Đại biểu Quốc hội Trần Lan Phương: Phân quyền mạnh mẽ cho Thủ đô cần đi kèm cơ chế đo lường hiệu quả

2 giờ trướcBài gốc

Bà Trần Lan Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, đại biểu Quốc hội đoàn Hải Phòng, phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 8/4

Thảo luận về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) chiều 8/4, đại biểu Quốc hội Trần Lan Phương (đoàn Hải Phòng) cho rằng việc phân quyền mạnh mẽ là "chìa khóa thể chế" để Hà Nội bứt phá nhưng cần bổ sung các cơ chế giám sát mới để tránh sai lệch.

Bà bày tỏ sự tán thành cao với định hướng lớn của dự thảo, đặc biệt là tư duy phân quyền mạnh, toàn diện cho Thủ đô tại Điều 4 và cơ chế xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật mang tính đặc thù tại Điều 8.

Tuy nhiên, từ góc nhìn thực tiễn, đại biểu Trần Lan Phương tập trung góp ý vào 3 vấn đề lớn cần tiếp tục hoàn thiện.

Trước hết, về phân quyền, bà nhấn mạnh yêu cầu phải đi đôi với kiểm soát kết quả. Dự thảo hiện đã thiết kế khá đầy đủ các cơ chế kiểm soát, song chủ yếu vẫn dừng ở kiểm soát thủ tục và hành vi, tức là xử lý khi có sai phạm xảy ra. Bà đồng tình với Báo cáo thẩm tra khi chỉ ra rằng cơ chế hiện còn thiếu "van kiểm soát kết quả".

Dẫn kinh nghiệm quốc tế tại các mô hình chính quyền đô thị như London hay Tokyo, bà Trần Lan Phương cho biết, các đô thị có mức độ tự quản cao đều thiết lập cơ chế giải trình trực tiếp trước cơ quan dân cử, đặc biệt là kiểm toán hiệu quả (performance audit) - đánh giá kết quả cuối cùng chứ không chỉ dừng ở quy trình. "Không phải làm đúng quy trình là đủ, mà phải tạo ra kết quả tốt cho đô thị", Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam Trần Lan Phương nhấn mạnh.

Từ đó, bà đề nghị dự thảo cần chuyển mạnh từ tư duy "kiểm tra sai phạm" sang "kiểm soát kết quả", đồng thời nghiên cứu bổ sung cơ chế đánh giá độc lập đối với các chính sách đặc thù của Thủ đô. Như vậy, Trung ương không chỉ "tuýt còi khi có sai phạm" mà còn có thể đánh giá được hiệu quả thực chất của việc phân quyền.

Vấn đề thứ hai được nữ đại biểu đoàn Hải Phòng đề cập là việc liên kết vùng. Bà chia sẻ, với nhận định của Báo cáo thẩm tra về nguy cơ chồng lấn, trùng chéo, khó hoạch định khi dự thảo vẫn tiếp cận theo mô hình cố định "Hà Nội và 6 tỉnh". Trong khi đó, thực tiễn phát triển của các siêu đô thị hiện nay đã vượt ra ngoài ranh giới hành chính.

Theo kinh nghiệm quốc tế, các vùng đô thị lớn như Seoul hay Đại Paris đều vận hành theo mô hình "vùng chức năng" , tức là liên kết dựa trên các yếu tố thực chất như giao thông, dòng lao động, dữ liệu hay môi trường như không khí, lưu vực sông.

Từ đó, đại biểu Trần Lan Phương kiến nghị không nên cố định danh sách 6 tỉnh tại Điều 3, mà cần định nghĩa "vùng chức năng Thủ đô". "Quan trọng hơn, luật cần trao quyền cho Hà Nội chủ trì xây dựng các thiết chế liên kết vùng thực chất, như vận tải công cộng vùng, quản lý lưu vực sông và không khí vùng", bà Trần Lan Phương nhấn mạnh.

Các thiết chế này sẽ hoạt động theo mạng lưới chức năng, sử dụng nguồn lực chung, không bị ràng buộc cứng bởi địa giới hành chính - cách tiếp cận phù hợp với quản trị đô thị lớn trong kỷ nguyên số.

Vấn đề thứ ba liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ và văn hóa. Theo bà, các quy định hiện nay vẫn thiên về các chính sách "ưu đãi", "hỗ trợ" tài chính truyền thống như giảm thuế, tiền thuê đất hoặc PPP. Trong khi đó, Báo cáo thẩm tra đã chỉ ra dự thảo chưa thể chế hóa đầy đủ các yêu cầu mới về kinh tế di sản, văn hóa số hay mô hình đại học đổi mới sáng tạo.

Vì vậy, đại biểu Trần Lan Phương đề nghị cần chuyển từ tư duy "hỗ trợ" sang "kiến tạo hệ sinh thái", tạo nền tảng cho đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

"Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) là một nỗ lực lớn nhằm tạo đột phá thể chế. Tuy nhiên, để thực sự trở thành đạo luật của "kỷ nguyên mới", cần dũng cảm vượt qua tư duy quản lý hành chính truyền thống, hướng tới kiến tạo hệ sinh thái, mở rộng không gian sáng tạo và xác lập cơ chế trách nhiệm giải trình thực chất, hiệu quả, dựa trên công nghệ và sự tham gia của người dân", đại biểu Trần Lan Phương nhấn mạnh.

Hải Yến

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/dai-bieu-quoc-hoi-tran-lan-phuong-phan-quyen-manh-me-cho-thu-do-can-di-kem-co-che-do-luong-hieu-qua-238260408225205161.htm