Đây là lần thứ hai HĐND TP chưa xem xét thông qua đề án vùng LEZ. Trước đó tại kỳ họp ngày 11/5, HĐND cũng quyết định chưa đưa đề án ra xem xét do chưa bảo đảm đầy đủ thông tin và hồ sơ theo quy định.
Theo tờ trình của UBND TP, việc xây dựng vùng LEZ nhằm thực hiện Nghị quyết 57 của HĐND TP trong bối cảnh chất lượng không khí tại Hà Nội có những thời điểm suy giảm, đặc biệt ở khu vực trung tâm. Một kết quả nghiên cứu giai đoạn 2023 - 2025 cho rằng giao thông là một trong những nguồn phát thải bụi mịn lớn nhất, cần thiết hạn chế xe máy xăng.
Theo đề xuất, giai đoạn thí điểm từ 1/7 đến hết năm 2026 thực hiện tại phường Hoàn Kiếm; năm 2027 mở rộng sang phường Cửa Nam; từ năm 2028 đến hết năm 2029 triển khai trên toàn bộ khu vực bên trong Vành đai (VĐ) 1.
Cùng với đề án vùng LEZ, UBND TP trình nghị quyết về hỗ trợ chuyển đổi xe máy xăng sang xe máy điện. Theo đó, người dân thường trú hoặc tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên trong khu vực VĐ1 được hỗ trợ trực tiếp bằng tiền khi chuyển đổi xe, tối đa 5 triệu đồng; với hộ cận nghèo là 15 triệu đồng, hộ nghèo là 20 triệu đồng.
Một trong các vấn đề đại biểu HĐND băn khoăn, là tác động của chính sách đến người dân như thế nào, đặc biệt trong bối cảnh xe máy xăng vẫn là “đôi chân” của đa số người dân. Một đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá kỹ tác động ở từng giai đoạn triển khai với người dân, DN và các nhóm lao động trực tiếp chịu ảnh hưởng, theo nguyên tắc “hỗ trợ phải đi trước hoặc đồng thời với biện pháp hạn chế”.
Theo đại biểu này, cần sớm triển khai các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, hỗ trợ tín dụng, phát triển hạ tầng trạm sạc, hạ tầng giao thông công cộng; làm rõ khả năng đáp ứng của hệ thống năng lượng sạch, hạ tầng phòng cháy, chữa cháy tại các khu dân cư, chung cư và đánh giá kỹ tác động môi trường liên quan xử lý pin thải.
“Khi triển khai chính sách, cần nghiên cứu thêm các công cụ điều tiết kinh tế như phí, lệ phí, giá trông giữ phương tiện theo mức phát thải và cơ chế khuyến khích sử dụng phương tiện xanh nhằm nâng cao hiệu quả chính sách”, đại biểu nêu ý kiến.
Một đại biểu khác nêu quan điểm để bảo đảm hiệu quả lâu dài của vùng LEZ, cần sớm nghiên cứu các giải pháp kiểm soát phương tiện, trong đó có việc hạn chế đăng ký phương tiện mới ngay từ bây giờ. Quá trình thực hiện cũng phải đi đôi với nâng cao năng lực hệ thống giao thông công cộng; cần rà soát tổng thể hạ tầng khu vực VĐ1, sớm nghiên cứu đưa các dự án giao thông công cộng và công trình phục vụ vận tải hành khách công cộng vào kế hoạch đầu tư công…
Có thể nói vùng LEZ là một chính sách có tác động lớn đến đời sống xã hội; cần được tham vấn ý kiến, thẩm tra kỹ lưỡng; vì vậy, việc HĐND TP thận trọng là hết sức cần thiết, để bảo đảm chính sách có tính khả thi, công bằng và phù hợp thực tiễn.
Trần Tiến