Theo cô Hương Giang, giáo viên Ngữ văn Trường THCS Archimedes, đồng thời là giáo viên Tuyensinh247.com, cấu trúc đề thi vẫn giữ sự ổn định so với các năm trước. Đề gồm hai phần: Đọc hiểu (4,0 điểm) với 5 câu hỏi và Viết (6,0 điểm) với 2 yêu cầu, không sử dụng ngữ liệu trong sách giáo khoa mà hoàn toàn khai thác văn bản ngoài chương trình.
Thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi, nụ cười tươi sau khi hoàn thành bài thi tại điểm thi Trường THCS Ngô Sĩ Liên (phường Cửa Nam).
Cô Giang đánh giá việc lựa chọn ngữ liệu ngoài SGK, với bài thơ "Trăng trong rừng và những đứa trẻ" của Thanh Thảo, góp phần đánh giá chính xác năng lực cảm thụ văn học, tư duy thẩm mỹ cũng như khả năng tiếp nhận độc lập của học sinh.
Một điểm đáng chú ý của đề thi là, nội dung nghị luận xã hội xoay quanh vấn đề "người trẻ mất kết nối với cuộc sống xung quanh". Đây là chủ đề quen thuộc nhưng mang tính thời sự, phản ánh rõ nét những tác động của đời sống hiện đại. Câu hỏi không chỉ phù hợp tâm lý lứa tuổi mà còn tạo cơ hội để học sinh thể hiện quan điểm, rèn luyện tư duy phản biện và kỹ năng lập luận.
Từ đó, đề thi hướng đến mục tiêu xa hơn việc kiểm tra kiến thức, mà nhấn mạnh năng lực tư duy độc lập, khả năng cảm thụ và vận dụng văn học vào việc nhận thức cuộc sống.
Nụ cười rạng rỡ của thí sinh sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn lớp 10 tại Hà Nội.
Về cấu trúc, phần Đọc hiểu gồm 5 câu hỏi bám sát bài thơ "Trăng trong rừng và những đứa trẻ" của Thanh Thảo, được sắp xếp theo mức độ từ nhận biết đến vận dụng, giúp phân hóa rõ năng lực thí sinh.
Phần Viết gồm hai nhiệm vụ: viết đoạn văn nghị luận văn học khoảng 200 chữ phân tích hình ảnh trong thơ và bài văn nghị luận xã hội khoảng 400 chữ về vấn đề gần gũi với đời sống. Yêu cầu dung lượng đòi hỏi thí sinh biết chọn lọc ý, tổ chức lập luận chặt chẽ và diễn đạt rõ ràng.
Theo cô Hương Giang, điểm nổi bật của đề nằm ở việc sử dụng ngữ liệu giàu chất thơ, gần gũi với tâm lý học sinh nhưng vẫn có chiều sâu nghệ thuật. Hình ảnh những đứa trẻ trong bài thơ, dù khác biệt về không gian sống, vẫn gặp nhau ở thế giới tâm hồn trong trẻo, giàu tính gợi mở.
Phụ huynh không giấu được niềm vui khi đón thí sinh sau buổi thi.
Hệ thống câu hỏi được xây dựng có tính phân hóa hợp lý. Ở mức cơ bản, thí sinh có thể đạt điểm nếu nắm chắc kiến thức nền. Tuy nhiên, đề không dừng ở việc tái hiện mà yêu cầu phân tích biểu tượng "trăng", cảm nhận chiều sâu nội dung và liên hệ với thực tiễn.
Đáng chú ý, câu hỏi cuối phần Đọc hiểu đặt thí sinh trước lựa chọn giữa "bằng lòng với thực tại" và "dấn thân khám phá những chân trời mới", qua đó khuyến khích tư duy phản biện và quan điểm cá nhân.
Ở phần nghị luận xã hội, vấn đề "mất kết nối với cuộc sống xung quanh" được nhìn nhận như một biểu hiện của kỷ nguyên số, khi công nghệ chi phối mạnh mẽ đời sống con người. Tuy nhiên, đề bài không thiên về phê phán mà hướng học sinh đến giải pháp và ý thức tự điều chỉnh hành vi.
Cô Hương Giang nhận định, đề thi không chỉ mang ý nghĩa tuyển sinh mà còn định hướng cách học Ngữ văn theo hướng mở, giúp học sinh hình thành tư duy độc lập và khả năng kết nối tích cực với thế giới xung quanh.
Hơn 10h, thí sinh bắt đầu rời điểm thi Trường THPT Trần Phú – Hoàn Kiếm sau khi kết thúc bài thi.
Cùng nhận định, thầy Nguyễn Phi Hùng, giáo viên Ngữ văn Hệ thống giáo dục HOCMAI, cho rằng đề thi giữ cấu trúc quen thuộc với hai phần chính: Đọc hiểu (4,0 điểm) và Viết (6,0 điểm), bám sát Chương trình GDPT 2018.
Theo thầy Hùng, phần Đọc hiểu sử dụng ngữ liệu là bài thơ tự do với hệ thống câu hỏi quen thuộc như xác định thể thơ, phân tích hình ảnh, biện pháp tu từ và nêu tác dụng nghệ thuật. Câu hỏi vận dụng cuối yêu cầu học sinh nêu quan điểm cá nhân, qua đó đánh giá khả năng lập luận và tư duy phản biện.
Ở phần Viết, câu nghị luận văn học tập trung phân tích hình ảnh nhân vật trong thơ, làm rõ đặc điểm và ý nghĩa nghệ thuật. Trong khi đó, nghị luận xã hội hướng tới vấn đề xây dựng và duy trì kết nối tích cực trong cuộc sống – nội dung gần gũi và mang tính thời sự.
Thầy Hùng đánh giá đề có tính ổn định, cấu trúc rõ ràng, giúp thí sinh dễ tiếp cận. Sự phân hóa chủ yếu nằm ở khả năng diễn đạt, lập luận và chiều sâu cảm thụ văn học.
Niềm vui hiện rõ trên gương mặt người cha khi con gái hoàn thành tốt bài thi.
Ghi nhận của phóng viên Báo Xây dựng tại các điểm thi sau môn Ngữ văn, đa số thí sinh cho rằng đề thi vừa sức, bám sát dạng đề đã ôn luyện và có tính phân hóa hợp lý.
Thí sinh Thùy Linh (THCS Giảng Võ) chia sẻ: "Phần nghị luận khá dễ, em ước đạt khoảng 8–8,5 điểm. Đề sát với các dạng đã luyện, phần đọc hiểu rõ ràng, nghị luận xã hội gần gũi nên dễ triển khai ý".
Cùng quan điểm, thí sinh Nguyễn Đức Minh, tại điểm thi THPT Tiền Phong, xã Mê Linh cho biết: "bài thơ dễ tiếp cận nhưng vẫn có chiều sâu, đặc biệt thích các câu hỏi mở vì cho phép bày tỏ suy nghĩ cá nhân".
Trong khi đó, em Nguyễn Hương Giang, học sinh Trường THCS Hoàng Liệt nhận xét đề có phần hơi khó ở ngữ liệu, song em vẫn tự tin đạt khoảng 8 điểm.
Nhiều thí sinh khác cũng cho rằng đề giúp các em thoải mái hơn khi làm bài, nhất là phần viết, khi có thể liên hệ với trải nghiệm học tập và đời sống thực tế.
Công tác tổ chức tại các điểm thi Trường THPT Trần Phú – Hoàn Kiếm và Trường THCS Ngô Sĩ Liên được triển khai bài bản.
Kiểm tra tại các điểm thi sáng nay (30/5), ông Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch Thường trực UBND kiêm Trưởng Ban Chỉ đạo thi phường Cửa Nam, đánh giá các hội đồng coi thi thực hiện nghiêm túc quy chế, đảm bảo đúng quy định.
Tại các điểm thi Trường THPT Trần Phú – Hoàn Kiếm và Trường THCS Ngô Sĩ Liên, công tác tổ chức được triển khai bài bản, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh. Các lực lượng công an, y tế và thanh niên tình nguyện phối hợp nhịp nhàng, góp phần đảm bảo an ninh, an toàn giao thông và hỗ trợ thí sinh kịp thời.
Ông Lâm cho biết, trong buổi thi sáng nay, công tác tổ chức được triển khai nghiêm túc, an toàn, đúng quy chế; các khâu bảo mật đề thi, coi thi và lưu trữ bài thi được thực hiện chặt chẽ.
Theo kế hoạch, Chiều nay, từ 14h, thí sinh bước vào bài thi môn Ngoại ngữ theo hình thức trắc nghiệm khách quan, với thời gian làm bài 60 phút.
Phượng Nguyễn