Ban đầu, cả nhà dự tính khởi hành tối 29-4 để tránh tình trạng kẹt xe. Song, do vướng lịch học của con, chúng tôi lùi thời điểm xuất phát sang sáng hôm sau.
Thế là, cả buổi sáng 30-4, gia đình tôi trải qua quãng thời gian kẹt xe kinh hoàng trên đường dẫn lên tuyến cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây. Càng về trưa, dòng xe càng đông, nhích từng chút trên mặt đường nhựa hầm hập. Khi xe gần vào đường cao tốc, lực lượng chức năng buộc phải chặn lại để điều tiết vì phía trước đang ùn tắc.
Thường xuyên xảy ra ùn tắc giao thông mỗi dịp lễ, Tết
Xe của gia đình tôi cùng hàng dài phương tiện đành tấp tạm vào Khu Công nghệ cao TP HCM, chờ tuyến cao tốc thông thoáng trở lại để tiếp tục lên đường. Nhiều người từ chỗ háo hức đi chơi chuyển sang mệt mỏi, cáu bẳn. Từ trải nghiệm thực tế này và bức tranh giao thông ùn tắc tại các cửa ngõ, tôi càng thấm thía tâm trạng ám ảnh của nhiều gia đình mỗi khi đi chơi xa vào những dịp lễ, Tết.
Nhu cầu đi du lịch, về thăm quê tăng vọt trong những kỳ nghỉ dài ngày. Tuy nhiên, tình trạng ùn tắc giao thông khiến nhiều người ngán ngại. Giao thông dễ ùn tắc là do việc mất cân đối giữa phương tiện cá nhân - vốn ngày càng tăng, với hạ tầng đường sá - vốn đầu tư xây dựng chưa theo kịp. Năng lực lưu thông của các tuyến cao tốc huyết mạch và cửa ngõ chưa được phát huy cũng bởi việc mất cân đối này.
Trong khi đó, giao thông công cộng liên tỉnh chưa mang lại sự tiện lợi cần thiết. Điều này khiến người dân e ngại, phụ thuộc nhiều hơn vào ô tô cá nhân hoặc xe máy.
Tình trạng ùn tắc càng trầm trọng hơn bởi ý thức của một bộ phận tài xế. Chỉ cần vài chiếc xe lấn làn, chạy vào làn khẩn cấp hay tranh nhau vượt lên trước tại trạm thu phí cũng đủ tạo hiệu ứng dây chuyền, biến những điểm nghẽn cục bộ thành các đợt kẹt xe kéo dài hàng chục cây số.
Để giải quyết bài toán giao thông này, cơ quan chức năng cần hành động quyết liệt và bám sát thực tế hơn. Trước mắt, cần đẩy nhanh việc hoàn thiện các dự án hạ tầng trọng điểm, sớm khép kín những tuyến vành đai và mở rộng các trục đường cao tốc hướng tâm. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ giao thông thông minh để phân luồng từ xa, cảnh báo "điểm nóng" qua ứng dụng di động cũng là việc cấp thiết.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp vận tải hành khách cần được tạo cơ chế thuận lợi để tăng cường những chuyến xe chất lượng cao vào dịp lễ, Tết. Đây là cách thiết thực để người dân bỏ thói quen dùng phương tiện cá nhân. Giải pháp khác là khuyến khích các đơn vị, doanh nghiệp cho nhân viên, người lao động nghỉ lễ linh hoạt, tạo làn sóng di chuyển lệch giờ, giúp san sẻ áp lực đường bộ...
Việc mở rộng đường sá, phân luồng giao thông hay tăng cường phương tiện công cộng chỉ giải quyết một phần bài toán này. Về lâu dài, các đô thị lớn cần hình thành những điểm đến du lịch, nghỉ dưỡng đủ sức hấp dẫn để thu hút người dân, khiến họ giảm bớt nhu cầu đi xa. Thực tế, áp lực giao thông dịp lễ, Tết phần lớn xuất phát từ việc người dân ồ ạt rời thành phố vì các điểm vui chơi tại chỗ chưa đủ sức hấp dẫn.
Chúng tôi mong mỏi TP HCM quy hoạch, đầu tư xây dựng thêm nhiều điểm đến vui chơi, giải trí, không gian văn hóa quy mô. Thành phố cần xây dựng công viên chuyên đề hiện đại, các tổ hợp vui chơi kết hợp nghỉ dưỡng sinh thái, cùng chuỗi sự kiện văn hóa, ẩm thực đặc sắc xuyên suốt kỳ nghỉ...
Đây không chỉ là đòn bẩy giúp giảm tải áp lực giao thông vào dịp lễ, Tết mà còn là cú hích phát triển kinh tế đô thị. Giữ chân người dân bằng các tiện ích vui chơi, giải trí tại chỗ có thể là chìa khóa để kỳ nghỉ thực sự thảnh thơi với nhiều gia đình.
Nguyễn Văn Hùng (TP HCM)