Đảo Kharg trong tầm ngắm

6 giờ trướcBài gốc

Nếu như trước đây, mục tiêu chủ yếu của Mỹ là kiềm chế chương trình hạt nhân của Nhà nước Hồi giáo, thì nay, các động thái quân sự của Mỹ cho thấy dường như nước này đang dịch chuyển sang mục tiêu kiểm soát trực tiếp các “yết hầu” tài nguyên và hạ tầng năng lượng của Tehran. Đây được đánh giá là một bài toán đầy rủi ro vì phía sau là những hệ lụy có thể nằm ngoài tầm kiểm soát của Washington.

Đảo Kharg của Iran được chụp từ vệ tinh. Ảnh: Reuters

Nằm ngoài khơi phía Nam Iran, đảo Kharg là đầu mối trung chuyển 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này, với hệ thống kho chứa và cảng biển có quy mô lớn hàng đầu khu vực. Cảng xuất khẩu dầu lớn nhất Iran cũng nằm trên đảo Kharg. Dầu từ các mỏ được vận chuyển qua đường ống ngầm, lưu trữ tại các bể có sức chứa lên tới 30 triệu thùng, trước khi được xuất đi. Trung bình mỗi ngày, khoảng 1,5 triệu thùng dầu đi qua đảo này-cao hơn sản lượng của nhiều quốc gia OPEC.

Trong điều kiện nền kinh tế Iran phụ thuộc đáng kể vào nguồn thu từ dầu mỏ, việc kiểm soát đảo Kharg đồng nghĩa với việc chạm tới “mạch máu” tài chính của Tehran. Có thể coi đây là một “đòn chí mạng” của Washington để đè bẹp nền kinh tế sa sút của Iran, qua đó buộc nước này phải điều chỉnh lập trường trong các vấn đề then chốt như an ninh hàng hải tại Hormuz hay chương trình hạt nhân.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng nhạy cảm với các cú sốc địa chính trị, việc nắm giữ một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng dầu mỏ là đảo Kharg sẽ giúp Mỹ gia tăng đáng kể khả năng chi phối dòng chảy năng lượng, qua đó củng cố vị thế chiến lược không chỉ tại Trung Đông mà còn trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, những toan tính của Mỹ xung quanh đảo Kharg không phải dễ thực thi. Xét về năng lực quân sự, Mỹ có thể nhanh chóng đánh chiếm đảo Kharg trong giai đoạn đầu. Với ưu thế áp đảo về không quân, hải quân, cùng các lực lượng đổ bộ tinh nhuệ như lính thủy đánh bộ và lính dù, Washington hoàn toàn có thể tạo ra một chiến dịch quân sự nhằm kiểm soát mục tiêu trong thời gian ngắn. Song, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc “chiếm”, mà ở khả năng “giữ” được hòn đảo chiến lược này.

Thực tế cho thấy, đảo Kharg không phải là một mục tiêu dễ phòng thủ sau khi bị chiếm giữ. Đảo Kharg của Iran chỉ cách đất liền 30km khiến nơi đây nằm trọn trong tầm bắn của hàng loạt hệ thống tên lửa, pháo binh và máy bay không người lái của nước này. Điều đó đồng nghĩa với việc bất kỳ lực lượng nào đồn trú trên đảo cũng sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công liên tục, trong một môi trường tác chiến có mật độ hỏa lực cao. Khi đó, ưu thế công nghệ của Mỹ, dù vượt trội, cũng khó có thể bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng đồn trú.

Không chỉ đối mặt với hỏa lực trực tiếp, bài toán hậu cần cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Mọi hoạt động tiếp tế cho lực lượng trên đảo, từ nhiên liệu, đạn dược đến lương thực, đều phải đi qua những tuyến đường biển và đường không dễ bị gián đoạn và rủi ro cao. Bởi Iran có thể triển khai các biện pháp chống tiếp cận, chống xâm nhập bằng tên lửa chống hạm, thủy lôi, UAV hay xuồng cao tốc. Chỉ cần chuỗi tiếp vận bị gián đoạn, lực lượng trên đảo sẽ nhanh chóng rơi vào thế bị cô lập.

Do đó, yêu cầu kiểm soát và bảo vệ một mục tiêu chiến lược trong thời gian dài, đặc biệt trong môi trường đối kháng cao là vô cùng khó khăn. Điều này làm dấy lên nguy cơ Mỹ có thể rơi vào trạng thái “nắm giữ mà không kiểm soát được”, buộc phải liên tục tăng viện, qua đó kéo dài mức độ can dự và chi phí chiến tranh. Trong khi đó, đối với Washington chắc chắn chưa thể nào quên bài học ở Iraq và Afghanistan. Một khi xung đột chuyển sang trạng thái tiêu hao, yếu tố quyết định không còn chỉ là sức mạnh quân sự, mà còn là khả năng chịu đựng, ý chí chính trị và sự ủng hộ trong nước là những biến số khó lường đối với nước Mỹ hiện nay.

Vì vậy, cũng không loại trừ khả năng phương án chiếm đảo Kharg chỉ là đòn tâm lý thay vì một kế hoạch hành động thực sự của Washington. Việc triển khai lực lượng, phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng bộ binh của Mỹ có thể đang nhằm mục tiêu gia tăng sức ép, buộc Iran phải cân nhắc lại các lựa chọn của mình trên bàn đàm phán.

Tuy nhiên, “đòn gió” của Washington có thể trở thành con dao hai lưỡi bởi các bên xung đột đều có những toan tính riêng và sẵn sàng hành động quyết liệt để bảo vệ lợi ích của mình. Và một câu hỏi lớn được đặt ra hiện nay là liệu Washington có sẵn sàng trả giá cho việc giữ nó hay không? Bởi hệ lụy sẽ không dừng lại ở phạm vi một hòn đảo hay một quốc gia. Iran có thể mở rộng phản ứng ra toàn khu vực, từ các căn cứ quân sự của Mỹ đến các tuyến hàng hải chiến lược. Các lực lượng ủy nhiệm cũng có thể tham gia, biến xung đột trở nên phức tạp hơn bao giờ và cực kỳ khó kiểm soát.

Đặc biệt, tác động đối với thị trường năng lượng toàn cầu sẽ là một hệ quả không thể xem nhẹ. Đảo Kharg không chỉ là tài sản chiến lược của Iran mà còn là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng dầu mỏ thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây, nhất là khi kết hợp với căng thẳng tại eo biển Hormuz, đều có thể đẩy giá năng lượng tăng vọt, kéo theo những hệ lụy kinh tế sâu rộng. Khi đó, xung đột sẽ không còn là câu chuyện khu vực, mà trở thành vấn đề toàn cầu.

HẠNH NGUYÊN

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quoc-te/quan-su-the-gioi/dao-kharg-trong-tam-ngam-1033668