Đằng sau làn sóng mở rộng hợp tác thương mại của EU

3 giờ trướcBài gốc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc gặp ở New Delhi, ngày 27-1. Ảnh: ANI

"Thỏa thuận của mọi thỏa thuận": Bước ngoặt EU - Ấn Độ

Ngày 27-1, Ấn Độ và EU chính thức tuyên bố hoàn tất Hiệp định Thương mại tự do song phương (FTA) sau gần 20 năm đàm phán, một cột mốc được Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gọi là "mẹ của mọi thỏa thuận". Theo các nhà lãnh đạo hai bên, FTA này bao trùm khu vực kinh tế chiếm khoảng 25% GDP toàn cầu và gần 1/3 thương mại thế giới, mở ra một thị trường với gần 2 tỷ người tiêu dùng. Thỏa thuận dự kiến cắt giảm thuế đối với phần lớn hàng hóa công nghiệp và tiêu dùng, tạo thuận lợi cho các mặt hàng thế mạnh của EU như ô-tô, máy móc, rượu vang, đồng thời mở rộng cơ hội cho các sản phẩm chủ lực của Ấn Độ như dệt may, dược phẩm và hóa chất.

Kim ngạch thương mại hàng hóa song phương EU - Ấn Độ đạt khoảng 139 tỷ USD trong năm 2024, cùng 69 tỷ USD thương mại dịch vụ, cho thấy tiềm năng tăng trưởng lớn khi rào cản thuế quan được gỡ bỏ. Các chuyên gia nhận định, FTA này có thể giúp Ấn Độ bù đắp phần nào tác động từ mức thuế cao mà Mỹ áp đặt, đồng thời mang lại cho EU quyền tiếp cận một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Không kém phần quan trọng, thỏa thuận EU - Ấn Độ còn mang ý nghĩa chiến lược, khi cả hai bên đều tìm cách cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc và giảm phụ thuộc vào Mỹ trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu ngày càng bất ổn.

Làn sóng mở rộng hợp tác thương mại của EU

Thỏa thuận với Ấn Độ chỉ là một mắt xích trong làn sóng mở rộng hợp tác thương mại rộng lớn hơn của EU. Trong vòng hơn một năm qua, Brussels đã ký hoặc đạt tiến triển đáng kể trong các FTA với Indonesia, Mexico và đặc biệt là khối Mercosur ở Nam Mỹ, mở đường cho một khu vực thương mại tự do với hơn 700 triệu dân. Song song đó, EU cũng nâng cấp quan hệ kinh tế và chiến lược với Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia - những quốc gia có chung mối lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng, tham vọng chiến lược của Trung Quốc và sự khó đoán định từ chính trị Mỹ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh rằng EU đang theo đuổi "thương mại công bằng thay vì thuế quan, hợp tác thay vì cô lập". Bà khẳng định việc mở rộng mạng lưới FTA giúp EU không chỉ thúc đẩy tăng trưởng mà còn nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc địa chính trị. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đối mặt với không ít phản đối trong nội bộ EU, đặc biệt từ các nhóm lo ngại về tác động đối với nông nghiệp, môi trường và tiêu chuẩn lao động. Dù vậy, Brussels cho thấy quyết tâm chính trị rõ ràng trong việc thúc đẩy các hiệp định như một phần của chiến lược tự chủ dài hạn.

Chính sách thuế quan của ông Trump và động lực phía sau

Theo các nhà phân tích, yếu tố then chốt thúc đẩy làn sóng mở rộng hợp tác thương mại của EU chính là sự thay đổi trong chính sách của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump. Các đe dọa áp thuế, tranh chấp thương mại và cách tiếp cận mang tính đối đầu của Washington đã làm lung lay niềm tin vào trật tự kinh tế xuyên Đại Tây Dương vốn được xem là ổn định suốt nhiều thập kỷ. Việc ông Trump từng đe dọa áp thuế lên EU liên quan đến các vấn đề ngoài thương mại, hay áp thuế cao đối với hàng hóa Ấn Độ, được xem là "hồi chuông cảnh tỉnh" đối với Brussels. Trong bối cảnh đó, EU buộc phải tìm kiếm các đối tác thay thế và xây dựng mạng lưới kinh tế đa dạng hơn để giảm thiểu rủi ro.

Bên cạnh thương mại, chiến lược tự chủ của EU còn mở rộng sang lĩnh vực quốc phòng và năng lượng. Cuộc xung đột tại Ukraine và sức ép từ Mỹ về chi tiêu quân sự đã khiến EU tăng mạnh ngân sách quốc phòng, đồng thời tìm cách giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga mà không rơi vào sự lệ thuộc mới. Theo giới chuyên gia, việc kết hợp giữa mở rộng thương mại, tăng cường năng lực quốc phòng và đa dạng hóa quan hệ chiến lược cho thấy EU đang tái định vị mình như một cực quyền lực kinh tế - chính trị độc lập hơn trong trật tự toàn cầu đang tái cấu trúc.

AN BÌNH

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/dang-sau-lan-song-mo-rong-hop-tac-thuong-mai-cua-eu-post336318.html