Đánh thức tiềm năng du lịch sinh thái bền vững

7 giờ trướcBài gốc

Không gian sinh thái và ký ức lịch sử

Trằm Trà Lộc thuộc thôn Trà Lộc, xã Vĩnh Định, cách Quốc lộ 1 khoảng 5km về phía Đông Nam. Theo cách gọi của người dân địa phương, “trằm” là bàu nước, còn được biết đến với tên gọi bàu Giàng. Diện tích mặt nước khoảng 20ha, bao quanh là hệ sinh thái rừng nguyên sinh và thảm thực vật rộng gần 100ha. Trằm nằm giữa vùng tiếp giáp đồi cát và đồng bằng ruộng trũng, tạo nên cảnh quan hài hòa, đặc sắc.

Theo ông Hoàng Thập, Phó trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Vĩnh Định, dân gian lưu truyền nhiều câu chuyện về nguồn gốc trằm Trà Lộc. Tương truyền xưa kia, có ông tiên gánh hai đầu quang gánh, một đầu là đá đánh lửa, đầu kia là cát để lấp biển. Trên đường đi, đòn gánh gãy, đá rơi xuống tạo thành trằm, còn cát hóa thành động Cát Tiên. Cũng có tích kể rằng nơi đây là chốn hội tụ của các vị thần linh, tiên nữ trong lễ hội du thủy nên gọi là bàu Giàng. Những câu chuyện ấy phản ánh sự ngợi ca, tự hào của người dân trước cảnh quan thiên nhiên mà họ gắn bó qua nhiều thế hệ.

Để bảo vệ hệ sinh thái, người dân Trà Lộc từ lâu đã hình thành quy ước không ai được chặt phá cây cối trong khu vực. Nhờ vậy, dải rừng nguyên sinh ở vành đai Đông Nam-Tây Bắc vẫn được giữ gần như nguyên vẹn. Dải rừng dài gần 1km, rộng hơn 50m, đóng vai trò như “tấm lá chắn” ngăn cát, bảo vệ đồng ruộng. Đây cũng là nơi lưu giữ nhiều loài thực vật đặc trưng vùng cát như trâm, rỏi, trâm bầu, lộc vừng, trai, dẻ, tràm…

Trằm Trà Lộc, khu du lịch trải nghiệm thú vị cho du khách - Ảnh: N.V

Một nét văn hóa đặc sắc của địa phương là lễ hội “phá trằm”, tổ chức vào cuối vụ hè-thu hằng năm. Người dân quan niệm trằm là lộc trời ban, sau mùa vụ vất vả sẽ cùng nhau “phá trằm” để đánh bắt thủy sản, làm sạch lòng hồ. Hoạt động này thu hút đông đảo người tham gia, không phân biệt tuổi tác, giới tính, với các dụng cụ truyền thống như rớ, rập, nơm, lưới… Những năm gần đây, lễ hội được duy trì bài bản, quảng bá rộng rãi, trở thành điểm nhấn thu hút du khách đến trải nghiệm.

Trằm Trà Lộc không chỉ có giá trị sinh thái mà còn đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Nguồn nước từ trằm giúp điều tiết, tưới tiêu cho đồng ruộng, góp phần bảo đảm mùa màng, nhất là trong điều kiện nắng hạn khắc nghiệt.

Bên cạnh đó, khu vực này còn lưu dấu những giá trị văn hóa-lịch sử lâu đời. Tại lùm Giàng, phía Tây Bắc trằm, từng tồn tại một đền tháp Chăm, nay chỉ còn phế tích với những mảnh gạch vỡ. Trước miếu Bà Giàng vẫn còn bệ Yoni bằng đá sa thạch. Khi người Việt đến định cư vào cuối thế kỷ XV, họ đã dựng miếu thờ trên nền cũ, tiếp nối tín ngưỡng thờ thần linh của cư dân tiền chủ. Việc mô phỏng biểu tượng Linga-Yoni thể hiện ước vọng về sự sinh sôi, mùa màng bội thu, phản ánh sự giao thoa văn hóa đặc sắc.

Trong kháng chiến, với địa hình rậm rạp, kín đáo, trằm Trà Lộc từng là nơi trú ẩn an toàn cho lực lượng cách mạng và người dân. Nguồn thủy sản phong phú từ trằm đã góp phần bảo đảm đời sống trong những năm tháng khó khăn. Những ký ức ấy trở thành một phần trong đời sống tinh thần, hun đúc ý thức gìn giữ vùng đất qua nhiều thế hệ.

Hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững

Những năm gần đây, trằm Trà Lộc được quy hoạch trở thành khu du lịch sinh thái kết hợp dịch vụ ẩm thực. Các nhà hàng dựng trên sạp gỗ ven hồ tạo không gian gần gũi thiên nhiên, thu hút đông đảo du khách. Một dịch vụ hấp dẫn du khách tại điểm du lịch này là “cá chỉ”-du khách tự chọn cá tươi tại chỗ, sau đó được chế biến thành nhiều món như cháo cá, cá hấp, cá um… trong thời gian ngắn, giá cả niêm yết rõ ràng. Trong lúc chờ đợi, du khách có thể dạo quanh, chụp ảnh, tận hưởng không gian trong lành.

Chị Dương Thị Thủy (Đồng Nai) cho biết mỗi lần về quê, chị đều ghé khu du lịch này để thưởng thức ẩm thực. Nơi đây gây ấn tượng với không gian xanh mát, trong lành, cây cối tươi tốt quanh năm. Bên cạnh đó, đội ngũ nhân viên phục vụ nhiệt tình, lịch sự cùng mức giá hợp lý càng khiến chị thêm yêu thích và muốn quay lại nhiều lần.

Theo định hướng của địa phương, trằm Trà Lộc sẽ được phát triển thành khu du lịch trải nghiệm gắn với thiên nhiên và văn hóa bản địa. Lợi thế lớn nhất là cảnh quan nơi đây còn giữ được nét nguyên sơ cùng các giá trị truyền thống được bảo tồn. Nếu khai thác hợp lý, đây sẽ là điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch của tỉnh.

Bà Tô Thị Hải Yến, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Định cho biết, địa phương đang triển khai xây dựng đề án phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch, trong đó trằm Trà Lộc là trọng tâm. Đề án sẽ xác định rõ chiến lược khai thác, gắn phát triển với bảo tồn hệ sinh thái và văn hóa. Khi hoàn thiện, đây sẽ là cơ sở quan trọng để thu hút đầu tư, phát huy hiệu quả tiềm năng, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Nguyễn Vinh

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/du-lich/202604/danh-thuc-tiem-nang-du-lich-sinh-thai-ben-vung-00b4865/