“Bão lửa” ở Pochentong và kỷ vật soi đường
Chúng tôi đến thăm ông Hình vào một buổi chiều đông tại tư gia ở xã Tân Lạc, tỉnh Phú Thọ. Trong không gian ấm cúng, giữa mùi trà thơm và cái se lạnh của vùng đất trung du, câu chuyện về một thời “lửa đạn” bắt đầu thật tự nhiên. Khi nhắc lại những ngày tháng xẻ dọc Trường Sơn, ánh mắt người cựu chiến binh bỗng sáng lên một vẻ tinh anh lạ thường, như thể mọi ký ức của hơn nửa thế kỷ trước vừa mới chỉ diễn ra vào ngày hôm qua. "Kỷ niệm chiến trường thì tôi có nhiều lắm. Năm 1967 tức là 22 tuổi, tôi xung phong nhập ngũ, rồi cùng lớp lớp thanh niên hành quân ra chiến trường. Để mà nói là bồi hồi thì phải kể đến cuộc tiến công vào sân bay Pochentong trên đất bạn Campuchia", ông Hình nhấp chén trà, bắt đầu hồi tưởng.
Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Bùi Xuân Hình lưu giữ cẩn thận những phần thưởng được Đảng, Nhà nước, Quân đội trao tặng trong quá trình hoạt động cách mạng.
Theo đó, năm 1971, đế quốc Mỹ thực hiện chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” và mở rộng thành “Đông Dương hóa chiến tranh”. Trong bối cảnh cuộc kháng chiến diễn ra ác liệt, bộ đội đặc công Việt Nam cùng lực lượng cách mạng Campuchia tiến hành cuộc tiến công vào sân bay Pochentong - không quân hỗn hợp lớn nhất của ngụy quân Lon Nol. Đây là mục tiêu chiến lược, được địch tổ chức phòng thủ dày đặc, hỏa lực mạnh, giữ vai trò quan trọng trong hệ thống không quân của chúng. Từ đây, hàng trăm máy bay Mỹ, ngụy liên tục cất cánh đi đánh phá các căn cứ của ta ở Tây Nguyên và Nam Bộ.
Lúc bấy giờ, J16 đặc công cơ giới Miền (một trong những đơn vị tiền thân của Lữ đoàn 429, Binh chủng Đặc công hiện nay) được giao nhiệm vụ phối hợp với đơn vị bạn tập kích phá hủy sân bay Pochentong. Sau khi các đơn vị hoàn thành công tác trinh sát, đêm 21, rạng sáng 22-1-1971 là thời gian được cấp trên chuẩn y tấn công vào Pochentong. Khi ấy, trên cương vị Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 7, ông Hình trực tiếp chỉ huy các mũi của đơn vị phối hợp cùng đơn vị bạn đánh vào khu vực bãi đậu máy bay. Trận đánh kết thúc lúc 5 giờ ngày 22-1-1971, gây tiếng vang lớn khi chỉ sau 3 giờ chiến đấu, quân ta đã tiêu diệt gần 1.000 tên địch, trong đó có 300 giặc lái và nhân viên kỹ thuật, hơn 100 máy bay, 9 kho bom đạn, xăng dầu hậu cần. Toàn bộ sở chỉ huy sân bay Pochentong của địch bị phá hủy hoàn toàn, qua đó lập nên một trong những chiến công tiêu biểu của bộ đội đặc công Việt Nam trên đất Campuchia.
Chính trong trận đánh khốc liệt ấy, ông thu được chiếc đèn pin cổ nghéo (hay còn gọi là đèn pin chữ L, đèn pin góc vuông hoặc đèn pin cong) do Mỹ sản xuất - một chiến lợi phẩm nhỏ bé giữa chiến trường ác liệt.
Sau trận đánh ấy, chiếc đèn pin tiếp tục theo ông Hình trên những chặng đường chiến đấu sau này. “Trong những cuộc hành quân bí mật ban đêm, khi mỗi bước đi đều phải thận trọng tuyệt đối, ánh sáng hẹp và cụp của chiếc đèn pin giúp soi đường, đọc bản đồ, giữ nhịp liên lạc mà vẫn bảo đảm yếu tố bí mật”, ông nhớ lại.
Tháng 4-2018, Đại tá Bùi Xuân Hình được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
Với người lính đặc công, chiếc đèn pin ấy không chỉ là phương tiện tác chiến mà còn là người bạn đồng hành thầm lặng trong những đêm dài hành quân căng thẳng, nơi sự sống còn nhiều khi chỉ được phân định bằng một vệt sáng nhỏ. Nó gắn với những bước chân lặng lẽ, những giờ phút chờ đợi, những quyết định sinh tử không thể lùi lại phía sau.
Tháng 12-2018, Đại tá Bùi Xuân Hình trao tặng chiếc đèn pin cổ nghéo cho Bảo tàng Quân khu 3. Ông chia sẻ: “Cái đèn này theo tôi cả đời lính. Tôi trao lại cho bảo tàng, coi như gửi lại kỷ niệm của chiến tranh, để lớp trẻ sau này nhìn vào biết được cha anh đã từng chiến đấu anh dũng như thế nào”.
Búi dù - hẹn ước ngày trở về
Câu chuyện của chúng tôi bỗng chốc rộn ràng hơn khi bóng dáng bà Bùi Thị Mến xuất hiện nơi ngưỡng cửa, trên tay là chiếc làn đi chợ về. Ông Hình đon đả đỡ làn, rồi mời bà vào nhà rồi quay sang nói: Sau những trận chiến khốc liệt, sau bom đạn và những cuộc hành quân không hẹn ngày về, tôi luôn có một điểm tựa lặng lẽ ở phía sau. Đó chính là bà ấy.
Ông Hình và bà Mến vốn là đôi bạn gắn bó với nhau từ thuở thiếu thời. Lớn lên dưới cùng một lũy tre làng, tuổi thơ của họ quyện vào nhau trên con đường đất dẫn tới trường.
Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Bùi Xuân Hình và vợ Bùi Thị Mến.
Trước ngày lên đường ra chiến trường, trong buổi chia tay của gia đình, chàng trai 22 tuổi năm ấy nhẹ nhàng quay sang người bạn thanh mai trúc mã và nói một câu mộc mạc: “Đi nhé, ở nhà nhé. Đi rồi lấy dù về cho!”. Câu nói tưởng như bâng quơ ấy lại trở thành một lời hẹn cho ngày trở về, được người ở lại giữ trọn bằng niềm tin và người ra đi mang theo suốt hành trình chiến đấu.
Năm 1969, giữa chiến trường khốc liệt, sau một trận đánh thắng quân Mỹ, ông Hình thu được một chiếc dù của địch. Ông cẩn thận cuộn mảnh dù ấy lại thành một búi. Suốt những năm tháng hành quân gian khổ, ông giữ trọn búi dù bên mình. Với ông, búi dù ấy không chỉ là chiến lợi phẩm, mà còn mang một ý nghĩa sâu xa hơn: Biểu tượng của chiến thắng và cũng là dấu mốc 8 năm đằng đẵng mà người con gái nơi hậu phương âm thầm chờ ngày ông trở về. Chính niềm tin ấy đã thắp lên trong ông ý chí bền bỉ và động lực chiến đấu, giúp người lính đặc công đánh thắng kẻ thù xâm lược, đi trọn con đường cống hiến vì Tổ quốc thân yêu.
Bà Mến đưa mắt nhìn ông, bồi hồi nhớ lại: “Ông ấy đi miết, không có lấy một lá thư. Mỗi lần thấy cán bộ đi báo tử từng nhà, trong lòng tôi thắt lại, chỉ sợ nghe tin dữ của ông. Nhưng rồi sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông ấy trở về và mang một búi dù cho tôi thật!”.
Sau đó, một lễ cưới diễn ra. Không cỗ bàn linh đình, ngày vui của người lính đặc công và người con gái son sắt chỉ vỏn vẹn có 2 con gà để làm cơm. Giản dị, nhưng đầm ấm và trọn vẹn nghĩa tình. Búi dù năm xưa là kỷ vật chiến tranh, đồng thời là chứng nhân cho một mối tình sắt son, vượt qua mọi bom đạn và thử thách của thời gian.
Từ ánh sáng lặng thầm của chiếc đèn pin cổ nghéo nơi chiến trường đến búi dù gắn với một lời hẹn ước đoàn viên, cuộc đời người lính đặc công Bùi Xuân Hình được kết nối bởi một mạch chung: Lý tưởng, trách nhiệm và niềm tin. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông được tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý. Đặc biệt, tháng 4-2018, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.