Đất nước sang trang nhờ ngọn gió Đổi mới

4 giờ trướcBài gốc

Tháng 6-1986, khi kinh tế Việt Nam đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng: lạm phát lên đến 700%, nguồn cung ứng vật tư từ phân bón đến sắt thép, máy móc, thiết bị từ Liên Xô giảm sút mạnh, nước ta phải nhập khẩu lương thực. Đời sống rất khó khăn, được cung cấp bo bo thay cho gạo làm khẩu phần ăn, người dân lo thiếu hụt cung ứng và biến động giá cả, mỗi gia đình trở thành một kho nhỏ tích trữ lương thực, chất đốt làm cho mất cân đối cung - cầu càng căng thẳng hơn.

Các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước dự khai mạc Đại hội XIV của Đảng ngày 20-1-2026

Giữa bối cảnh đó, chính những kinh nghiệm thực tế từ TP HCM do các đồng chí Phạm Hùng, Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt trình bày thẳng thắn với các đồng chí lãnh đạo Trường Chinh, Phạm Văn Đồng ở Đà Lạt theo phương châm: "Nhìn thẳng vào sự thật, làm rõ sự thật, nói đúng sự thật", đã giúp tìm ra những giải pháp dẫn đến đường lối Đổi mới của Đại hội VI.

Đoàn đã trình bày rất cụ thể những khó khăn của doanh nghiệp, như cấp trên giao chỉ tiêu kế hoạch cao nhưng cung ứng vật tư thiếu hụt không bảo đảm thực hiện mục tiêu, thu mua lương thực giá thấp hơn giá thành gây thiếu hụt cho nguồn cung ứng tiêu dùng của người dân, nông dân sản xuất càng nhiều thì thua lỗ càng lớn nên giảm canh tác, sản xuất lương thực, thực phẩm.

Doanh nghiệp có sáng kiến làm "Kế hoạch ba phần", kế hoạch A - theo chỉ tiêu kế hoạch được giao với số vật tư nhận được, kế hoạch B - sản xuất sản phẩm theo chỉ tiêu kế hoạch với vật tư tự thu mua trên thị trường, giá thành cao hơn và kế hoạch C - sản phẩm theo sáng kiến của doanh nghiệp, không nằm trong chỉ tiêu kế hoạch được giao nhưng đáp ứng nhu cầu thị trường.

Sau khi nghe những báo cáo của lãnh đạo TP HCM và một số doanh nghiệp, đồng chí Trường Chinh đã về thành phố, trực tiếp khảo sát thực tế tại một số doanh nghiệp ở đây và đi đến quyết định quan trọng: bác bỏ dự thảo văn kiện đã được chuẩn bị trình Đại hội VI, chỉ đạo trực tiếp thành lập ban biên tập mới soạn thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội VI theo tinh thần Đổi mới: xác định rõ cơ chế quản lý là "cơ chế tập trung quan liêu bao cấp" cần phải cải cách theo hướng vận dụng kinh tế nhiều thành phần, bao gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, hợp tác xã và doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI) thay cho chỉ nhấn mạnh "kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo" như trước; mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, cho phép doanh nghiệp tư nhân được trực tiếp xuất - nhập khẩu theo quy định của pháp luật, cải cách chính sách tiền tệ, nâng lãi suất tiền tiết kiệm gửi ngân hàng lên 12%/tháng.

Nhờ vậy, ngân hàng đã nhanh chóng thu hút được lượng lớn số tiền dôi dư, giảm hẳn lạm phát, thực hiện khoán trong nông nghiệp, khoán trong quản lý doanh nghiệp nhà nước, nhanh chóng khắc phục nạn thiếu hụt lương thực, giảm hẳn nạn đầu cơ tích trữ lương thực như trước.

Để giảm bớt căng thẳng cung - cầu trên thị trường hàng tiêu dùng, Chính phủ cho phép miễn giảm thuế đối với hàng tiêu dùng người Việt Nam gửi về và mang theo khi nhập cảnh từ nước ngoài.

Các biện pháp cải cách đã mang lại những tác dụng tích cực: Việt Nam đã không chỉ ngừng nhập khẩu lương thực, tự bảo đảm an ninh lương thực mà bắt đầu xuất khẩu 300.000 tấn gạo đầu tiên ra nước ngoài.

Những cải cách đó được nhân dân hoan nghênh và tích cực hưởng ứng: số doanh nghiệp tư nhân thành lập và tham gia hoạt động tăng thêm; tạo ra việc làm nhiều hơn, nâng cao sản lượng sản phẩm cung ứng ra thị trường.

Với những cải cách chủ động và tích cực từ những kinh nghiệm thực tế, kinh tế Việt Nam đã tìm được nguồn cung ứng xăng dầu mới từ Trung Đông, phân bón từ Indonesia và Ấn Độ, khắc phục được những thiếu hụt gay gắt từ các nguồn cung ứng trước đây từ Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu, bảo đảm nguyên vật liệu cho nền kinh tế hoạt động theo cơ chế mới. Người dân được tự do mua gạo mới thu hoạch trên thị trường, hiện tượng tích trữ găm hàng cũng chấm dứt, ủng hộ mạnh mẽ những cải cách đã được thực hiện. Những thành tựu cải cách của Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Đặc biệt, tại ngày cuối cùng của Đại hội VI, đồng chí Trường Chinh đã tự nguyện xin rút lui không ứng cử vào vị trí Tổng Bí thư với lý do tuổi cao. Đại hội VI đã bầu đồng chí Nguyễn Văn Linh, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng, không chỉ trẻ tuổi hơn mà còn là người có kinh nghiệm cải cách từ TP HCM sau năm 1975, làm Tổng Bí thư.

Để tiếp tục tranh thủ những kinh nghiệm của thế hệ lãnh đạo trước, Đại hội VI đã quyết định thành lập Hội đồng Cố vấn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và bầu các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ vào Hội đồng Cố vấn.

Với quyết định lịch sử này, đồng chí Trường Chinh đã nêu một tấm gương sáng về sự phấn đấu hy sinh suốt đời vì các mục tiêu cao cả của đất nước, vì Dân, vì Đảng. Phương châm "Nhìn thẳng vào sự thật, làm rõ sự thật, nói đúng sự thật" và tấm gương sáng về đạo đức cách mạng của thế hệ lãnh đạo tại Đại hội VI vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay.

Công cuộc Đổi mới đã đem lại những kết quả tích cực: GDP của nước ta năm 2025 đạt 514 tỉ USD, tăng 8,02% so với năm 2024 và GDP/người đạt 5.026 USD/người, cả nước có 1 triệu doanh nghiệp tư nhân đăng ký theo Luật Doanh nghiệp và 5,2 triệu hộ kinh tế gia đình hoạt động năng động. Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA) với các đối tác trên thế giới và trở thành một đối tác được tín nhiệm trong quan hệ quốc tế.

Vận dụng những kinh nghiệm quý báu của công cuộc Đổi mới 1986, phân tích khoa học, khách quan toàn diện thực tế của đất nước, phát huy những kết quả của công cuộc chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong những năm tháng thực hiện Nghị quyết của Đại hội XIII của Đảng, ngay trong năm 2025, Đảng ta đã thực hiện những cuộc cải cách mạnh mẽ, sáp nhập từ 63 tỉnh, thành phố còn 34 tỉnh, thành; giảm hẳn số bộ, cơ cấu Chính phủ sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy còn 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ (giảm 5 bộ, cơ quan ngang bộ, 3 cơ quan thuộc Chính phủ).

Giảm 13/13 tổng cục và tương đương; giảm 519 cục và tương đương (giảm 77,6%); giảm 219 vụ và tương đương (giảm 54,1%); giảm 3.303 chi cục và tương đương (giảm 91,7%); giảm 203 đơn vị sự nghiệp công lập (giảm 38%). Biên chế tại các bộ, ngành giảm khoảng 22.000 người (đạt khoảng 20%). Biên chế khối hành chính nhà nước giảm 145.000 người; chi thường xuyên giảm 39.000 tỉ đồng/năm.

Đồng thời, đẩy mạnh vận dụng sáng tạo những thành tựu của Cách mạng công nghệ 4.0, chuyển đổi sang kinh tế số, xã hội số, Chính phủ điện tử, thực hiện kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường, đối phó với các tác động của biến đổi khí hậu. Đảng sẽ lãnh đạo thực hiện thành công các mục tiêu cao đẹp và sứ mệnh của kỷ nguyên vươn mình, thực hiện tăng trưởng GDP 10%/năm và đưa Việt Nam thành một nền kinh tế phát triển vào năm 2030.

Con đường phía trước chắc chắn còn nhiều thử thách, song chúng ta tin tưởng mạnh mẽ vào quyết tâm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, tiếp tục thực hiện công cuộc Đổi mới và chào đón mùa xuân trong kỷ nguyên cường thịnh của đất nước.

TS Lê Đăng Doanh

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/dat-nuoc-sang-trang-nho-ngon-gio-doi-moi-196260210103940269.htm