Đại học Bách khoa Hà Nội 'bật mí' phương pháp chấm điểm thi đánh giá tư duy

5 giờ trướcBài gốc

Thí sinh tham dự kỳ thi TSA năm 2026. Ảnh: HUST

Đại học Bách khoa Hà Nội cho hay, từ trước đến nay, hầu hết các kỳ đánh giá tại Việt Nam, trong đó có các kỳ thi quan trọng đều sử dụng điểm thô để làm kết quả đánh giá cuối cùng. Theo lý thuyết trắc nghiệm cổ điển, điểm thô của một bài thi là tổng điểm của các câu hỏi trong đề thi đó.

Tuy vậy, một trong những nhược điểm của việc sử dụng điểm thô là khó phân biệt được khả năng của các thí sinh có cùng điểm thô khi làm cùng một đề thi ở cùng một thời điểm. Ngoài ra, khi tính điểm năng lực bằng điểm thô, năng lực của thí sinh sẽ thay đổi khi làm hai đề thi có độ khó khác nhau ở cùng một thời điểm.

Để giải quyết vấn đề này, các kỳ thi quan trọng ở các nước trên thế giới đã sử dụng các lý thuyết đo lường giáo dục hiện đại hơn để có thể ước lượng được năng lực của thí sinh một cách chính xác và tin cậy. Một trong số chúng là mô hình lý thuyết ứng đáp câu hỏi IRT (Item Response Theory). Mô hình này đưa ra giả thuyết là mỗi thí sinh trả lời một câu hỏi trong đề kiểm tra có một mức năng lực nhất định và thí sinh có năng lực cao sẽ có xác suất trả lời đúng một câu hỏi bất kỳ cao hơn so với thí sinh có năng lực thấp.

Dựa vào mô hình lý thuyết này, có thể định lượng được các tham số về độ khó và độ phân biệt của câu hỏi cũng như năng lực của thí sinh. Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, nhà trường đang triển khai áp dụng mô hình lý thuyết IRT 2 tham số (độ khó và độ phân biệt) trong việc chấm điểm bài thi TSA cho thí sinh. Với việc chấm thi theo mô hình lý thuyết IRT 2 tham số, thí sinh càng làm được nhiều câu hỏi khó thì điểm số TSA sẽ càng cao và ngược lại, nếu thí sinh chỉ làm được những câu hỏi dễ thì điểm số TSA sẽ thấp.

Điều này dẫn đến việc các thí sinh có thể có điểm thô giống nhau hay nói cách khác là trả lời đúng được số câu hỏi như nhau nhưng sẽ đạt được điểm TSA khác nhau. Tuy nhiên, để đảm bảo yếu tố chính xác và công bằng giữa các đợt thi khác nhau, thuật toán chấm điểm theo mô hình lý thuyết IRT 2 tham số được thực hiện theo nhiều công đoạn, xử lý trên dữ liệu thi chung trước đó để ước lượng các tham số, sau đó mới tính toán ra điểm số TSA cho từng thí sinh.

Quy trình chấm điểm IRT hai tham số trong TSA gồm 4 bước. Bước 1, căn cứ theo kết quả làm bài của toàn bộ thí sinh trong từng kíp thi, phần mềm chấm thi sẽ thực hiện ước lượng độ khó và độ phân biệt của từng câu hỏi trong đề thi hiện tại.

Bước 2, phần mềm chấm thi thực hiện ước lượng điểm năng lực tư duy của từng thí sinh dựa theo kết quả làm bài thi và thang đo của đề thi hiện tại.

Bước 3, phần mềm chấm thi thực hiện quy đổi thang đo của đề thi hiện tại về thang tham chiếu chung với các đợt thi trước để đưa điểm năng lực tư duy của thí sinh về cùng một thang đo.

Bước 4, phần mềm chấm thi thực hiện quy đổi điểm năng lực tư duy của thí sinh đã tham chiếu sang thang điểm TSA.

Như vậy, với quy trình chấm điểm IRT hai tham số như trên, điểm TSA không chỉ được xác định từ số câu trả lời đúng của thí sinh, mà là từ toàn bộ kết quả trả lời của thí sinh đó trên bài thi.

Kết quả này trước hết được tính trên thang đo của cùng kíp thi, sau đó được quy đổi về thang tham chiếu chung với các đợt thi trước để tạo sự công bằng. Trên cơ sở đó, phần mềm chấm thi sẽ ước lượng điểm năng lực tư duy của từng thí sinh, sau đó thực hiện cân bằng điểm năng lực này về thang chung giữa các đợt thi. Cuối cùng là thực hiện quy đổi sang điểm TSA tương ứng cho thí sinh.

Đại học Bách khoa Hà Nội nhấn mạnh, điểm TSA không phải được tính bằng cách cộng điểm của từng câu hỏi thi, mà là kết quả của quá trình ước lượng năng lực tư duy từ toàn bộ bài thi của thí sinh.

Nếu thí sinh làm đúng nhiều câu hỏi ở dải khó và có độ phân biệt cao thì điểm năng lực tư duy của thí sinh được ước lượng sẽ cao và điểm TSA cũng sẽ cao. Ngược lại, nếu thí sinh chủ yếu làm đúng các câu dễ và trung bình thì điểm TSA sẽ thấp. Bên cạnh đó, với phương pháp chấm này, điểm TSA không phải là điểm thô bị cộng thêm hoặc trừ bớt đi và cũng không phụ thuộc vào điểm số của thí sinh đạt mức cao nhất trong đợt thi.

Được biết, tại đợt 2 kỳ thi TSA năm 2026 của Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận số điểm cao kỷ lục là 98,98/100. Điểm số này thuộc về 1 học sinh đến từ Trường THPT Vĩnh Bảo, Hải Phòng.

Đáng lưu ý, lọt top 10 thí sinh có điểm cao nhất tại đợt thi này có 3 thí sinh đến từ các trường THPT của Hà Nội là: THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, THPT Hoài Đức A và THPT Chương Mỹ A.

Nam Du

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/dai-hoc-bach-khoa-ha-noi-bat-mi-phuong-phap-cham-diem-thi-danh-gia-tu-duy-741084.html