Loạt bài “Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai): Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, sớm hoàn thành tuyến đường hướng tâm” của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội sẽ phản ánh các chỉ đạo quyết liệt, giải pháp hiệu quả để tháo gỡ những “điểm nghẽn” của dự án này.
Bài đầu: Tuyến đường “khổ ải” nơi cửa ngõ Thủ đô
Quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai) là trục giao thông huyết mạch nhưng từ nhiều năm nay đã trở thành nỗi ám ảnh của người dân bởi mặt cắt đường nhỏ, trong khi lượng phương tiện tham gia giao thông đông đúc. Cảnh ùn tắc triền miên, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng do Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 thi công thiếu đồng bộ. Việc này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực mà còn đe dọa trực tiếp đến an toàn của người tham gia giao thông.
Các phương tiện máy móc sẵn sàng thi công ngay khi có mặt bằng sạch tại Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai). Ảnh: Thu Hằng
Ùn tắc như “cơm bữa”
Trước khi Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt tại các quyết định số 969/QĐ-UBND ngày 18-3-2022 và số 431/QĐ-UBND ngày 22-1-2024, quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai) chỉ rộng trong khoảng 7-10m (trừ đoạn qua phường Chương Mỹ (mới) được đầu tư xây dựng mở rộng), nhiều đoạn xuống cấp, mật độ xe tải, xe khách liên tỉnh luôn ở mức rất cao nên thường xuyên xảy ra ùn tắc. Từ thực tế đó, thành phố Hà Nội đã phê duyệt Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6. Khởi công từ năm 2022, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027, nhưng do nhiều nguyên nhân, đến nay dự án vẫn ngổn ngang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc đi lại và cuộc sống của người dân.
Ghi nhận thực tế của phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội dọc tuyến đường quốc lộ 6 vào khung giờ cao điểm những ngày cuối tháng 4-2026, hình ảnh dễ nhận thấy nhất là dòng xe tải, xe container, xe khách, xe máy… nối đuôi nhau nhích từng đoạn. Đáng nói, tại các khu vực “thắt cổ chai” hình thành do thi công chậm, tình trạng ùn tắc giao thông càng nghiêm trọng hơn.
Đơn cử là các đoạn qua thôn Do Lộ (cũ) hay khu vực cầu Mai Lĩnh thuộc địa phận phường Yên Nghĩa, đoạn qua khu vực thôn Phượng Bãi và thôn Cao Sơn (cũ), nay thuộc phường Chương Mỹ, đoạn qua Khu Công nghiệp Phú Nghĩa, nhất là khu vực gần cầu Đồng Trữ (xã Phú Nghĩa)… Tại những khu vực kể trên, không chỉ xảy ra ùn tắc giao thông vào giờ cao điểm mà mặt đường có nhiều đoạn đã xuống cấp nghiêm trọng, xuất hiện “ổ gà”, “ổ voi”, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông. Khi trời mưa, nhiều đoạn biến thành các ao nước lớn, khiến các loại phương tiện di chuyển chậm chạp.
Anh Nguyễn Hữu Công, lái xe tải ở xã Xuân Mai chia sẻ: “Dự án thi công chậm chạp kéo dài gây nhiều khó khăn cho việc đi lại của nhân dân. Đường hẹp, nhiều đoạn “thắt cổ chai” trong khi xe siêu trường, siêu trọng nhiều, chỉ cần một chiếc xe hỏng giữa đường hay một va chạm nhẹ là cả tuyến đường tắc cứng. Người dân vẫn gọi đây là con đường đau khổ”.
Không chỉ các tài xế đường dài, những người lao động tại các doanh nghiệp dọc tuyến đường cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Anh Nguyễn Thế Nam, công nhân tại Khu Công nghiệp Phú Nghĩa bức xúc: “Từ nhà tôi ở xã Kiều Phú đến chỗ làm chỉ khoảng 7km nhưng hôm nào cũng đi mất cả tiếng vì tắc đường tại đoạn gần cầu Đồng Trữ. Mong dự án cải tạo, mở rộng quốc lộ 6 sớm hoàn thành giúp người dân đi lại thuận lợi, an toàn”.
Về phía địa phương có quốc lộ 6 chạy qua, Phó Chủ tịch UBND xã Phú Nghĩa Trần Văn Sơn cho biết: “Việc thi công dự án kéo dài nhiều năm qua đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc lưu thông. Người dân phản ánh rất nhiều về tình trạng ô nhiễm bụi, úng ngập cục bộ mỗi khi có mưa lớn. Chính quyền xã mong dự án sớm hoàn thành nhưng do nhiều nguyên nhân, trong đó “nút thắt” chính là công tác giải phóng mặt bằng nên dự án vẫn chưa thể thi công đồng bộ”.
Tiến độ giải phóng mặt bằng chậm
Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp quốc lộ 6 (đoạn Ba La - Xuân Mai) theo quy hoạch do Ban Quản lý dự án Đầu tư - Xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư, thời gian thực hiện trong 5 năm (2022-2027). Với tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, chiều dài khoảng 21,7km (không bao gồm đoạn qua phường Chương Mỹ Km19+920-Km22+220), dự án đi qua 7 phường, xã gồm 5 gói thầu xây lắp. Dự án có mặt cắt ngang 50-60m, bao gồm xây dựng đồng bộ nền mặt đường, cầu đường bộ, cống hộp, cấp thoát nước, hào cáp kỹ thuật, chiếu sáng, cây xanh, hè vỉa và tổ chức giao thông, tạo trục giao thông hiện đại kết nối Thủ đô với khu vực Tây Bắc.
Dự án khởi công năm 2022, nhưng đến nay, sau hơn 3 năm triển khai, tiến độ thi công rất chậm. Theo chủ đầu tư dự án, đến nay, giá trị giải ngân 5 gói thầu mới đạt từ 3 đến 43%. Nguyên nhân chính khiến dự án chậm tiến độ được chủ đầu tư xác định là do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, dự án triển khai thi công trên đường đang khai thác, mật độ giao thông lớn… cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến công tác thi công các gói thầu.
Trưởng phòng Giải phóng mặt bằng (Ban Quản lý dự án Đầu tư - Xây dựng công trình giao thông Hà Nội) Trương Ngọc Dũng thông tin, tổng diện tích cần thu hồi thực hiện dự án là 109,7ha. Nhưng tính đến ngày 22-4-2026, dự án mới giải phóng mặt bằng được 49,22ha. Diện tích còn lại vẫn đang được các địa phương thực hiện các bước thu hồi đất theo quy định để phục vụ việc thi công.
Cụ thể, trong 7 xã, phường có dự án đi qua, tính đến trung tuần tháng 4-2026, phường Yên Nghĩa bàn giao được 6,8ha; phường Chương Mỹ 14,7ha; xã Phú Nghĩa 24,8ha và xã Xuân Mai bàn giao 2,3ha... Riêng phường Phú Lương chưa bàn giao được mét vuông đất nào cho dự án, hiện phường vẫn đang thực hiện các bước giải phóng mặt bằng theo quy định.
Về nguyên nhân chính khiến tiến độ giải phóng mặt bằng chậm, ông Trương Ngọc Dũng cho biết, việc xác định nguồn gốc đất rất khó và phức tạp, đặc biệt tại các khu vực có lịch sử quản lý đất đai chồng lấn đã khiến cho công tác giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, sự thay đổi chính sách bồi thường theo Luật Đất đai 2024 so với Luật Đất đai 2013 dẫn đến các hộ so sánh, chưa đồng thuận và phát sinh đơn thư đề nghị.
Liên quan đến vấn đề này, một hộ dân ở xã Phú Nghĩa (xin giấu tên) cho biết: “Cùng một dự án nhưng chính sách bồi thường, hỗ trợ khác nhau theo thời điểm giải phóng mặt bằng khiến người dân khó chấp nhận. Đây là lý do nhiều hộ chúng tôi chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng”.
Ngoài ra, việc di dời mồ mả, đặc biệt là một số ngôi mộ có yếu tố nước ngoài phát sinh thủ tục pháp lý phức tạp, kéo dài thời gian xử lý, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, việc bố trí tái định cư chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu nên nhiều hộ chưa đồng ý di dời, bàn giao mặt bằng. Không chỉ vướng mắc về mặt bằng, dự án còn gặp khó khăn trong việc di chuyển hạ tầng kỹ thuật. Đến nay, hệ thống điện, viễn thông, cấp nước dọc tuyến vẫn chưa được di dời hoàn toàn. Các gói thầu liên quan vẫn đang trong giai đoạn khảo sát, thiết kế hoặc chờ phê duyệt.
Ông Nguyễn Xuân Cường, Chỉ huy trưởng thi công, Công ty cổ phần xây dựng công trình giao thông Long Thành - đại diện liên danh thi công gói thầu xây lắp số 04/QL6-XL thi công xây dựng tuyến đường từ Km25+030 đến Km32+900 cho biết: “Có những đoạn đã có mặt bằng nhưng vướng cột điện hoặc đường ống nước nên đơn vị chúng tôi không thể thi công. Đề nghị chủ đầu tư và chính quyền địa phương sớm bàn giao mặt bằng để đơn vị thi công toàn tuyến sớm hoàn thành gói thầu theo kế hoạch”.
Rõ ràng, tiến độ giải phóng mặt bằng chậm, bàn giao không liên tục là nguyên nhân khiến các nhà thầu không thể triển khai đồng bộ dự án.
(Còn nữa)
Thu Hằng - Vũ Dung