Chiều 20/4, phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội trong khuôn khổ Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (đoàn Thái Nguyên) ghi nhận nhiều dấu ấn nổi bật trong lĩnh vực giáo dục thời gian qua.
Cụ thể như: Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71 với hàng loạt chính sách đột phá, vượt trội, mang tầm chiến lược; miễn toàn bộ học phí từ mầm non đến hết lớp 12 ở các cơ sở giáo dục công lập; cấp miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030; khởi công 428 trường phổ thông nội trú liên cấp tại 428 xã biên giới đất liền...
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Đoàn Thái Nguyên).
Góp ý về vấn đề liên kết dạy học trong trường công lập, đại biểu Thủy cho biết, nhiều phụ huynh phản ánh dù chính sách miễn học phí và hỗ trợ chi phí ăn trưa được triển khai tạo sự phấn khởi chung, nhưng gánh nặng lại chuyển sang các khoản đóng góp cho chương trình học liên kết.
"Chương trình học liên kết đã và đang diễn ra tại nhiều địa phương. Theo đó, các trường tổ chức hợp đồng với các công ty để giảng dạy các môn bổ trợ như: tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ năng sống…Việc cho con em đi học các môn này là nhu cầu thực của nhiều phụ huynh", bà Thủy nói.
Tuy vậy, nữ đại biểu cho rằng việc tổ chức dày đặc các chương trình liên kết đang bộc lộ nhiều bất cập như: nguy cơ chồng chéo nội dung giảng dạy, thiếu sự thống nhất với chương trình chính khóa trong khi chất lượng các môn học bổ trợ chưa được kiểm định đầy đủ.
Đáng chú ý, nhiều phụ huynh phản ánh tình trạng một số trường bố trí các lớp học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa, khiến họ rơi vào thế buộc phải cho con tham gia. Nếu không đăng ký, học sinh phải tách riêng sinh hoạt, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm, tự ti.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy đề nghị cần rà soát tình trạng phát sinh các khoản thu ngoài, trong đó có học liên kết. "Tôi đề nghị trước hết phải nghiêm cấm việc xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa, đồng thời Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm", đại biểu Nguyễn Thị Thủy nói.
Nếu tiếp tục duy trì hoạt động liên kết, đại biểu kiến nghị cần bảo đảm đúng bản chất của trường công lập, với nguyên tắc công khai, minh bạch tài chính và chia sẻ chi phí hợp lý với phụ huynh, tránh tình trạng "danh nghĩa công lập nhưng hoạt động như tư thục và phụ huynh gánh khoản chi phí rất lớn".
Về lâu dài, bà Thủy kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi dưỡng và điều phối giáo viên tại địa phương, nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy các môn bổ trợ, qua đó giảm phụ thuộc vào liên kết bên ngoài.
Liên quan đến quy chế tuyển sinh đại học, đại biểu Nguyễn Thị Thủy cho biết, theo Luật Giáo dục Đại học, việc điều chỉnh cần có lộ trình phù hợp. Tuy nhiên, thực tế thời gian qua cho thấy quy chế thường xuyên thay đổi qua từng năm, khiến phụ huynh và học sinh lo lắng. Đặc biệt, các thay đổi thường được ban hành vào thời điểm cận kề kỳ thi.
Đại biểu dẫn chứng, quy chế tuyển sinh năm 2025 được ban hành ngày 19/3, còn năm 2026 là ngày 15/2 và có hiệu lực ngay, tức chỉ trước kỳ thi hơn 3 tháng.
Trong khi đó, học sinh phải đối mặt với áp lực lớn từ kỳ thi "2 trong 1", vừa xét tốt nghiệp THPT, vừa là căn cứ tuyển sinh đại học. Nhiều em đã có kế hoạch ôn tập từ lớp 10, nên việc thay đổi quy chế sát thời điểm thi ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý và sự chủ động chuẩn bị.
"Lĩnh vực giáo dục không giống như 1 dự án - xây dựng xong là chuyển giao mà cải cách giáo dục là quá trình chỉnh sửa và hoàn thiện. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có thời gian và nghiên cứu thời điểm có hiệu lực đối với những vấn đề lớn, bảo đảm đủ thời gian để học sinh và phụ huynh chuẩn bị", bà Nguyễn Thị Thủy nói và dẫn chứng việc ban hành quy chế nhằm đồng bộ với chương trình phổ thông 2018 là cần thiết, song theo nhiều ý kiến, hoàn toàn có thể được thực hiện sớm hơn.
Anh Văn