Đầu tư hạ tầng: Giải pháp căn cơ để tăng sức hút cho xe buýt

7 giờ trướcBài gốc

Vì sao hành khách vẫn còn e ngại với hệ thống vận tải Thủ đô?

Bên cạnh những điểm cộng, hệ thống hạ tầng của loại hình này vẫn chưa theo kịp hạ tầng chung hoặc đang bị lấn chiếm tạo ra sự bất tiện cho hành khách, làm giảm đi chất lượng phục vụ của hệ thống xe buýt Thủ đô.

Thường xuyên sử dụng xe buýt để đi lại, nhưng chị Nguyễn Hoa Anh, phường Từ Liêm vẫn cảm thấy rất bất tiện và mất thời gian khi các điểm kết nối giữa các tuyến xe buýt khá xa nhau.

Chị Hoa Anh chia sẻ: "Thực tế hiện nay, hệ thống xe buýt đang bộc lộ nhiều hạn chế khiến người dân e ngại. Thứ nhất là tình trạng phương tiện xuống cấp, gây ra sự bất tiện và thiếu thoải mái cho hành khách. Thứ hai là mạng lưới tuyến chưa hợp lý, các điểm dừng cách xa nhau và tần suất chuyến không đủ dày đặc, dẫn đến việc kết nối tới công sở hay trường học trở nên khó khăn. Chính sự thiếu linh hoạt này đã đẩy người dân lựa chọn phương tiện cá nhân hoặc dịch vụ xe công nghệ vì tính tiện lợi và cơ động cao hơn hẳn."

Bên cạnh đó, không ít nhà chờ, điểm dừng đỗ bị hàng quán lấn chiếm, bày bán tràn lan xung quanh gây mất mỹ quan. Thậm chí nhiều điểm dừng nhà chờ xe buýt nằm sát ngay điểm tập kết rác thải khiến nhiều hành khách cảm thấy rất khó chịu.

Còn tại các khu vực ngoại thành, nơi tiếp cận lượng người không nhỏ đi xe buýt thì cơ sở nhà chờ xe buýt thậm chí không có.

Bà Phan Thu Bình, xã Gia Lâm bày tỏ: "Thực trạng hiện nay tại nhiều điểm dừng xe buýt là thời gian chờ đợi quá lâu, trong khi hạ tầng lại thiếu thốn, thậm chí không có nhà chờ để che nắng, che mưa cho hành khách. Người dân phải đứng đợi giữa môi trường bụi bặm và tiếng ồn. Đặc biệt, tại những tuyến đường hẹp nhưng mật độ phương tiện dày đặc, việc xe buýt dừng đỗ đón trả khách tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ va chạm giao thông. Sự bất tiện và mất an toàn này chính là rào cản lớn khiến người dân chưa thực sự mặn mà với việc sử dụng phương tiện công cộng."

Hà Nội có khoảng hơn 3.800 điểm dừng, 361 nhà chờ xe buýt. Trong số này, có rất nhiều điểm dừng, nhà chờ xe buýt thường xuyên bị lấn chiếm không gian. Đáng chú ý, tại nhiều điểm dừng bị lấn chiếm, cơ quan chức năng đã xử phạt người vi phạm nhiều lần nhưng tình hình vẫn không được cải thiện. Thậm chí, tại một số nơi, người dân còn tự ý xê dịch điểm dừng trước cửa nhà mình để tiện cho việc trông xe, bán nước; một số cột trụ tại điểm dừng bị nhấc lên cắm xuống, không còn đảm bảo độ chắc chắn.

TS Phan Lê Bình, Chuyên gia giao thông, Giảng viên Trường Đại học Việt Nhật cho rằng: Ưu tiên cho xe buýt không chỉ là ưu tiên khi hoạt động trên đường, mà điểm dừng, nhà chờ cũng cần được lưu tâm. Hà Nội hiện có rất nhiều vị trí chờ xe buýt nằm cạnh điểm tập kết rác thải, hàng quán, rất mất vệ sinh. Thậm chí, vỉa hè để tiếp cận điểm dừng xe buýt cũng bị lấn chiếm. Cần khảo sát, điều chỉnh lại các điểm dừng để bảo đảm hợp lý hơn.

Song song với việc cải thiện hạ tầng, các cơ quan quản lý cũng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khác như tổ chức lại giao thông, tổ chức các bãi đỗ xe, trong đó có khu vực trung tâm thành phố để thuận tiện hơn cho người sử dụng các phương tiện giao thông công cộng. Ngành giao thông vận tải Hà Nội cần tập trung rà soát mạng lưới, đánh giá hiệu quả các tuyến xe buýt để có sự điều chỉnh cho phù hợp, hiệu quả, tăng khả năng tiếp cận của người dân; chú trọng điều chỉnh hướng tuyến, tránh ùn tắc, thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng.

Kỳ vọng xe buýt đúng giờ để hút khách

Người dân ngày càng kỳ vọng vào một hệ thống vận tải công cộng văn minh, thuận tiện. Thế nhưng, tình trạng xe buýt chưa đảm bảo giờ giấc, hoạt động thiếu ổn định vẫn đang là rào cản khiến nhiều người e ngại lựa chọn. Từ thực tế đó, mong mỏi về những chuyến xe đúng giờ, vận hành hiệu quả đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Một người dân chia sẻ: "Trải nghiệm trên tuyến xe điện E05 thực sự rất ấn tượng bởi không gian sạch sẽ, thoáng mát và đặc biệt là không có mùi khó chịu như xe buýt truyền thống. Đây là một bước tiến lớn về chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, một điểm trừ đáng tiếc là tần suất xe chưa cao, khiến thời gian chờ đợi giữa các chuyến còn khá lâu. Nếu khắc phục được độ trễ này, xe điện chắc chắn sẽ là lựa chọn hàng đầu của những người trẻ ưu tiên sự tiện nghi và bảo vệ môi trường."

"Hệ thống xe buýt điện tại Việt Nam hiện nay có chất lượng rất ấn tượng, hoàn toàn có thể sánh ngang với các tiêu chuẩn quốc tế về sự tiện ích và trải nghiệm hiện đại. Tuy nhiên, để tối ưu hóa dịch vụ, chúng ta cần cải thiện hệ thống bảng điện tử hiển thị thông tin trực tiếp tại các điểm dừng. Việc thông báo chính xác thời gian xe đến sẽ giúp những hành khách như người cao tuổi hay khách du lịch quốc tế cập nhật lộ trình dễ dàng hơn mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào việc tra cứu trên điện thoại thông minh. Đây là bước hoàn thiện cần thiết để giao thông công cộng trở nên thân thiện và dễ tiếp cận hơn với tất cả mọi người", một hành khách khác thường xuyên đi xe buýt cho biết.

Giải pháp thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng

Đến nay, xe buýt là phương tiện giao thông công cộng được nhiều người sử dụng cho việc đi lại hàng ngày, tuy nhiên cũng còn tình trạng không ít người dù muốn nhưng vẫn ngần ngại không sử dụng và họ chọn dùng phương tiện cá nhân như xe máy hay ô tô. Vậy Hà Nội cần làm gì để có thể thu hút nhiều hơn nữa người dân sử dụng phương tiện công cộng? Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý và Điều hành giao thông thành phố Hà Nội.

Phóng viên: Thưa ông, trong kế hoạch thời gian tới, vận tải công cộng Hà Nội sẽ sẽ tập trung vào những giải pháp gì để cải thiện, nâng cao tỷ lệ đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách?

Ông Nguyễn Minh Tuấn: Hiện nay, mạng lưới vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và đường sắt đô thị về cơ bản đã đáp ứng khá tốt nhu cầu đi lại của nhân dân. Tuy nhiên, bám sát Chỉ thị 20 và các nhiệm vụ chính trị của thành phố, chúng tôi đang khẩn trương rà soát, quy hoạch lại hệ thống mạng lưới để phù hợp với tình hình mới, đặc biệt là lộ trình hạn chế phương tiện cá nhân vào khu vực Vành đai 1 từ ngày 1/7.

Để thực hiện mục tiêu này, chúng tôi tập trung triển khai hai nhóm giải pháp chính:

Thứ nhất là chuyển đổi sang sử dụng phương tiện nhiên liệu sạch. Song song với đó, chúng tôi phối hợp quy hoạch hệ thống bãi đỗ xe tập trung tại khu vực Vành đai 2 và Vành đai 3. Giải pháp này giúp người dân có thể gửi xe cá nhân tại các bãi đỗ tập trung để chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng khi di chuyển vào khu vực trung tâm thành phố.

Thứ hai là tối ưu hóa khả năng tiếp cận tại các khu vực đặc thù. Nhận diện Hà Nội còn nhiều ngõ nhỏ, khu dân cư đông đúc mà điều kiện hạ tầng hiện tại chưa đảm bảo cho xe buýt truyền thống hoạt động, chúng tôi sẽ nghiên cứu các loại hình xe buýt mới phù hợp hơn. Mục tiêu là để mạng lưới vận tải công cộng tiệm cận hơn, thuận lợi hơn, tạo động lực để người dân từ bỏ phương tiện cá nhân và chuyển sang sử dụng phương tiện công cộng.

Phóng viên: Để đạt được mục tiêu như kỳ vọng, đơn vị đã xác định có những khó khăn, rào cản nào cần vượt qua?

Ông Nguyễn Minh Tuấn: Qua thực tế quản lý, chúng tôi nhận thấy có ba nguyên nhân chính dẫn đến việc vận tải công cộng, đặc biệt là xe buýt, chưa thực sự thu hút được người dân:

Thứ nhất là thói quen 'từ cửa đến cửa' (door-to-door). Đa số người dân vẫn duy trì thói quen sử dụng phương tiện cá nhân để di chuyển trực tiếp từ điểm xuất phát đến điểm đích mà chưa có thói quen đi bộ kết nối. Đây là một rào cản tâm lý và hành vi rất lớn trong việc chuyển đổi sang vận tải công cộng.

Thứ hai là sự thiếu hụt hạ tầng ưu tiên. Hiện nay, ngoại trừ đường sắt đô thị và tuyến BRT có làn đường riêng (dù chưa được đảm bảo tuyệt đối), hệ thống xe buýt còn lại vẫn phải vận hành chung dòng với các loại hình phương tiện khác. Khi hạ tầng không dành riêng, khả năng lưu thoát cực kỳ hạn chế.

Thứ ba là tốc độ khai thác và tính dự báo về thời gian. Theo tính toán của chúng tôi, vận tốc khai thác trung bình của các tuyến buýt nội đô hiện chỉ rơi vào khoảng 14 đến 15 km/giờ. Việc ùn tắc xảy ra thường xuyên và bất thường khiến thời gian chuyến đi bị kéo dài, hành khách không thể làm chủ được thời gian đi làm hay đi học. Chính sự thiếu ổn định này đã ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định sử dụng xe buýt hàng ngày của người dân.

Phóng viên: Để vận tải công cộng thực sự giữ vai trò chủ lực, cần ưu tiên chính sách, nguồn lực ra sao?

Ông Nguyễn Minh Tuấn: Để thay đổi thói quen và tư duy của người dân, tôi cho rằng cần sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống tuyên truyền cũng như các chương trình hành động cụ thể từ cấp thành phố đến Quốc gia. Mục tiêu là giúp người dân nhận thức rõ những lợi ích ưu việt của vận tải công cộng, từ đó chủ động chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang các hình thức di chuyển xanh.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay chính là vận tốc lưu thông của xe buýt quá thấp, chỉ đạt khoảng 14 đến 15 km/h. Đây là con số chưa đủ sức thuyết phục để người dân từ bỏ sự tiện lợi của xe cá nhân. Do đó, bên cạnh việc tuyên truyền, chúng ta cần những giải pháp hạ tầng đột phá: Thiết lập các 'luồng xanh' và làn đường dành riêng cho vận tải công cộng. Chỉ khi nâng cao được vận tốc khai thác và đảm bảo tính đúng giờ, vận tải công cộng mới thực sự phát huy tính ưu việt, tạo động lực thực tế để người dân thay đổi quan điểm và tin dùng mỗi ngày.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Trần Hằng

Nguồn Hà Nội TV : https://hanoionline.vn/dau-tu-ha-tang-giai-phap-can-co-de-tang-suc-hut-cho-xe-buyt-393176.htm