Đàm phán Mỹ - Iran chính thức bắt đầu tại Oman với nhiều thách thức

2 giờ trướcBài gốc

Theo các nguồn tin chính thức, cuộc đàm phán trực tiếp Mỹ - Iran bắt đầu khoảng 11h sáng 6/2 giờ địa phương, muộn hơn gần 1 tiếng so với dự kiến ban đầu. Nguyên nhân là do phái đoàn Iran đến địa điểm đàm phán chậm hơn kế hoạch.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Dẫn dắt phái đoàn đàm phán hai bên tiếp tục là Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ông Witkoff và ông Araghchi là đại diện của Mỹ và Iran trong các cuộc đàm phán hạt nhân cấp cao giữa hai nước hồi đầu năm ngoái.

Ngay trước khi bước vào cuộc đàm phán với Đặc phái viên Mỹ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã có cuộc gặp và thảo luận với Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi tại Muscat. Trong cuộc gặp, Ngoại trưởng Iran khẳng định nước này thực hiện phương thức tiếp cận sử dụng ngoại giao để đảm bảo lợi ích quốc gia. Ông Araghchi đồng thời nhấn mạnh Iran sẵn sàng tự vệ trước các đòi hỏi thái quá và chủ nghĩa phiêu lưu của phía Mỹ.

Trước đó, viết trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran kêu gọi sự tôn trọng lẫn nhau trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Oman. Người đứng đầu cơ quan Ngoại giao Iran nêu rõ sự bình đẳng vị thế và tôn trọng, đảm bảo lợi ích lẫn nhau khi đàm phán, là không thể tách rời.

Cho đến thời điểm này, các bên chưa đưa ra bất kỳ khung thời gian nào cho các cuộc đàm phán. Nội dung thương thảo cũng chưa được xác định một cách cụ thể. Một số nguồn tin khẳng định các cuộc trao đổi tại Oman hôm nay chỉ giới hạn xung quanh vấn đề hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, một số kênh khác lại cho rằng chủ đề thảo luận có thể bao gồm cả chương trình tên lửa đạn đạo và chính sách hỗ trợ của Iran dành cho các nhóm vũ trang trong trục kháng chiến. Mặc dù vậy, các nguồn tin đều có chung nhận định rằng tiến trình đàm lần này là rất thách thức, đặc biệt là với phía Iran. Trường trường hợp đàm phán đổ vỡ hay rơi vào bế tắc, khả năng can thiệp quân sự của Mỹ vào Iran gần như chắc chắn xảy ra.

Căng thẳng leo thang và rủi ro đối đầu khu vực

Đàm phán diễn ra với trọng tâm là chương trình hạt nhân của Iran, đặc biệt liên quan đến kho dự trữ urani của nước này. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng song phương đang ở mức cao nhất trong nhiều năm khi cả hai bên liên tục phát đi những cảnh báo cứng rắn. Nỗ lực đối thoại trước đó tại Thổ Nhĩ Kỳ đã không thể diễn ra theo kế hoạch vào tuần trước, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ đổ vỡ của tiến trình ngoại giao.

Bộ Ngoại giao Iran tái khẳng định lập trường ủng hộ đối thoại dựa trên “sự hiểu biết công bằng, cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau”, đồng thời hối thúc Mỹ thể hiện sự nghiêm túc, thực tế và có trách nhiệm trong tiến trình đàm phán.

Phát biểu trước thềm cuộc gặp, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh: “Chúng tôi luôn sẵn sàng tham gia ngoại giao, với điều kiện tiến trình đó được xây dựng trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và bảo vệ đầy đủ lợi ích của nhân dân Iran. Đối thoại chỉ có ý nghĩa khi được tiến hành bằng sự tôn trọng. Bất kỳ ai lựa chọn cách tiếp cận tôn trọng sẽ nhận lại sự tôn trọng tương xứng; ngược lại những lời đe dọa và việc sử dụng vũ lực sẽ chỉ dẫn đến phản ứng tương tự”.

Trong khi đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định ngoại giao vẫn là lựa chọn ưu tiên trong cách tiếp cận của Mỹ đối với vấn đề Iran. Theo bà, các cuộc đàm phán tại Muscat nhằm thăm dò khả năng đạt được một thỏa thuận, đồng thời tái khẳng định cam kết của Mỹ trong việc bảo đảm Iran “không có vũ khí hạt nhân”.

Tuy nhiên, Nhà Trắng cũng để ngỏ khả năng áp dụng các biện pháp khác nếu tiến trình ngoại giao không mang lại kết quả. Bà Leavitt nói: “Đối với Tổng thống Trump, ngoại giao luôn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu trong quan hệ với các quốc gia trên toàn thế giới, dù đó là đồng minh hay đối thủ. Trên tinh thần đó, Đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner sẽ tới Oman để tiến hành các cuộc đàm phán. Chúng tôi sẽ theo dõi sát diễn biến và Tổng thống đang chờ các báo cáo cập nhật từ phái đoàn”.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán được nối lại, nhiều quốc gia trong khu vực Trung Đông tiếp tục kêu gọi kiềm chế và thúc đẩy đối thoại. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho rằng tiến trình đàm phán Mỹ - Iran “vẫn đang tiếp diễn” và nhấn mạnh con đường ngoại giao chưa bị đóng lại. Ai Cập cũng cảnh báo rằng việc không kiểm soát được căng thẳng có thể đẩy khu vực vào nguy cơ xung đột nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, triển vọng đạt được đột phá vẫn mong manh khi phạm vi và nội dung cụ thể của các cuộc đàm phán tại Muscat chưa rõ ràng. Iran khẳng định nghị trình chỉ giới hạn ở vấn đề hạt nhân, trong khi Mỹ muốn mở rộng sang các vấn đề tên lửa đạn đạo và vai trò khu vực của Iran. Mỹ hiện vẫn duy trì sự hiện diện quân sự đáng kể tại khu vực, trong đó có tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng nhiều tàu chiến và máy bay chiến đấu. Trong khi đó, truyền thông Israel dẫn lời Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết nước này sẵn sàng tiến hành một “đòn tấn công rất mạnh” nhằm vào Iran nếu cần thiết, đồng thời khẳng định vẫn phối hợp chặt chẽ với Mỹ. Dù vây, việc Mỹ và Iran quyết tâm trở lại bàn đàm phán cho thấy, cánh cửa ngoại giao vẫn chưa khép lại.

Bá Thi/VOV-Cairo, Thu Hoài/VOV1

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/dam-phan-my-iran-chinh-thuc-bat-dau-tai-oman-voi-nhieu-thach-thuc-post1267296.vov