Nguy cơ dịch bệnh gia tăng trong dịp nghỉ lễ
Theo nhận định của ngành y tế, thời điểm cuối năm – đầu năm mới thường ghi nhận sự gia tăng của nhiều bệnh truyền nhiễm do nhu cầu đi lại, du lịch, tụ tập đông người tăng cao. Trong đó, đặc biệt là những bệnh có nguy cơ bùng phát trong mùa Đông – Xuân như cúm, sởi, sốt xuất huyết, các bệnh lây truyền qua đường hô hấp, tiêu hóa
PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (nay là Cục Phòng bệnh), Bộ Y tế, nhận định: “Trong các kỳ nghỉ lễ, kể cả Tết Dương lịch, người dân thường di chuyển nhiều, tụ tập đông người, đi du lịch hoặc tham gia các hoạt động vui chơi, lễ hội. Nếu lơ là các biện pháp phòng bệnh, nguy cơ lây nhiễm những bệnh như sởi, cúm, tay chân miệng, viêm màng não… là rất lớn, nhất là với trẻ em và người cao tuổi.”
Theo các chuyên gia, một trong những thách thức hiện nay là tỷ lệ tiêm chủng ở một số địa phương chưa đạt mức bao phủ cao, do khó tiếp cận đối tượng, tâm lý e ngại vaccine và thiếu nhân lực y tế cơ sở. Điều này khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn tiềm ẩn, đặc biệt trong các dịp nghỉ lễ.
Do vậy, chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chủ động rà soát lịch tiêm chủng của bản thân và gia đình, nhất là trẻ nhỏ. Việc tiêm đầy đủ các loại vaccine cần thiết như vaccine cúm mùa, sởi – quai bị – rubella, bạch hầu – ho gà – uốn ván, phế cầu, não mô cầu, thủy đậu… sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và hạn chế lây lan trong cộng đồng.
PGS.TS Trần Đắc Phu nhấn mạnh: “Tiêm vaccine không chỉ giúp bảo vệ cá nhân mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh người dân di chuyển và tiếp xúc nhiều trong dịp lễ.”
Bên cạnh tiêm chủng, người dân cần duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản như: rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; ăn chín, uống chín; sử dụng nước sạch trong sinh hoạt; không dùng chung đồ dùng cá nhân; giữ gìn vệ sinh môi trường, nơi ở.
Khi có kế hoạch đi du lịch hoặc về quê, người dân nên chủ động tìm hiểu tình hình dịch bệnh tại nơi đến để có biện pháp phòng ngừa phù hợp. Trường hợp xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm như sốt, phát ban, tiêu chảy, nôn ói… cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn kịp thời.
Cảnh giác với các bệnh đường tiêu hóa
Tết Dương lịch cũng là dịp nhiều gia đình tổ chức tiệc tùng, gặp gỡ bạn bè hoặc ăn uống tại hàng quán. Việc thay đổi thói quen sinh hoạt, sử dụng thực phẩm lạ, đồ ăn nhiều dầu mỡ, rượu bia… dễ khiến hệ tiêu hóa bị rối loạn.
BSCKI Huỳnh Văn Trung, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho biết: “Các bệnh lý tiêu hóa thường gia tăng trong dịp lễ do chế độ ăn uống không điều độ, thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, cùng với việc lạm dụng rượu bia và thức khuya.”
Những vấn đề thường gặp bao gồm đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu, tiêu chảy cấp, táo bón, viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản hay hội chứng ruột kích thích. Một số trường hợp nặng có thể phải nhập viện do mất nước, đau bụng dữ dội.
Theo bác sĩ Huỳnh Văn Trung, thời tiết hiện nay cũng là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn phát triển trong thực phẩm, làm tăng nguy cơ ngộ độc và nhiễm trùng đường ruột. “Người dân không nên ăn quá nhiều trong một bữa, hạn chế đồ chiên xào, nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn; tránh rượu bia, thuốc lá, cà phê, trà đặc. Thức ăn để lâu, có dấu hiệu ôi thiu, mốc cần loại bỏ ngay.”
Ngoài ra, cần uống đủ nước, tăng cường rau xanh và trái cây, duy trì vận động nhẹ nhàng để hạn chế táo bón. Khi đi du lịch xa, nên chuẩn bị sẵn một số thuốc cơ bản như oresol, thuốc cầm tiêu chảy thông thường để xử trí ban đầu khi cần thiết.
Đối với những người có bệnh lý mạn tính như viêm gan B, C, tiền sử viêm tụy, bệnh dạ dày – đại tràng, việc tuân thủ chế độ ăn uống, dùng thuốc đúng chỉ định trong dịp lễ là hết sức quan trọng. Nếu xuất hiện triệu chứng bất thường hoặc kéo dài, cần tái khám sớm để tránh biến chứng nguy hiểm.
Đức Trân