Công ty robot hình người hàng đầu thế giới đã nộp đơn xin niêm yết trên thị trường chứng khoán Star tập trung vào công nghệ của Thượng Hải vào tháng 3 và nhiều khả năng sẽ chính thức chào sàn vào nửa cuối năm nay.
Các robot hình người của Unitree
Kế hoạch niêm yết của tập đoàn có trụ sở tại Hàng Châu diễn ra vào thời điểm giới đầu tư đang hào hứng đánh giá một loạt các công ty công nghệ Trung Quốc trải dài trên các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, máy móc tự động, công nghệ sinh học và sản xuất thông minh. Giám đốc liên kết tại Counterpoint Research là Ethan Qi nhận định robot hình người đang là một lĩnh vực đầu tư hấp dẫn. Nếu Unitree chính thức lên sàn thành công, sự kiện này chắc chắn sẽ củng cố thêm niềm tin của giới đầu tư vào thị trường công nghệ.
Trong năm ngoái, Unitree đã xuất xưởng 5.500 robot hình người. Thống kê trong chín tháng đầu năm cho thấy 74% doanh thu của mảng này đến từ các đơn đặt hàng phục vụ công tác nghiên cứu và giáo dục, 13% từ khách hàng tiêu dùng cá nhân và 9% từ nhu cầu công nghiệp.
Bức tranh tài chính và định giá thị trường robot hình người
Đi sâu vào chi tiết, hơn một nửa số đơn đặt hàng công nghiệp của công ty là dành cho các robot được sử dụng trong các chuyến tham quan không gian thương mại. Unitree đạt biên lợi nhuận gộp lên tới 59,8% trong cùng kỳ, cao hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh có trụ sở tại Thâm Quyến như UBTech và Dobot.
Các nhà phân tích ước tính đợt niêm yết này định giá công ty ở mức khoảng 40 tỉ nhân dân tệ, tương đương 5,9 tỉ USD. Mức định giá này mang lại tỷ lệ giá trên doanh thu là 21,1. Đây là mức phí chênh lệch mà các chuyên gia cho rằng được củng cố bởi kỳ vọng to lớn về việc các trường hợp sử dụng robot sẽ ngày càng mở rộng trong tương lai. Để đối chiếu, UBTech, một nhà sản xuất robot hình người đã niêm yết khác của Trung Quốc, đang giao dịch ở tỷ lệ giá trên doanh thu là 21,2 theo một cuộc thăm dò của Bloomberg. Công ty này đã xuất xưởng khoảng 1.000 robot vào năm ngoái, trong khi AgiBot có trụ sở tại Thượng Hải xuất xưởng hơn 5.000 sản phẩm.
Theo bản cáo bạch, Unitree đạt lợi nhuận ròng sau điều chỉnh là 600 triệu Nhân dân tệ trên tổng doanh thu 1,7 tỷ Nhân dân tệ vào năm 2025. Trong chín tháng đầu năm ngoái, khoảng 42% doanh thu đến từ những chú chó robot bốn chân, vốn được sử dụng trong công tác kiểm tra an toàn và hậu cần, với phần lớn doanh thu còn lại bắt nguồn từ việc bán robot hình người. Những năm gần đây, công ty đã nỗ lực giảm chi phí sản xuất đối với cả hai dòng máy này nhờ việc tự chế tạo nhiều linh kiện ngay trong nội bộ.
Bài toán thương mại hóa và ứng dụng thực tế
Mặc dù những con số trên có thể đưa Unitree trở thành nhà sản xuất robot lớn nhất thế giới, các nhà phân tích cho rằng việc thuyết phục nhà đầu tư về khả năng ứng dụng máy móc trong các trường hợp sử dụng thương mại quy mô lớn sẽ là chìa khóa then chốt để duy trì mức định giá hiện tại. Nhà phân tích Kelvin Lau tại Daiwa Capital Markets kỳ vọng công ty có thể mở rộng hoạt động mạnh mẽ hơn nữa sau khoảng ba năm tới.
Để hiện thực hóa điều này, công ty đã dành gần một nửa trong số 2 tỷ Nhân dân tệ dự kiến huy động được từ đợt niêm yết để tập trung nghiên cứu các mô hình robot thông minh. Đây chính là bộ não phần mềm sẽ cung cấp năng lượng cho các thế hệ máy móc trong tương lai. Unitree lập luận trong bản cáo bạch rằng điều này sẽ giúp tăng tốc độ triển khai trên nhiều trường hợp ứng dụng thực tế hơn.
Nhà nghiên cứu Marco Wang tại Interact Analysis ước tính chỉ 9% số lượng hàng xuất xưởng của Unitree đi vào các ứng dụng trong thế giới thực như hậu cần hoặc môi trường công nghiệp. Trong khi Unitree niêm yết mức giá trung bình của các robot hình người là 167.600 Nhân dân tệ, doanh thu cho mỗi phân khúc cho thấy những cỗ máy được sử dụng trong các trường hợp thực tế thường có giá trị đắt đỏ hơn nhiều.
Những đơn đặt hàng từ các trường đại học và trung tâm nghiên cứu thường có quy mô nhỏ và không thúc đẩy hành vi mua hàng lặp lại. Cả đơn đặt hàng nghiên cứu và doanh số bán hàng phục vụ giải trí cũng nhận được sự hỗ trợ từ nhu cầu của chính phủ, khi chính quyền các địa phương thành lập các trung tâm đào tạo robot được nhà nước hậu thuẫn. Việc các cơ quan du lịch, chính quyền địa phương và doanh nghiệp nhà nước đầu tư mạnh vào robot trưng bày được đánh giá là kém bền vững hơn so với việc áp dụng vào môi trường thương mại. Về lâu dài, doanh nghiệp cần chuyển hướng thành một nhà cung cấp giải pháp thực thụ cho thị trường quy mô lớn.
Phó chủ tịch phụ trách kỹ thuật phần cứng và sản xuất tại Four Growers, ông Deepak Jayaraj, nhận định khả năng cắt giảm chi phí trong khi vẫn tăng doanh thu thuần của Unitree là điều hiếm thấy. Dù vậy, công ty vẫn chưa chứng minh được sự tồn tại của các trường hợp sử dụng công nghiệp đủ mạnh để thúc đẩy mức định giá mục tiêu.
Có những lý do thuyết phục để tin rằng robot hình người có thể hữu ích trong ngành chăm sóc người cao tuổi, nhưng ý tưởng cho rằng chúng sẽ thay thế hoàn toàn lao động nhà máy hoặc các loại máy móc truyền thống như cánh tay robot vẫn còn khá xa vời. Việc phát triển thành công phần cứng chưa đủ để đảm bảo máy móc có thể thay thế sức lao động công nghiệp một cách hoàn hảo.
Đáng chú ý, vào tháng 2, Unitree từng bị đưa vào danh sách các công ty quân sự Trung Quốc của Bộ Quốc phòng Mỹ, nhưng danh sách này sau đó đã bị Lầu Năm Góc xóa bỏ mà không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào.
Bùi Tú