Bộ Tư pháp vừa công bố dự thảo hồ sơ của Luật An toàn thực phẩm sửa đổi do Bộ Y tế xây dựng. Theo đó, dự thảo bổ sung hàng loạt quy định nhằm bảo vệ sức khỏe người dân từ những bữa ăn hàng ngày.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, năm 2022, cả nước xảy ra 54 vụ ngộ độc thực phẩm, khiến 1.359 người bị ngộ độc và 18 người tử vong.
Đến năm 2023, toàn quốc ghi nhận 125 vụ ngộ độc thực phẩm, làm hơn 2.100 người ngộ độc và 28 trường hợp tử vong. Trung bình mỗi năm, cả nước phát hiện gần 30.000 trường hợp vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm.
Bộ Y tế nhận định bất cập nổi bật hiện nay đối với lĩnh vực y tế là công tác quản lý thực phẩm chế biến, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố chưa theo kịp thực tiễn. Hệ thống giám sát, thống kê còn hạn chế, đặc biệt là dữ liệu chưa đầy đủ, chưa số hóa hiệu quả, dẫn đến khó khăn trong phân tích, cảnh báo và điều hành chính sách.
Cạnh đó, lực lượng quản lý tại địa phương chủ yếu là kiêm nhiệm, thiếu chuyên trách. Trong khi đó, số lượng các cơ sở kinh doanh thực phẩm lại nhỏ lẻ và phân tán rất lớn, dẫn đến việc làm giảm hiệu quả kiểm tra, giám sát.
Bộ Y tế đề xuất hàng loạt quy định nhằm siết quản lý hàng quán, bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố. Ảnh minh họa: AI
Nhằm khắc phục triệt để những vướng mắc, hồ sơ dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đề xuất bổ sung thêm quy định cụ thể đối với nhà hàng, bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học và cơ sở cung cấp thức ăn đường phố.
Theo đó, các cơ sở này bắt buộc phải có địa điểm, khu vực sơ chế, chế biến, nhà ăn cũng như các phương tiện bảo quản, thiết bị và dụng cụ vận chuyển phù hợp.
Để bảo đảm vệ sinh, nơi để thức ăn phải cách biệt hoàn toàn với các nguồn gây độc hại và nguồn ô nhiễm. Đồng thời, thức ăn phải được bày bán trên bàn, giá, kệ hoặc các phương tiện bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Dự thảo cũng nêu rõ các dụng cụ, vật liệu bao gói và chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải bảo đảm tuyệt đối an toàn, vệ sinh, không được gây ô nhiễm hay thôi nhiễm chất độc hại vào thực phẩm. Trong quá trình phục vụ, người bán bắt buộc phải trang bị và sử dụng dụng cụ gắp, kẹp, xúc thực phẩm. Bên cạnh đó, cơ sở kinh doanh phải có dụng cụ che nắng, mưa, bụi bẩn, cũng như ngăn chặn côn trùng và động vật gây hại xâm nhập vào thức ăn.
Về kiểm soát chất lượng đầu vào và bảo quản, dự thảo quy định nguyên liệu chế biến thức ăn phải bảo đảm an toàn thực phẩm và có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc khi có sự cố xảy ra, các cơ sở phải lưu giữ thông tin về nguồn gốc nguyên liệu thông qua hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép hoặc các hình thức phù hợp khác.
Cùng với đó, nguồn nước dùng để rửa, vệ sinh và phục vụ chế biến, kinh doanh chỉ được phép sử dụng nước đã đạt quy chuẩn kỹ thuật.
Khâu bảo quản cũng được siết chặt với quy định thực phẩm phải được che đậy hợp vệ sinh, đặc biệt yêu cầu phải bố trí khu vực riêng biệt giữa thực phẩm sống và thực phẩm chín.
Người trực tiếp tham gia chế biến, kinh doanh phải được trang bị kiến thức về an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm túc vệ sinh cá nhân và không mắc các bệnh truyền nhiễm theo quy định. Đặc biệt, người trực tiếp kinh doanh tuyệt đối không được dùng tay tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín.
Các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải thực hiện ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời phải thông báo đầy đủ với cơ quan có thẩm quyền tại địa phương về thông tin cá nhân, tổ chức cũng như địa điểm kinh doanh đối với thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và trường học.
Đề xuất lập cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại trung ương
Nhằm khắc phục triệt để tình trạng phân tán và chồng chéo trong công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm hiện nay, dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi định hướng xây dựng bộ máy quản lý theo hướng thống nhất một đầu mối thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an toàn thực phẩm xuyên suốt từ trung ương đến địa phương.
Cụ thể, dự thảo quy định giao Chính phủ trách nhiệm chỉ định một cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại trung ương, trực thuộc Bộ Y tế, để chuyên trách thực hiện chức năng quản lý nhà nước.
Đối với cấp địa phương, dự thảo luật quy định UBND cấp tỉnh phải chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quản lý nhà nước đối với an toàn thực phẩm trên địa bàn. Địa phương sẽ thành lập Sở An toàn thực phẩm trên cơ sở sáp nhập, gộp chức năng, nhiệm vụ và nhân sự từ các đơn vị trực thuộc của Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Sở Công Thương; hoặc có thể lựa chọn phương án giao Chi cục an toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế đảm nhận.
Ở cấp cơ sở, Bộ Y tế đề xuất thành lập đội an toàn thực phẩm hoạt động với tư cách là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã để trực tiếp thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm trên địa bàn quản lý.
THANH THANH