Chính sách về phát triển khoa học công nghệ
Khu vực cầu Nhật Tân. Ảnh Phạm Hùng
Bước đột phá về khung pháp lý cho Hà Nội
Phát biểu tham luận tại Hội nghị đánh giá việc thi hành Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 và đề xuất nội dung cơ chế, chính sách đặc thù xây dựng Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) do Bộ Tư pháp phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng cho biết, Luật Thủ đô 2024 là một bước đột phá về khung pháp lý cho Hà Nội với các cơ chế đặc thù về phân cấp, phân quyền sâu rộng cho Thủ đô trong các lĩnh vực đất đai, tài chính, nhân sự, thu hút nguồn nhân lực, tạo đột phá phát triển văn hóa, công nghệ cao, môi trường nhằm xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại; khắc phục nhiều vướng mắc cũ, giúp Thủ đô chủ động, tự chịu trách nhiệm và phát triển bền vững.
Sau khi Quốc hội thông qua Luật Thủ đô 2024, Sở Tài chính đã báo cáo UBND TP trình HĐND TP ban hành 6 Nghị quyết quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật Thủ đô có hiệu lực thi hành từ năm 2025 gồm: Nghị quyết số 27/2024/NQHĐND ngày 19/11/2024 quy định việc nhượng quyền khai thác, quản lý công trình kiến trúc có giá trị và công trình, hạng mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao thuộc phạm vi quản lý của TP Hà Nội (thực hiện điểm a, b khoản 4 Điều 41 Luật Thủ đô). Nghị quyết số 28/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của TP vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết (thực hiện điểm a, b khoản 4 Điều 41 Luật Thủ đô).
Nghị quyết số 17/2025/NQ-HĐND ngày 9/7/2025 quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược (thực hiện Điều 42, Điều 43 của Luật Thủ đô). Nghị quyết số 31/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND TP quy định chi tiết trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án quy định tại Điều 37 Luật Thủ đô (thực hiện khoản 6 Điều 37 Luật Thủ đô).
Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND TP quy định chi tiết trình tự, thủ tục thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng các công trình tại bãi sông, bãi nổi ở các tuyến sông có đê trên địa bàn TP (thực hiện khoản 7 Điều 18 của Luật Thủ đô). Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 của HĐND TP phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hà Nội; quy định cơ chế hoạt động của Quỹ đầu tư mạo hiểm, trách nhiệm kiểm tra, giám sát, báo cáo kết quả thực hiện (thực hiện Điều 36 Luật Thủ đô).
Bên cạnh đó, Sở Tài chính cũng trình UBND TP ban hành 2 văn bản QPPL thuộc thẩm quyền của UBND TP gồm: Quyết định số 02/2025/NQ-HĐND ngày 17/1/2025 quy định sử dụng Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của đơn vị sự nghiệp công lập thuộc TP Hà Nội. Quyết định số 3/2025/NQ-HĐND ngày 17/1/2025 quy định sử dụng nguồn kinh phí chi thường xuyên của ngân sách TP Hà Nội.
Hiện nay, Sở Tài chính đang tiếp tục tham mưu 2 Nghị quyết gồm: Nghị quyết ban hành danh mục công trình, hạng mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao thuộc phạm vi quản lý của TP được nhượng quyền khai thác, quản lý (Thực hiện điểm a khoản 4 Điều 41 của Luật Thủ đô); Nghị quyết ban hành danh mục dự án trọng điểm của TP Hà Nội (Thực hiện khoản 1 Điều 37 của Luật Thủ đô). Đồng thời, tham mưu UBND TP 3 Quyết định gồm: Quyết định quy định chi tiết về mẫu công bố thông tin dự án thu hút nhà đầu tư chiến lược bao gồm yêu cầu sơ bộ về năng lực, kinh nghiệm của nhà đầu tư; hồ sơ đăng ký thực hiện dự án. Quyết định phê duyệt Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hà Nội. Quyết định ban hành điều lệ, quy chế đầu tư của Quỹ đầu tư mạo hiểm (thực hiện khoản 3 Điều 36 của Luật Thủ đô).
Đề xuất các chính sách đặc thù trong Luật Thủ đô
Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng, trong thời gian vừa qua, Sở Tài chính đã tham mưu UBND TP chỉ đạo triển khai thực hiện các Nghị quyết, Quyết định quy định chi tiết thi hành Luật Thủ đô do Sở Tài chính tham mưu để các đơn vị trên địa bàn TP kịp thời tổ chức thực hiện. Các nội dung triển khai Luật Thủ đô đã làm rõ những vấn đề về chính sách tạo điều kiện để các cơ quan, tổ chức, đơn vị trên địa bàn TP tổ chức thực hiện bảo đảm tính thông suốt. Đồng thời, Sở Tài chính đã tham mưu TP bảo đảm kinh phí thực hiện các chính sách quy định tại Luật Thủ đô.
Cùng với đó, năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các Luật chuyên ngành đã được sửa đổi, bổ sung để triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời ngày 11/12/2025 Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, do đó cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô để phát triển Thủ đô với tầm vóc là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học và công nghệ, giáo dục, đào tạo và hội nhập quốc tế của cả nước.
Trên cơ sở đó, Sở Tài chính đề xuất một số nội dung cụ thể như: về quy hoạch, cần lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô có thời kỳ quy hoạch dài hạn, tầm nhìn đến 100 năm, cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, tích hợp và thay cho Quy hoạch Thủ đô và Điều chỉnh quy hoạch chung Thủ đô hiện hành; thành lập trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do phấn đấu Thủ đô sẽ là một trong những trung tâm tài chính lớn trong khu vực; tăng tỷ lệ phân bổ ngân sách cho Thủ đô; bổ sung một số khoản thu Thủ đô được hưởng (thuế, phí) để bảo đảm Thủ đô có nguồn lực tài chính tương xứng với vai trò, vị thế và nhiệm vụ đặc thù.
Được ban hành cơ chế, chính sách liên quan đến xã hội hóa, cơ chế hợp tác công - tư mới trong khai thác tài sản công, công trình hạ tầng; tăng thẩm quyền về đầu tư của TP theo hướng không bị giới hạn (quy mô vốn, quy mô sử dụng đất, quy mô di dân tái định cư) khi phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án sử dụng ngân sách địa phương; giao quyền cho TP chủ động quyết định các chính sách phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, hỗ trợ phát triển các thiết chế đổi mới sáng tạo, sàn giao dịch công nghệ, hỗ trợ hình thành thị trường công nghệ, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học trên cơ sở kế thừa, phát triển quy định của Luật Thủ đô năm 2024, Luật Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Mở rộng cơ chế mua sắm, đầu tư công nghệ, nền tảng lõi về công nghệ số (cloud, SOC, dữ liệu, IOC…) theo cơ chế thuê dịch vụ, linh hoạt theo kết quả đầu ra.
Luật Thủ đô (sửa đổi) được thiết kế một số cơ chế, chính sách lớn và nếu cần thiết có thể thiết kế cơ chế, chính sách cụ thể để triển khai ngay trong thực tiễn. Luật cũng thiết kế các chính sách giải quyết việc phát triển liên vùng giữa Hà Nội với các địa phương, trong đó Hà Nội sẽ đảm nhận vai trò là tổ trưởng. Việc Luật Thủ đô trao thẩm quyền cho Hà Nội phải đi kèm với cơ chế kiểm soát quyền lực và giám sát công việc ngay từ đầu để bảo đảm hiệu quả.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh
Nhật Minh