 150 TRIỆU ĐỒNG

Đối với hành vi san lấp đất nông nghiệp trái phép gây biến dạng địa hình hoặc suy giảm chất lượng đất, Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định mức xử phạt hành chính tương ứng với diện tích đất bị hủy hoại.

Cụ thể, nếu diện tích đất bị hủy hoại dưới 0,05ha, mức phạt tiền từ 2 - 5 triệu đồng. Từ 0,05ha - dưới 0,1ha, mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng. Diện tích từ 0,1ha - dưới 0,5ha sẽ bị phạt từ 10 - 30 triệu đồng.

Trường hợp từ 0,5ha - dưới 1ha, mức phạt tăng lên từ 30 - 60 triệu đồng. Đáng chú ý, nếu diện tích bị hủy hoại từ 1ha trở lên, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 60 - 150 triệu đồng.

Đây là mức xử phạt hành chính tương đối nghiêm khắc, thể hiện quan điểm siết chặt quản lý đất đai, đặc biệt trong bối cảnh quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp do đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Không dừng lại ở việc phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm. Điều này đồng nghĩa với việc phải tự bỏ chi phí để hoàn trả địa hình, kết cấu đất như ban đầu, nếu việc khôi phục có tính khả thi trên thực địa.

Trong trường hợp việc khôi phục không khả thi, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương để quy định cụ thể các trường hợp được miễn yêu cầu khôi phục và mức độ khôi phục cần thiết.

Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp người dân vì thiếu hiểu biết hoặc chạy theo lợi ích trước mắt đã tự ý đổ đất, san gạt ruộng vườn để chuẩn bị xây dựng công trình trái phép, dẫn đến bị xử phạt nặng và buộc khôi phục hiện trạng, gây thiệt hại kép về kinh tế.

Các chuyên gia pháp lý khuyến cáo, trước khi thực hiện bất kỳ hoạt động cải tạo, san lấp nào trên đất nông nghiệp, người sử dụng đất cần tìm hiểu kỹ quy định pháp luật, đồng thời liên hệ cơ quan chức năng tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể. Việc tuân thủ đúng trình tự, thủ tục không chỉ giúp tránh rủi ro pháp lý mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên đất, nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững.

Trong bối cảnh pháp luật đất đai ngày càng hoàn thiện và siết chặt, mỗi cá nhân, tổ chức cần nâng cao ý thức chấp hành, tránh những vi phạm tưởng chừng nhỏ nhưng có thể phải trả giá rất lớn.

Lý Anh

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/tu-y-san-lap-dat-nong-nghiep-co-the-bi-xu-phat-len-den-150-trieu-dong-post569945.html