Tại hồ sơ dự thảo Bộ Y tế đang lấy ý kiến về đề xuất thành lập Sở An toàn thực phẩm tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
Cụ thể, Bộ Y tế đề xuất tổ chức một cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại trung ương trực thuộc Bộ Y tế.
Ảnh minh họa
Trong đó Chính phủ quy định trách nhiệm quản lý nhà nước của một cơ quan quản lý an toàn thực phẩm tại trung ương trực thuộc Bộ Y tế thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
Ở địa phương UBND cấp tỉnh sẽ chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn quản lý.
Đồng thời, thành lập Sở An toàn thực phẩm trên cơ sở sáp nhập, trong đó gộp chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, cơ sở vật chất (nếu có) liên quan quản lý an toàn thực phẩm của các đơn vị trực thuộc của Sở Y tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương.
Hoặc giao Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế, trong đó bổ sung thêm chức năng, nhiệm vụ, nhân sự, cơ sở vật chất (nếu có) liên quan quản lý an toàn thực phẩm của các đơn vị trực thuộc Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành một cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh để thực hiện.
Ở cấp xã, đề xuất thành lập đội an toàn thực phẩm là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND cấp xã là cơ quan thực thi, phụ trách công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm.
Đội an toàn thực phẩm phối hợp với các cơ quan hành chính, sự nghiệp khác (Phòng Văn hóa - Xã hội, Phòng Kinh tế, Trạm y tế xã) để triển khai nhiệm vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
Bản dự thảo cho rằng việc thực hiện giải pháp này sẽ đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước khi thực hiện việc kiểm tra và tăng cường thực thi pháp luật của các bộ/ngành liên quan.
Cùng với đó, đảm bảo tính nhất quán của hệ thống và tính thống nhất của các biện pháp kiểm soát an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi thực phẩm trong cả nước.
Đồng thời phân tách rõ chức năng đánh giá nguy cơ và quản lý nguy cơ, đảm bảo tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng. Trong khi đó vẫn tận dụng được nguồn lực sẵn có, không gây xáo trộn lớn trong hệ thống chính trị mà vẫn đảm bảo mục tiêu quản lý một đầu mối.
Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình này được kỳ vọng sẽ góp phần giải quyết tình trạng phân tán trách nhiệm giữa nhiều cơ quan, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Hiện nay, công tác quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam đang được phân chia cho 3 bộ gồm: Bộ Y tế (chịu trách nhiệm chung đồng thời trực tiếp quản lý 6/33 nhóm ngành hàng), Bộ Nông nghiệp và Môi trường (quản lý 19/33 nhóm ngành hàng) và Bộ Công Thương (quản lý 8/33 nhóm ngành hàng).
Việc một sản phẩm hoặc chuỗi thực phẩm có thể chịu sự quản lý của nhiều đơn vị khác nhau khiến không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính, công bố sản phẩm, kiểm tra chuyên ngành hay truy xuất trách nhiệm khi phát sinh sự cố.
Theo đó, với mô hình Sở An toàn thực phẩm cấp tỉnh theo dự thảo có thể trở thành đầu mối thống nhất trong quản lý, thanh tra, cấp phép và hậu kiểm đối với thực phẩm trên địa bàn. Điều này giúp giảm tình trạng “một mặt hàng, nhiều cơ quan quản”, hạn chế chồng chéo về quy định, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp.
Với doanh nghiệp thực phẩm, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc có một đầu mối quản lý rõ ràng được đánh giá sẽ giảm đáng kể chi phí tuân thủ và áp lực thủ tục.
Dự Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội tại kỳ họp cuối năm nay.
P.V