Đại biểu Quốc hội: Công chứng có chịu trách nhiệm khi giao dịch bất động sản trốn thuế?

3 giờ trướcBài gốc

Vấn đề trên được đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đặt ra khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng tại phiên họp sáng 11/4.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn cho biết, người dân đang rất quan tâm đến hoạt động công chứng trong giao dịch bất động sản, trong khi lĩnh vực này vẫn còn nhiều vướng mắc. Vì vậy, việc sửa đổi luật cần hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi, nâng cao hiệu quả các giao dịch.

Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ tại phiên thảo luận sáng 11/4.

Ông cho rằng không nên quy định cứng theo hướng bắt buộc tất cả các hợp đồng bất động sản đều phải công chứng. Thay vào đó, cần thiết kế cơ chế linh hoạt hơn, có thể khuyến khích hoặc không khuyến khích tùy từng trường hợp, để người dân được quyền lựa chọn trên cơ sở nhu cầu thực tế.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, một vấn đề quan trọng cần làm rõ là bản chất của công chứng: Công chứng về hình thức hay về nội dung.

"Công chứng có chịu trách nhiệm trong các giao dịch có vấn đề nghi ngờ liên quan đến sai phạm? Ví dụ như tình trạng trốn thuế trong các giao dịch bất động sản thì công chứng có chịu trách nhiệm hay không?", đại biểu Tuấn đặt vấn đề.

Từ đó, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu kỹ, nếu công chứng không gắn với trách nhiệm trong việc phát hiện, ngăn chặn sai phạm thì không nhất thiết phải bắt buộc. Khi đó, người dân có thể chỉ cần ký hợp đồng theo mẫu do Nhà nước hướng dẫn, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và có chứng từ nộp thuế là đủ.

Cảnh báo kẽ hở khiến bên mua gây sức ép từ hợp đồng đặt cọc

Cũng thảo luận vấn đề trên, đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) cho biết, dự thảo Luật bổ sung giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Đoàn Thanh Hóa)

Theo ông, đây là nội dung cần phải báo cáo rõ trước Quốc hội, bởi Điều 3 chỉ quy định giao dịch phải công chứng là giao dịch được luật quy định phải công chứng, bao gồm giao dịch mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, phân chia di sản, góp vốn, thế chấp có đối tượng là bất động sản. Với các giao dịch mà luật chuyên ngành không quy định phải công chứng thì thực hiện theo luật chuyên ngành đó.

Theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản thì hợp đồng mua bán, tặng cho, thế chấp, góp vốn bất động sản, nhà ở bắt buộc phải công chứng, chứng thực.

"Nếu coi giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản là một phần không tách rời của giao dịch mua bán bất động sản thì đương nhiên đây sẽ là loại hợp đồng phải thực hiện công chứng. Trong khi đó, hợp đồng đặt cọc giao dịch bất động sản và nhà ở hiện nay không bắt buộc phải công chứng, chứng thực", đại biểu Hoàn nói.

Ông Lê Thanh Hoàn cho hay, trong giao dịch đặt cọc mua bán nhà, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhiều người có thể cho rằng hợp đồng đặt cọc được công chứng sẽ là tối ưu, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Nhưng trên thực tế cho thấy không ít trường hợp người bán gặp nhiều rắc rối vì hợp đồng đặt cọc được công chứng.

Ông dẫn Điều 328 của Bộ luật Dân sự, nếu bên mua không thực hiện nghĩa vụ như cam kết trong hợp đồng đặt cọc thì bên bán có quyền bán cho người khác và cho đến nay không có văn bản quy phạm pháp luật nào cấm bên bán thực hiện quyền này.

Tuy nhiên, trong trường hợp hợp đồng đặt cọc đã được công chứng, nếu bên bán muốn bán cho người khác mà không phải là người đã đặt cọc thì không thể thực hiện công chứng hợp đồng mua bán nhà đất. Lý do là hợp đồng đặt cọc đã được công chứng nhưng chưa được hủy bỏ vì có thể phát sinh tranh chấp.

"Tòa án chỉ tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu khi có căn cứ cho rằng việc công chứng đó có vi phạm pháp luật. Do đó, nếu không có căn cứ đề nghị Tòa án tuyên bố hợp đồng đặt cọc vi phạm pháp luật thì rõ ràng văn bản công chứng này vẫn còn có hiệu lực cho đến các bên cùng yêu cầu hủy hợp đồng công chứng", ông Hoàn phân tích và cho rằng điều này sẽ gây bất lợi cho bên bán vì bên mua vi phạm điều khoản hợp đồng giao dịch đặt cọc.

Theo đại biểu Lê Thanh Hoàn, nếu khi ký kết hợp đồng đặt cọc, các bên không thỏa thuận quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng đặt cọc, người bán sẽ không thể thực hiện quyền của mình nếu người mua không đồng ý hủy hợp đồng đặt cọc đã công chứng, cho dù bên mua là bên vi phạm hợp đồng.

Dẫn thực tế không ít trường hợp bên mua lợi dụng điều này để buộc bên bán trả tiền cọc, thậm chí còn yêu cầu đưa thêm một khoản tiền cọc khác mới chấp nhận làm thỏa thuận hủy bỏ hợp đồng đặt cọc, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị cân nhắc không quy định nội dung này trong dự thảo Luật.

Điều 3 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng quy định: Giao dịch phải công chứng là giao dịch được luật quy định phải công chứng, ồm: Giao dịch mua bán, chuyển nhượng, tặng cho, phân chia di sản, góp vốn, thế chấp có đối tượng là bất động sản giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với tổ chức không hoạt động kinh doanh bất động sản, di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ và các giao dịch khác có tính chất quan trọng, đòi hỏi điều kiện tham gia giao dịch chặt chẽ và mức độ an toàn pháp lý cao.

Anh Văn

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/dai-bieu-quoc-hoi-cong-chung-co-chiu-trach-nhiem-khi-giao-dich-bat-dong-san-tron-thue-ar1012474.html