Đào tạo tài năng - 'chìa khóa' xây dựng Quân đội hiện đại

5 giờ trướcBài gốc

Rất cần đội ngũ kỹ sư, chuyên gia tài năng

Những năm qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhờ đó, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật trong Quân đội có bước phát triển đáng kể cả về số lượng và chất lượng. Theo số liệu từ Đề án “Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”, tỷ lệ cán bộ có trình độ sau đại học trong toàn quân tăng nhanh; nhiều nhà trường đạt tỷ lệ trên 70%.

Hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ thu hút sự tham gia đông đảo của học viên tại Học viện Kỹ thuật Quân sự. Ảnh: NGUYỄN THƯƠNG

Nhờ hệ thống cơ sở nghiên cứu, đào tạo và sản xuất quốc phòng được đầu tư mạnh mẽ, công nghiệp quốc phòng (CNQP) đã có diện mạo mới với quy mô lớn và đồng bộ hơn, hình thành thế bố trí chiến lược trên cả nước. Hiện, Tổng cục CNQP có đội ngũ nhân lực làm việc trong lĩnh vực khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST), chuyển đổi số với cơ cấu tương đối hợp lý. Đã hình thành các nhóm nghiên cứu linh hoạt theo các nhiệm vụ, từ khâu nghiên cứu, thiết kế đến chế tạo, thử nghiệm và sản xuất loạt. Một số cá nhân có thể tham gia nghiên cứu nhiều lĩnh vực, nhiều loại VKTBKT khác nhau.

Mặc dù vậy, cơ cấu đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong Tổng cục CNQP chưa bao phủ hết tất cả lĩnh vực. Thiếu tướng, TS Dương Văn Yên, Phó chủ nhiệm Tổng cục CNQP chia sẻ: Do các đề tài, nhiệm vụ KHCN quân sự thường xuyên được mở mới, điều chỉnh, bổ sung theo yêu cầu thực tiễn, Tổng cục cần khoảng 600-700 cán bộ kỹ thuật trong giai đoạn 2026-2030 với đa dạng ngành nghề, từ cơ khí chính xác, vật liệu, điện tử, điều khiển đến các ngành mới như trí tuệ nhân tạo (AI), robot và tự động hóa, chip bán dẫn, vi mạch, hệ thống nhúng, hàng không vũ trụ.

Từ năm 2011, Quân chủng Hải quân cùng một số lực lượng được xác định tiến thẳng lên hiện đại. Thời gian qua, trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ kỹ thuật trong Quân chủng không ngừng được nâng lên, có thể làm chủ trong sử dụng, khai thác, vận hành và bảo đảm kỹ thuật cho VKTBKT thế hệ cũ; đồng thời, cơ bản làm chủ trong sử dụng, khai thác, vận hành, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, từng bước làm chủ bảo đảm kỹ thuật ở cấp độ cao cho các loại VKTBKT mới, hiện đại. Theo Đại tá Lê Hồng Quang, Chủ nhiệm Hậu cần-Kỹ thuật Quân chủng Hải quân, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng trong Quân chủng đang đặt ra ngày càng cấp thiết, nhất là những cán bộ có tư duy chiến lược, đam mê nghiên cứu KHCN dựa trên các nhóm sản phẩm chiến lược, tự lực, tự cường trong công tác làm chủ VKTBKT mới, hiện đại; các chuyên gia kỹ thuật chuyên sâu phục vụ khai thác, sử dụng, cải tiến, sản xuất vật tư kỹ thuật.

Có thể khẳng định, hai tiêu chí quan trọng nhất trong xây dựng Quân đội hiện đại là con người và VKTBKT. Trong đó, nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, kỹ sư, chuyên gia tài năng trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược là yếu tố then chốt, quyết định. Trung tướng, GS, TS Lê Minh Thái, Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự (KTQS) chia sẻ: Qua khảo sát nhu cầu của toàn quân về nguồn nhân lực chất lượng cao, đến năm 2030 cần có gần 3.000 chuyên gia trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Đội ngũ tinh hoa này sẽ đóng vai trò hạt nhân trong làm chủ công nghệ mới, công nghệ nền, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, công nghệ tiên tiến, lưỡng dụng trong nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sản xuất và khai thác VKTBKT mới, hiện đại.

Đột phá phát triển giáo dục, đào tạo

Vừa qua, Bộ Quốc phòng ban hành Kế hoạch số 873/KH-BQP thực hiện Nghị quyết số 290-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội. Trong đó, Bộ Quốc phòng giao các nhà trường Quân đội xây dựng Đề án đào tạo tài năng trên các lĩnh vực: Hậu cần, tài chính, kỹ thuật-công nghệ, khoa học quân sự...

Thiếu tướng, GS, TS Trần Xuân Nam, Phó giám đốc Học viện KTQS cho biết: Là trường đại học trọng điểm quốc gia, trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học quan trọng của Quân đội và đất nước, Học viện KTQS trở thành nhà trường đầu tiên trong Quân đội triển khai xây dựng và đã hoàn thiện Đề án “Đào tạo kỹ sư quân sự, thạc sĩ tài năng, tiến sĩ chất lượng cao”. Trong giai đoạn 2026-2030, Học viện dự kiến tổ chức đào tạo 100-150 kỹ sư quân sự tài năng, 60-75 thạc sĩ tài năng và 30 tiến sĩ chất lượng cao. Mục tiêu chung là đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật-công nghệ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn sâu, năng lực vượt trội, tư duy sáng tạo, có khả năng dẫn dắt ĐMST, tạo ra tri thức và công nghệ mới.

Tổng công ty Kinh tế Kỹ thuật công nghiệp quốc phòng (GAET) chủ động phối hợp với Học viện Viettel trong đào tạo nhân lực. Ảnh do Học viện Viettel cung cấp

Từ kinh nghiệm đào tạo tài năng của các trường đại học trong và ngoài nước, Học viện KTQS đã xây dựng mô hình đào tạo tài năng với 5 định hướng chính, gồm: Tập trung đào tạo theo hướng cá thể, quy mô nhỏ đối với tất cả các ngành, chuyên ngành đào tạo; lựa chọn học viên giỏi, xuất sắc có thiên hướng nổi trội về STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, Toán học); chương trình đào tạo yêu cầu chuẩn đầu ra cao hơn chương trình chuẩn; thực hiện liên kết với doanh nghiệp và hợp tác quốc tế; có chính sách thu hút đào tạo, ưu tiên học viên tốt nghiệp.

Song song với đó, Học viện tập trung triển khai thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp là: Xây dựng chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo hiện đại, tiên tiến, tiệm cận chuẩn quốc tế; xây dựng hệ thống giáo trình, học liệu số, cơ sở dữ liệu chuyên sâu; phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao; tuyển chọn học viên thực sự xuất sắc; tổ chức đào tạo theo hướng tinh hoa, chuyên sâu, hội nhập quốc tế, gắn với nghiên cứu khoa học và thực tiễn đơn vị; tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm hiện đại, mở rộng liên kết với các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, trường đại học trong và ngoài nước.

Hoạt động trong lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm, nơi mỗi sai sót nhỏ về kỷ luật, bảo mật, bản lĩnh chính trị hay đạo đức nghề nghiệp đều có thể dẫn đến hậu quả lớn, Bộ tư lệnh (BTL) 86 xác định việc phát triển nhân lực kỹ thuật chất lượng cao phải gắn chặt với xây dựng con người về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống và văn hóa số quân sự.

Trung tướng, TS Nguyễn Minh Thắng, Chính ủy BTL 86 nhấn mạnh, cần tăng cường giáo dục đội ngũ cán bộ về mục tiêu, lý tưởng cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng; củng cố lập trường tư tưởng; nâng cao nhận thức về âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch; chú trọng rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong khoa học, tinh thần cảnh giác, trách nhiệm nghề nghiệp... Ngoài ra, BTL 86 chú trọng xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật theo từng nhóm lĩnh vực, từng bậc trình độ và từng hướng chuyên sâu. Cán bộ kỹ thuật của BTL 86 cần được đào tạo theo chuẩn “làm chủ công nghệ và làm chủ nhiệm vụ” chứ không chỉ “đủ bằng cấp”; thường xuyên cập nhật công nghệ mới, gắn với các lĩnh vực mũi nhọn như AI, an ninh mạng, dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây, phân tích dữ liệu.

Với Quân chủng Phòng không-Không quân, được trang bị nhiều loại VKTBKT tiên tiến, hiện đại, có tính năng kỹ, chiến thuật cao, đòi hỏi đội ngũ cán bộ kỹ thuật không chỉ giỏi về chuyên môn mà cần có khả năng ĐMST và thích ứng nhanh với sự phát triển mạnh mẽ của KHCN.

Thiếu tướng Phạm Tuấn Anh, Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân chia sẻ: Xác định nhu cầu phát triển, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tài năng, Quân chủng đã, đang và sẽ thực hiện đa dạng hình thức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ kỹ thuật; đưa học viên về các đơn vị được biên chế khí tài mới ngay trong quá trình học; áp dụng công nghệ mới và mô phỏng 3D để học viên có thể tiếp cận các modul phức tạp.

Phối hợp với các viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo trong và ngoài nước để liên tục cập nhật nội dung giảng dạy; liên kết với các tập đoàn công nghệ lớn trong nước để gửi cán bộ đi đào tạo về các công nghệ nền tảng. Xây dựng lộ trình thăng tiến rõ ràng, tạo điều kiện để cán bộ kỹ thuật tham gia các dự án nghiên cứu, cải tiến công nghệ và nâng cao kỹ năng chuyên môn. Chú trọng đầu tư phát triển các trung tâm nghiên cứu chuyên sâu để chủ động sản xuất linh kiện, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

VĂN HIẾU

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/quoc-phong-an-ninh/xay-dung-quan-doi/dao-tao-tai-nang-chia-khoa-xay-dung-quan-doi-hien-dai-1039800