Top 5 thế giới
Năm 2010, Việt Nam có 140.000 ha dừa, kim ngạch xuất khẩu 180 triệu USD. Sau 15 năm, hiện diện tích trồng dừa tăng lên gần 201.000ha, kim ngạch xuất khẩu vượt 1,1 tỷ USD. Việt Nam đang đứng thứ 6 châu Á và thứ 7 thế giới về diện tích dừa, thứ 5 châu Á về thương hiệu sản phẩm từ dừa chế biến sâu. Tổng thứ hạng, ngành dừa Việt Nam xếp thứ 4 châu Á và thứ 5 thế giới.
Việt Nam hiện có gần 201.000 ha trồng dừa.
Ông Cao Bá Đăng Khoa - Tổng Thư ký Hiệp hội Dừa Việt Nam (VCA) - cho biết, ngành dừa Việt có khoảng 600 doanh nghiệp (DN) sản xuất, kinh doanh dừa, từ thực phẩm, y dược, mỹ phẩm, gỗ, thủ công mỹ nghệ, tới sản xuất các nguyên liệu bán thành phẩm, bán thô từ dừa…
Nếu như năm 2015, cả nước có 8 nhà máy sản xuất xuất khẩu, đến năm 2025 đã có 75 nhà máy. Nhiều nhà máy công nghệ cao, vùng nguyên liệu hàng chục nghìn ha đạt chuẩn, khẳng định được thương hiệu sản phẩm trên thị trường quốc tế.
Hiện nay nhiều DN, hợp tác xã (HTX) thu mua dừa đã vượt doanh thu 100 tỷ đồng/năm. Các chủ cơ sở nghề dừa cũng phát triển thương hiệu riêng, nâng cấp cơ sở thu mua, sản xuất. Đặc biệt, một số DN, HTX thu mua đủ sức đầu tư vùng nguyên liệu hữu cơ cung cấp cho các nhà máy.
Ông Nguyễn Văn Hây - đại diện một HTX ở phường An Hội, tỉnh Vĩnh Long - cho biết, thay vì chỉ gom dừa, HTX đã trở thành đối tác của một DN, ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, giúp nông dân an tâm sản xuất, tránh được những đợt “sóng giá” lên xuống bất thường của thị trường.
“Năm 2025, HTX được bao tiêu trên 5 triệu trái dừa, doanh thu của HTX đạt khoảng 100 tỷ đồng, bao gồm cả dừa trái và các sản phẩm phụ từ dừa”, ông Hây chia sẻ.
Năm 2025, giá dừa khô tại ĐBSCL có thời điểm cao kỷ lục, khoảng 240.000 đồng/chục (12 trái).
Theo ông Hây, cây dừa đã được công nhận là cây chủ lực quốc gia, ngành dừa Việt Nam cũng được cử làm đại diện để ký kết các thỏa thuận hợp tác với các ngành liên quan tại nhiều sự kiện quốc tế cấp Chính phủ trong thời gian qua. Các văn bản pháp lý, chương trình hành động cho ngành dừa đã được nhiều địa phương triển khai trên cả nước. Cho thấy, ngành dừa đã khẳng định vị trí quan trọng trong nguồn ngân sách quốc gia và được quan tâm ngày càng nhiều hơn.
Thủ phủ dừa
Vĩnh Long là tỉnh có diện tích dừa lớn nhất cả nước với hơn 120.000ha, chiếm hơn 50% tổng diện tích dừa cả nước, sản lượng năm 2025 ước đạt 1,3 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu khoảng 500 triệu USD. Dừa góp phần phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho gần 270.000 hộ dân trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, theo các HTX tại địa phương, ngành dừa vẫn tồn tại một số khó khăn. Trong đó, chi phí logistics cho khâu vận chuyển còn quá cao, làm giảm khả năng cạnh tranh. Những hạn chế trong khâu chế biến khiến giá trị mang lại còn thấp... Do vậy, cần “tinh gọn” chuỗi cung ứng để nâng cao giá trị bằng việc đẩy mạnh chế biến tại chỗ. Các HTX cần được hỗ trợ vốn, nguồn nước sạch để thực hiện luôn công đoạn nạo cơm dừa, giúp tối ưu chi phí vận chuyển về nhà máy chế biến, cũng tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long cho biết, thời gian tới, ngành dừa tỉnh tập trung phát triển vùng nguyên liệu; đẩy mạnh chế biến sâu; tăng cường quản lý và liên kết theo chuỗi giá trị. Mục tiêu đến năm 2030, diện tích dừa Vĩnh Long đạt 132.000ha, sản lượng hơn 1,5 triệu tấn.
Vĩnh Long cũng đẩy mạnh thu hút đầu tư và hỗ trợ các DN phát triển ngành công nghiệp chế biến dừa, liên kết với các HTX xây dựng vùng nguyên liệu để phát triển bền vững chuỗi sản phẩm dừa, phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất và kim ngạch xuất khẩu dừa đạt trên 10%/năm...
Hoạt động chế biến dừa.
Thời gian qua, các DN ngành dừa đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại, không ngừng phát triển sản phẩm mới và nâng cao giá trị xuất khẩu. Đặc biệt, có những DN khởi nghiệp từ dừa đã tạo dấu ấn trên thị trường trong nước và quốc tế bằng những sản phẩm mới.
Trong điều kiện biến đổi khí hậu ảnh hưởng mạnh tại vùng ĐBSCL, cây dừa là một trong những cây chủ lực được chọn khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng... Không chỉ phục vụ tiêu thụ nội địa, trái dừa Việt Nam đang là thành phần quan trọng trong chuỗi nguyên liệu sản xuất toàn cầu...
Cảnh Kỳ