Xuất khẩu nông sản khởi sắc đầu năm 2026, mở rộng triển vọng tăng trưởng

3 giờ trướcBài gốc

Trên nền tảng thành công kỷ lục của năm 2025 với tổng kim ngạch 70,09 tỷ USD, ngành Nông nghiệp đang đứng trước cơ hội lớn để hoàn thành mục tiêu 73-74 tỷ USD trong năm 2026, đồng thời từng bước chuyển mình từ “xuất khẩu nguyên liệu” sang “xuất khẩu giá trị”, nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Cà phê Việt Nam ghi dấu ấn trên thị trường thế giới. Ảnh: Đỗ Phong

Từ kỷ lục năm 2025 đến đà tăng trưởng mạnh mẽ đầu năm 2026

Không khí sản xuất và xuất khẩu nông sản ngay từ những ngày đầu xuân 2026 đã mang theo niềm tin và kỳ vọng mới. Nhìn lại năm 2025, ngành Nông nghiệp Việt Nam đã ghi dấu mốc quan trọng khi tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024 và vượt xa mục tiêu 65 tỷ USD do Chính phủ đề ra. Đây không chỉ là con số kỷ lục, mà còn là minh chứng cho năng lực thích ứng và sức cạnh tranh ngày càng cao của nông sản Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì và bứt phá ngay trong tháng đầu tiên của năm 2026. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tháng 1-2026 đạt gần 6,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm nông sản đạt 3,6 tỷ USD, tăng 41,8%; thủy sản đạt 940 triệu USD, tăng 21,5%; lâm sản đạt 1,72 tỷ USD, tăng 13%; sản phẩm chăn nuôi đạt 47,5 triệu USD, tăng 20,2%. Đặc biệt, rau quả đạt 750 triệu USD, tăng gấp đôi so với cùng kỳ, trở thành điểm sáng nổi bật trong cơ cấu xuất khẩu.

Các mặt hàng chủ lực tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Xuất khẩu cà phê đạt 180 nghìn tấn, trị giá 981 triệu USD, tăng 25,5% về lượng và 26,6% về giá trị, với giá xuất khẩu bình quân khoảng 5.450 USD/tấn. Gạo đạt khoảng 600 nghìn tấn, tương đương 370 triệu USD, tăng 12,4% về lượng và 16,9% về giá trị, với giá bình quân trên 616 USD/tấn. Cao su đạt 220 nghìn tấn, trị giá 416 triệu USD, tăng gần 40%; hạt điều đạt 434 triệu USD, tăng hơn 70%; hạt tiêu đạt 133 triệu USD, tăng trên 50%; sắn và sản phẩm từ sắn đạt 146,6 triệu USD, tăng gần 48%.

Xuất khẩu trái cây Việt Nam những năm qua tăng mạnh, được thị trường thế giới ghi nhận. Ảnh: Đỗ Phong

Ở góc độ thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực xuất khẩu lớn nhất, chiếm 45,3% thị phần; tiếp đến là châu Mỹ với 22,7% và châu Âu với 13,4%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Trung Quốc tăng tới 66,1%, Hoa Kỳ tăng 21,6% và Nhật Bản tăng 19,6%, phản ánh nhu cầu phục hồi mạnh mẽ tại các thị trường trọng điểm.

Những con số này không chỉ phản ánh sự tăng trưởng về lượng, mà còn cho thấy chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam đang ngày càng được nâng cao. Đây cũng là kết quả của quá trình tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.

Một hình ảnh đầy ý nghĩa trong những ngày đầu năm mới là đúng 8 giờ sáng mùng 1 Tết (17-2-2026), lô hàng 17 tấn sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu đã được thông quan tại Cửa khẩu quốc tế Lào Cai để xuất sang Trung Quốc. Theo anh Phạm Đức Tuấn, cán bộ Công ty TNHH MTV Thanh Phong, việc thông quan nhanh chóng, thuận lợi ngay trong ngày đầu năm là tín hiệu tích cực, mở ra kỳ vọng một năm xuất khẩu hanh thông, thuận lợi và phát triển mạnh mẽ.

Những lô sầu riêng được xuất khẩu đầu năm 2026 - mở hướng đi đầy triển vọng cho ngành trái cây Việt Nam. Ảnh: Đỗ Phong

Theo ông Trần Anh Tú, Đội trưởng Đội Hải quan Cửa khẩu quốc tế Lào Cai, lực lượng hải quan đã duy trì ứng trực xuyên Tết, ưu tiên thông quan các mặt hàng nông sản, nhất là trái cây tươi, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp xuất khẩu. Đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn và thúc đẩy xuất khẩu ngay từ đầu năm.

Nâng tầm giá trị, tăng trưởng bền vững trong năm 2026

Những thành quả đạt được trong năm 2025 và tín hiệu tích cực đầu năm 2026 đã tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng của ngành trong năm nay. Theo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 01 và 02 của Chính phủ, ngành Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu tăng trưởng toàn ngành từ 3,7 đến 4% và tổng kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 73-74 tỷ USD trong năm 2026.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu triển khai các nhiệm vụ trong bối cảnh mới, với tinh thần điều hành “kỷ cương, trách nhiệm; chủ động, hiệu quả; đổi mới, sáng tạo; tăng tốc, đột phá; tăng trưởng bền vững”. Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, với kết quả tăng trưởng mạnh ngay từ đầu năm, cùng các giải pháp đồng bộ về thể chế, chuyển đổi số, phát triển thị trường và cơ cấu lại ngành, mục tiêu xuất khẩu năm 2026 hoàn toàn khả thi.

Xuất khẩu gạo đang đi sâu vào chất lượng, tạo giá trị cao. Ảnh: Phong Đỗ

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Viết Hồng, đại diện Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Vĩnh Hòa Phát cho rằng, nông sản Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao giá trị thông qua việc gắn sản phẩm với văn hóa và thương hiệu. Theo ông Nguyễn Viết Hồng, mỗi sản vật như gạo, cà phê, muối hay gia vị đều chứa đựng câu chuyện riêng về vùng đất và con người. Khi được chuẩn hóa và kể đúng cách, nông sản không chỉ là hàng hóa, mà còn là “đại sứ văn hóa”, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hơn 90% nông sản Việt Nam vẫn xuất khẩu dưới dạng thô hoặc sơ chế, khiến phần lớn giá trị gia tăng nằm ở các khâu chế biến, phân phối và xây dựng thương hiệu tại nước ngoài. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để ngành Nông nghiệp chuyển mình, nâng cao giá trị gia tăng thông qua đầu tư vào chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị bền vững.

Nhiều mặt hàng trái cây đang mở rộng thị trường trên thế giới. Ảnh: Hoàng Kim

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam Cao Bá Đăng Khoa, tình trạng xuất khẩu nguyên liệu thô khiến nhiều nhà máy chế biến trong nước thiếu nguyên liệu và khó nâng cao giá trị sản phẩm. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tái cấu trúc chuỗi sản xuất và xuất khẩu, hướng tới tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu.

Trong khi đó, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê Buôn Ma Thuột Trịnh Đức Minh cho rằng, mặc dù xuất khẩu cà phê đạt mức cao, nhưng tỷ trọng cà phê chế biến sâu mới chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch. Đây là dư địa lớn để ngành cà phê nâng cao giá trị thông qua đầu tư công nghệ chế biến và xây dựng thương hiệu.

Nhiều chuyên gia nhận định, với lợi thế về nguồn nguyên liệu phong phú, đa dạng và chất lượng cao, Việt Nam có tiềm năng trở thành “bếp ăn của thế giới”. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang xuất khẩu sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với thương hiệu và văn hóa.

Gia vị Việt Nam cũng là mặt hàng được thị trường thế giới đánh giá cao. Ảnh: Đỗ Phong

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình, nông sản Việt Nam có cơ hội mở rộng thị trường và nâng cao vị thế. Việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do, mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển thương hiệu sẽ là những yếu tố then chốt giúp ngành Nông nghiệp đạt mục tiêu tăng trưởng trong năm 2026.

Những tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm mới, cùng nền tảng vững chắc từ thành công của năm 2025, đang mở ra triển vọng lớn cho ngành Nông nghiệp Việt Nam trong năm 2026. Không chỉ hướng tới mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 73-74 tỷ USD, ngành Nông nghiệp còn đặt mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng, chuyển từ “xuất khẩu số lượng” sang “xuất khẩu giá trị”.

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam tăng mạnh những năm qua. Ảnh: Bộ NN&MT

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự chủ động của các bộ, ngành, địa phương và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp, nông sản Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Xuân mới đã mở ra một chặng đường mới. Những chuyến hàng nông sản nối dài từ cánh đồng, trang trại đến các cảng biển và cửa khẩu không chỉ mang theo giá trị kinh tế, mà còn mang theo niềm tin, khát vọng và hình ảnh của một nền nông nghiệp hiện đại, hội nhập và phát triển bền vững. Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng, năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm thành công mới của xuất khẩu nông sản Việt Nam, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và khẳng định vị thế quốc gia trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Đỗ Minh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/xuat-khau-nong-san-khoi-sac-dau-nam-2026-mo-rong-trien-vong-tang-truong-734165.html