Khát vọng tăng trưởng hai con số nhìn từ các động lực chiến lược

3 giờ trướcBài gốc

Trong không khí phấn khởi mừng Xuân mới Bính Ngọ 2026, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với niềm tin “mã đáo thành công” và khát vọng bứt phá mạnh mẽ, trao đổi với PetroTimes, TS. Trần Văn - đại biểu Quốc hội khóa XII, XIII, cho rằng mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm trong giai đoạn 2026-2030 là thách thức lớn nhưng hoàn toàn khả thi nếu Việt Nam xác lập và vận hành đúng các động lực tăng trưởng chiến lược.

TS. Trần Văn, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội.

Theo TS. Trần Văn, điểm tựa đầu tiên cho tham vọng tăng trưởng hai con số chính là nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô đã được củng cố trong nhiều năm qua. Bất chấp những cú sốc toàn cầu như đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại và đứt gãy chuỗi cung ứng, Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng ấn tượng, đạt trên 8% năm 2025 với quy mô nền kinh tế khoảng 510 tỷ USD. Đây là “độ nén” quan trọng để tạo lực bật cho giai đoạn tới, nhất là khi dư địa chính sách tài khóa - tiền tệ vẫn còn và niềm tin thị trường tiếp tục được củng cố.

Tuy nhiên, TS. Trần Văn nhấn mạnh rằng tăng trưởng cao không thể dựa mãi vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ hay mở rộng đầu tư theo chiều rộng. Động lực cốt lõi phải đến từ sự chuyển đổi mô hình tăng trưởng, trong đó khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữ vai trò “động cơ vĩnh cửu”. Việc đặt mục tiêu để năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đóng góp trên 57% vào tăng trưởng GDP không chỉ là chỉ tiêu kỹ thuật, mà phản ánh quyết tâm chuyển dịch sang tăng trưởng dựa trên chất lượng, hiệu quả và tri thức.

Trong bức tranh đó, kinh tế số được xác định là một trụ cột chiến lược, với kỳ vọng chiếm khoảng 30% GDP trong những năm tới. TS. Trần Văn cho rằng dữ liệu cần được nhìn nhận như một loại tài nguyên chiến lược mới, đòi hỏi cơ chế quản trị và khai thác tương xứng. Việc ưu tiên phát triển các ngành công nghệ nền tảng như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, sản xuất thông minh, thương mại điện tử xuyên biên giới sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa lớn, giúp nâng năng suất lao động lên gấp 2-3 lần so với hiện nay.

Một động lực quan trọng khác là quá trình chuyển đổi kép xanh - số. Theo TS. Trần Văn, đây không chỉ là xu thế toàn cầu mà còn là yêu cầu nội tại của phát triển bền vững. Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nền kinh tế, vừa tạo dư địa tăng trưởng mới, vừa giúp Việt Nam thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Trong lĩnh vực năng lượng, việc phát triển mạnh năng lượng tái tạo, kết hợp nghiên cứu lộ trình phù hợp cho điện hạt nhân, sẽ bảo đảm an ninh năng lượng cho tăng trưởng cao và dài hạn.

Việt Nam cần tái cơ cấu mạnh mẽ khu vực công nghiệp theo chuỗi giá trị có hàm lượng tri thức cao, từ nghiên cứu – phát triển (R&D), thiết kế đến dịch vụ hậu mãi.

Cùng với đó, Việt Nam cần tái cơ cấu mạnh mẽ khu vực công nghiệp theo chuỗi giá trị có hàm lượng tri thức cao, từ nghiên cứu - phát triển (R&D), thiết kế đến dịch vụ hậu mãi. TS. Trần Văn đặc biệt nhấn mạnh vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, coi đây là “đầu tàu” của tăng trưởng trong giai đoạn mới. Việc hình thành và phát triển các tập đoàn tư nhân có quy mô tầm cỡ khu vực không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, mà còn tạo hệ sinh thái lan tỏa cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Để hiện thực hóa các động lực trên, vấn đề then chốt, theo TS. Trần Văn, vẫn là cải cách thể chế. Ông cho rằng Việt Nam cần tiếp tục cuộc “cách mạng nguồn lực”, biến thể chế từ “điểm nghẽn” thành “lợi thế cạnh tranh”. Điều này đòi hỏi đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, đồng thời bảo đảm tính ổn định, minh bạch và khả dự báo của chính sách. Chỉ khi môi trường thể chế thực sự thông thoáng, niềm tin của doanh nghiệp và người dân mới được củng cố bền vững.

TS. Trần Văn lưu ý rằng tăng trưởng hai con số cần được nâng đỡ bởi các đột phá về huy động và sử dụng vốn đầu tư. Bên cạnh vốn đầu tư công cho các công trình động lực như cao tốc, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, sân bay, khu kinh tế tự do và các dự án năng lượng lớn, Việt Nam cần phát triển mạnh các kênh vốn trung và dài hạn như trái phiếu xanh, quỹ hạ tầng. Sự phối hợp chặt chẽ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa và tiền tệ sẽ là “chất keo” bảo đảm cho mục tiêu tăng trưởng cao đi đôi với ổn định vĩ mô.

Theo TS. Trần Văn, với tầm nhìn chiến lược rõ ràng, quyết tâm cải cách thể chế và sự đồng thuận xã hội, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là khát vọng, mà có thể trở thành hiện thực trên hành trình phát triển mới của đất nước.

Đình Khương

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/khat-vong-tang-truong-hai-con-so-nhin-tu-cac-dong-luc-chien-luoc-737897.html