Ông Trần Văn Thụ, chuyên viên phòng Văn hóa - Xã hội xã Mỹ Đức (phụ trách công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo) thông tin, xã có 1.568 hộ với 6.268 người dân tộc thiểu số (chủ yếu là dân tộc Mường), chiếm 12,0% dân số toàn xã. Thời gian qua, nhờ sự quan tâm đặc biệt của thành phố Hà Nội, vùng dân tộc và miền núi của xã Mỹ Đức đã có những thay đổi tích cực.
Không chỉ có sự chuyển biến tích cực về mặt vật chất, mà các giá trị tinh thần, văn hóa của đồng bào dân tộc Mường tại xã Mỹ Đức cũng được quan tâm bảo tồn, phát triển. Với nhiều hoạt động đã được xã triển khai, không chỉ góp phần giữ gìn, khôi phục và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mường, mà còn nâng cao ý thức tự hào dân tộc, tạo động lực xây dựng đời sống văn hóa mới đậm đà bản sắc trên quê hương Mỹ Đức.
Học sinh trường THCS An Phú, xã Mỹ Đức biểu diễn cồng chiêng tại Liên hoan tài năng nhạc cụ học sinh phổ thông xã Mỹ Đức lần thứ I. Ảnh: VB
Theo ông Trần Văn Thụ, thời gian qua, sự phát triển của công nghệ truyền thông, cùng với sự đô thị hóa ngày càng mạnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến những sinh hoạt văn hóa truyền thống cộng đồng người Mường, trong đó có cồng chiêng. Chính vì vậy, việc bảo tồn và phát huy giá trị của cồng chiêng đã được xã Mỹ Đức chú trọng.
Đến nay, xã Mỹ Đức đã thành lập được 7 đội cồng chiêng tại các thôn: Gốc Báng (25 thành viên), Đồi Dùng (18 thành viên), Nam Hưng, Đồi Lý, Đình, Bơ Môi, Thanh Hà (mỗi đội 13 thành viên); trang bị được 6 bộ chiêng cho 6 đội (đội chiêng thôn Thanh Hà chưa có).
Xã Mỹ Đức cũng đã mở 4 lớp tập huấn đánh cồng chiêng với sự tham gia của 360 học viên là thành viên các đội chiêng, hội viên hội phụ nữ, người cao tuổi và người có uy tín của 7 thôn Rộc Éo, Đình, Bơ Môi, Đồi Lý, Đồi Dùng, Thanh Hà, Gốc Báng ; mở 3 lớp dạy kỹ thuật đánh cồng chiêng cho học sinh với 210 học sinh tham gia.
Trong quý III-2026, xã Mỹ Đức sẽ mở 2 lớp tập huấn đánh cồng chiêng, 6 lớp dạy hát dân ca Mường, 2 lớp dạy chơi các nhạc cụ của đồng bào Mường và 4 lớp tập huấn giữ gìn, tổ chức các lễ hội truyền thống cho đồng bào.
Đội chiêng thôn Đồi Dùng biểu diễn tại chương trình "Tết quân dân - Mừng xuân Bính Ngọ năm 2026". Ảnh: VB
Bà Phạm Thị Phương, Đội trưởng Đội chiêng thôn Gốc Báng chia sẻ, với người Mường, cồng chiêng không chỉ là vật thiêng, mà đã trở thành nét văn hóa độc đáo trong đời sống tinh thần. Từ bao đời nay, âm thanh cồng chiêng luôn gắn liền với phong tục, tập quán, lễ nghi trong đời sống tâm linh của người Mường.
“Các lớp học chính là tiền đề vững chắc để xã Mỹ Đức tiếp tục phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Mường trong những năm tiếp theo”, bà Phạm Thị Phương nhấn mạnh.
Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức Nguyễn Quang Đường cho biết, cồng chiêng không đơn thuần là nhạc khí dân tộc mà còn là thanh âm quan trọng nhất, linh thiêng nhất trong sinh hoạt văn hóa của người Mường. Văn hóa cồng chiêng là điểm tựa tinh thần, tạo nên sức mạnh đoàn kết và là di sản văn hóa đặc trưng mang đậm bản sắc của dân tộc Mường. Cứ thế, cồng chiêng đã được truyền thụ qua nhiều thế hệ, trở thành nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Mường.
Để giữ tiếng chiêng mãi ngân vang thì trước hết phải giữ được, có được những con người biết đánh chiêng, hiểu chiêng. “Do đó, thời gian tới, xã Mỹ Đức sẽ tiếp tục triển khai có hiệu quả công tác dân tộc và chính sách dân tộc, đặc biệt sẽ chú trọng đẩy mạnh các hoạt động nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Mường, trong đó có hoạt động đánh cồng chiêng, để tiếng chiêng ngân vang mãi”, ông Nguyễn Quang Đường khẳng định.
Văn Biên