Ảnh minh họa
Theo dự thảo do Bộ Tài chính xây dựng, các cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp sẽ bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu thuộc trạng thái “không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký” trên hệ thống thuế và còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.
Biện pháp này chỉ được áp dụng sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế gửi thông báo nhưng người nộp thuế vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ.
Cục Thuế: Quy định mới là bước “nới lỏng”
Trước băn khoăn cho rằng mức nợ 1 triệu đồng là quá thấp, Cục Thuế khẳng định dự thảo mới thực chất là bước điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế so với quy định hiện hành.
Theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP đang có hiệu lực, trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hiện chưa có ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Điều này đồng nghĩa chỉ cần phát sinh khoản nợ quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng biện pháp này nếu đã được thông báo nhưng chưa khắc phục sau 30 ngày.
Trong khi đó, dự thảo mới bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, qua đó loại khỏi diện áp dụng nhiều trường hợp phát sinh nợ nhỏ do lỗi kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan.
Theo số liệu của cơ quan thuế, hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hiện có số nợ dưới 1 triệu đồng nhưng tổng số nợ chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế của nhóm này.
Hiện có khoảng 13.500 người nộp thuế nợ dưới 1 triệu đồng đang bị tạm hoãn xuất cảnh, gồm khoảng 11.800 doanh nghiệp và 1.700 hộ kinh doanh. Đây là nhóm sẽ được loại khỏi diện áp dụng nếu quy định mới được thông qua.
Không chỉ căn cứ vào số tiền nợ
Theo dự thảo, ngưỡng 1 triệu đồng không phải điều kiện duy nhất để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
Đối với nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế chỉ xem xét áp dụng khi đồng thời đáp ứng ba điều kiện gồm: không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký; có số nợ từ 1 triệu đồng trở lên; và quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế gửi thông báo nhưng vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Ngoài ra, dự thảo tiếp tục quy định áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với:
- Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh có số nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp trên 120 ngày.
- Người đại diện pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có số nợ từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày.
- Người nước ngoài còn nợ thuế quá hạn hoặc người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Theo Cục Thuế, trạng thái “không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký” được xem là dấu hiệu rủi ro tuân thủ cao, gây khó khăn cho công tác quản lý và thu hồi nợ thuế nên cần có biện pháp quản lý phù hợp.
Người nộp thuế sẽ được cảnh báo trước 30 ngày
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là quy trình áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được thiết kế theo hướng công khai, minh bạch và tạo điều kiện để người nộp thuế chủ động khắc phục.
Theo đó, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế phải gửi cảnh báo trước 30 ngày để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu và hoàn thành nghĩa vụ tài chính hoặc xử lý sai sót dữ liệu nếu có.
Thông báo sẽ được gửi qua tài khoản giao dịch thuế điện tử và công khai trên cổng thông tin của cơ quan thuế nhằm hạn chế tranh chấp liên quan đến việc không nhận được thông tin.
Theo thống kê của Bộ Tài chính, hiện có khoảng 963.500 người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng vẫn còn nợ thuế, với tổng số tiền lên tới hơn 32.130 tỉ đồng.
Riêng trong năm 2025, ngành thuế đã ban hành hơn 91.600 thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với người nợ thuế chây ì, qua đó thu hồi hơn 6.000 tỉ đồng. Khoảng 7.100 người nộp thuế sau đó đã chủ động liên hệ, hoàn thành nghĩa vụ và được gỡ bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.
ĐỨC AN