ĐBQH nêu loạt biện pháp để xử lý triệt để thực phẩm bẩn 'tấn công' trường học

3 giờ trướcBài gốc

Xuất khẩu kiểm soát nghiêm nhưng nội địa có dấu hiệu buông lỏng

Cụ thể, theo Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải, trách nhiệm quản lý nhà nước bị chia tách cho nhiều bộ, ngành: Bộ Y tế (thông qua Cục ATTP) chịu trách nhiệm chung; Bộ NN&MT quản lý khâu sản xuất nông, lâm, thủy sản; Bộ Công Thương phụ trách công nghiệp thực phẩm và hệ thống phân phối. Sự phân mảnh này dẫn đến thiếu phối hợp thống nhất, nhất là tại các khâu "nhạy cảm" như chuyển tiếp từ sản xuất ban đầu sang chế biến, lưu thông.

Đại biểu chỉ rõ, Bộ Y tế không có thẩm quyền điều phối trực tiếp các bộ khác, khiến việc phối hợp thiếu đồng bộ. Trong khi đó, dù đã phân cấp mạnh về địa phương, nhiều nơi lại rơi vào tình trạng "ba thiếu": thiếu nhân lực, thiếu điều kiện kiểm nghiệm và thiếu cán bộ chuyên môn phục vụ thanh tra, kiểm tra.

Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải (ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) phát biểu.

Một bất cập đáng chú ý khác là sự mất cân đối trong thực thi pháp luật. Các quy định hiện hành còn nặng về "tiền kiểm", cấp phép, chứng nhận đủ điều kiện nhưng lại xem nhẹ "hậu kiểm" và quản lý rủi ro. Thực tế, nhiều cơ sở sau khi được cấp phép gần như hoạt động dựa trên "tấm giấy thông hành", trong khi việc kiểm tra chỉ diễn ra khi có phản ánh hoặc sự cố. Hệ quả là không ít vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông và gây hậu quả.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hải cũng cảnh báo những "khoảng trống" trong quản lý như hoạt động mua bán thực phẩm tươi sống qua mạng, từ nông trại đến người tiêu dùng chưa được giám sát chặt, đặc biệt là khâu bảo quản lạnh trong vận chuyển. Bên cạnh đó, khu vực sản xuất nhỏ lẻ chiếm tỷ trọng lớn nhưng chưa bắt buộc áp dụng các hệ thống quản lý rủi ro như VietGAP, chủ yếu dừng ở mức cam kết. Điều này làm gia tăng nguy cơ tồn dư hóa chất trong nông sản, thực phẩm, tiềm ẩn rủi ro sức khỏe lâu dài và các vụ ngộ độc tập thể.

Đáng lưu ý, theo đại biểu, đang tồn tại một nghịch lý: thực phẩm xuất khẩu được kiểm soát rất nghiêm ngặt, trong khi thị trường nội địa lại có dấu hiệu buông lỏng.

Chuyển từ "chiến dịch" sang kiểm soát thường xuyên

Đặc biệt lo ngại trước thông tin 300 tấn thịt lợn bẩn lọt vào các trường mầm non và tiểu học, đại biểu nhấn mạnh đây là nhóm đối tượng có sức đề kháng yếu, cần được bảo vệ nhất. Đại biểu Nguyễn Thanh Hải phân tích, trường học là nơi có rủi ro cao nhất vì số lượng bữa ăn tập thể hàng ngày rất lớn. Dù đã có các quy định như Luật ATTP 2010 và các Nghị định liên quan, nhưng thực tiễn triển khai tại bếp ăn trường học vẫn bộc lộ nhiều bất cập.

Các đại biểu tại buổi thảo luận tổ.

Trước hết, trách nhiệm người đứng đầu cơ sở giáo dục còn mờ nhạt, thiếu chế tài đủ mạnh. Khi xảy ra sự cố, trách nhiệm thường bị đẩy sang nhà cung cấp hoặc chỉ xử lý khi hậu quả đã xảy ra. Bên cạnh đó, quy trình "kiểm thực ba bước" tuy chặt chẽ trên giấy tờ nhưng chủ yếu là tự kiểm tra, tự ghi chép nên khó bảo đảm tính khách quan.

Ngoài ra, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn theo quy định đấu thầu vẫn còn nặng hình thức, chưa đặt tiêu chí ATTP lên hàng đầu. Nhiều bếp ăn, đặc biệt ở khu vực ngoài công lập hoặc quy mô nhỏ, chưa áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến.

Để khắc phục tình trạng trên, đại biểu Nguyễn Thanh Hải đề xuất nhiều giải pháp mang tính đột phá trong lần sửa đổi luật tới đây. Theo đó, cần chuyển từ cách làm theo "chiến dịch" sang kiểm tra, kiểm soát thường xuyên, liên tục; tránh tình trạng ra quân theo đợt nhưng không duy trì bền vững. Cùng với đó, chế tài xử phạt phải đủ sức răn đe, thậm chí xem xét xử lý hình sự hoặc tước giấy phép vĩnh viễn đối với các cơ sở vi phạm nghiêm trọng, thay vì tình trạng "phạt để tồn tại".

Đáng chú ý, đại biểu cũng đề cập mô hình thí điểm tại TP. Hồ Chí Minh với một đầu mối quản lý chuyên trách, giúp xác định rõ trách nhiệm khi xảy ra sự cố, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT, trong tuần tới, cơ quan này sẽ tiến hành giám sát tại một số địa phương, tập trung vào chuỗi cung ứng thực phẩm cho trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các chợ đầu mối.

Lê Bảo

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/dbqh-neu-loat-bien-phap-de-xu-ly-triet-de-thuc-pham-ban-tan-cong-truong-hoc-169260410153542513.htm