Đặc biệt, khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành được đưa vào khai thác trong thời gian tới, thành phố Đồng Nai không chỉ là nơi trung chuyển hàng không quốc tế và phát triển các lĩnh vực thế mạnh về logistics, thương mại - công nghiệp mà còn có lợi thế về nơi trung chuyển, kết nối về dữ liệu, tạo tiền đề phát triển công nghiệp công nghệ số, hệ sinh thái ĐMST…
Động lực phát triển hệ sinh thái công nghệ số
Với vị trí chiến lược quan trọng, đặc biệt là khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động sẽ mở ra nhiều cơ hội để Đồng Nai phát triển hệ sinh thái công nghệ số, triển khai các dự án công nghệ cao gắn với phát triển đô thị sân bay.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thuận Lợi (thành phố Đồng Nai) hỗ trợ người dân đăng ký thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến. Ảnh: Hải Quân
Đồng Nai phấn đấu huy động, phân bổ, khai thác, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực; phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế tri thức; đi đầu trong phát triển kinh tế hàng không, công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công nghệ cao… Đặc biệt, KHCN, ĐMST và CĐS là một trong những trụ cột quan trọng cho sự phát triển bền vững thành phố Đồng Nai trong kỷ nguyên mới. Thành phố hướng tới phát triển hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số với các công nghệ chiến lược gồm: bán dẫn, trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data), Cloud, Blockchain…
Đồng Nai chú trọng thu hút đầu tư và hình thành các khu công nghệ, tập trung thu hút đầu tư các dự án bán dẫn, AI, năng lượng tái tạo. Trong đó có các dự án quan trọng là Khu công nghệ số tập trung Long Thành và Khu ĐMST Đồng Nai. Vào giữa tháng 3-2026, Đồng Nai đã ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 Khu công nghệ số tập trung Long Thành tại các xã: An Phước và Bình An. Theo đó, Khu công nghệ số tập trung Long Thành có quy mô hơn 119ha. Mục tiêu nhằm hình thành trung tâm về công nghệ thông tin, tạo hạ tầng cho ứng dụng và phát triển công nghệ số; đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ thông tin trên địa bàn thành phố.
Tại hội nghị triển khai, đề xuất và đặt hàng các nhiệm vụ KHCN phục vụ xây dựng kế hoạch nghiên cứu, tổng kết thực tiễn trên địa bàn Đồng Nai giai đoạn 2026-2030 được Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức vào cuối tháng 3-2026, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Văn Trinh nhấn mạnh: Mục tiêu chiến lược của địa phương là xây dựng Đồng Nai trở thành thành phố cửa ngõ chiến lược, trung tâm kết nối các vùng kinh tế phía Nam, với đặc trưng “thành phố sân bay” làm đòn bẩy kết nối toàn cầu. Để đạt được mục tiêu đó, Đồng Nai đã xác định: KHCN, ĐMST và CĐS là động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng kinh tế mới.
PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao công nghệ (IPTC), Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: Trở thành thành phố, Đồng Nai có nhiều điều kiện đầu tư đồng bộ vào hạ tầng KHCN, bao gồm cả hạ tầng nghiên cứu, hạ tầng số và các trung tâm ĐMST. Đây là nền tảng thiết yếu để hình thành và phát triển thị trường KHCN, nơi các hoạt động mua bán, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ diễn ra một cách thực chất. Về vai trò chiến lược, trở thành thành phố, Đồng Nai có nhiều điều kiện được định vị cao hơn trong chiến lược phát triển KHCN quốc gia. Điều này không chỉ giúp thu hút các nguồn lực chất lượng cao mà còn nâng tầm giá trị của các hoạt động nghiên cứu, ĐMST và chuyển giao công nghệ trên địa bàn.
Tăng tốc trong tiến trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo
Đồng Nai đã và đang nỗ lực đẩy mạnh CĐS toàn diện. Trong đó, thành phố chú trọng phát triển các trụ cột về chính quyền số, xã hội số, kinh tế số, qua đó góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số của địa phương. Đặc biệt, 2026 là năm bản lề Ðồng Nai tăng tốc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Trong đó, Ðồng Nai hướng đến CĐS toàn diện các ngành, cơ quan nhà nước trên địa bàn.
Tiến sĩ Lưu Huê Tiến, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Giáo dục quốc tế SunEdu (Thành phố Hồ Chí Minh) nhận định: Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lịch sử để chuyển mình từ một trung tâm công nghiệp truyền thống sang cực tăng trưởng công nghệ cao hàng đầu Việt Nam. Địa phương hội tụ đầy đủ các yếu tố nền tảng để bứt phá, triển khai chiến lược về CĐS, ĐMST. Do đó, Đồng Nai cần xác định các định hướng, hành động ưu tiên về CĐS dựa trên mức độ khả thi, tác động lan tỏa và khả năng tạo nền tảng để thúc đẩy các trụ cột phát triển về CĐS, ĐMST trong thời gian tới.
Một trong 9 bài toán lớn về KHCN, ĐMST và CĐS mà Ðồng Nai đề xuất đó là bài toán về ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS để chuyển đổi các khu công nghiệp truyền thống sang khu công nghiệp thông minh, khu công nghiệp sinh thái và khu công nghiệp tích hợp các dịch vụ công nghệ - ĐMST - logistics xanh trên địa bàn Đồng Nai.
Là trung tâm công nghiệp lớn của Việt Nam, Đồng Nai đã tiên phong trong đầu tư, xây dựng các nhà máy xanh, thông minh theo xu hướng hội nhập toàn cầu. Đồng Nai có nhiều khu công nghiệp, doanh nghiệp đang hoạt động, quy mô nguồn nhân lực lớn… Đây là những nền tảng để đào tạo nguồn nhân lực công nghệ số, thúc đẩy phát triển KHCN, chuyển giao công nghệ, ĐMST, CĐS gắn với tăng trưởng xanh.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Hoàng Khai cho biết: ĐMST, CĐS ngày càng lan tỏa vào đời sống, sản xuất, kinh doanh. Tại Đồng Nai, nhiều doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi quản trị; hệ thống hạ tầng số, khu công nghệ cao, trung tâm ĐMST được định hướng xây dựng. Qua đó, mở ra cơ hội lớn cho logistics thông minh, công nghiệp 4.0, thương mại điện tử, sản xuất thông minh… Sự chủ động của Nhà nước và hợp lực từ cả 4 bên (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp - nhà đầu tư) sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Đồng Nai ứng dụng KHCN, ĐMST và CĐS. Từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong giai đoạn mới.
Hoạt động ứng dụng công nghệ vào vận hành sản xuất tại Công ty TNHH Action Composites Hightech Industries ở Khu công nghiệp Nhơn Trạch 3. Ảnh: Hải Quân
Ông Abraham Nguyễn Quang Huy, Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp quốc gia, Chủ tịch 9S UNION (Liên hiệp Kinh tế toàn cầu) chia sẻ: Đồng Nai có nền móng để bứt phá trong hoạt động ĐMST. Đồng Nai là địa phương có công nghiệp mạnh, logistics phát triển, liên kết vùng tốt, quy mô thị trường lớn và khả năng hấp thụ công nghệ cao. Hơn thế nữa, Đồng Nai đang bước vào thời điểm chiến lược mới. Khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào vận hành đồng bộ, Đồng Nai không chỉ có thêm hạ tầng giao thông mà còn có thêm một không gian phát triển mới cho kinh tế hàng không, logistics, công nghệ, dịch vụ sáng tạo và các mô hình khởi nghiệp có khả năng kết nối khu vực và toàn cầu.
Hải Quân