Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), trong đó đề xuất bổ sung chính sách giảm trừ đối với chi phí y tế và giáo dục - đào tạo. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực thuế cho người lao động và hỗ trợ chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu.
Theo dự thảo, người nộp thuế là cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ các khoản chi cho y tế và giáo dục - đào tạo của bản thân cũng như người phụ thuộc trước khi tính thuế. Tổng mức giảm trừ tối đa đối với hai nhóm chi phí này là 47 triệu đồng mỗi năm.
Trong đó, khoản chi cho khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi danh mục do bảo hiểm y tế chi trả được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng mỗi năm. Đối với giáo dục - đào tạo, mức giảm trừ tối đa là 24 triệu đồng mỗi năm, bao gồm học phí ở các bậc học từ mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp đến đại học và các chương trình đào tạo kỹ năng chuyên môn tại các cơ sở giáo dục trong nước.
Đề xuất thu nhập trên 28,6 triệu/tháng mới phải nộp thuế thu nhập cá nhân
Theo tính toán của Bộ Tài chính, với trường hợp người nộp thuế có một người phụ thuộc và phát sinh đầy đủ các khoản chi y tế, giáo dục theo mức tối đa, tổng mức giảm trừ có thể đạt khoảng 307,4 triệu đồng mỗi năm, tương đương khoảng 28,63 triệu đồng mỗi tháng.
Mức giảm trừ này bao gồm khoản giảm trừ cho bản thân người nộp thuế ở mức 15,5 triệu đồng/tháng và 6,2 triệu đồng/tháng cho một người phụ thuộc. Bên cạnh đó là khoản giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm đối với chi phí y tế và 24 triệu đồng/năm đối với chi phí giáo dục - đào tạo.
Như vậy, sau khi áp dụng toàn bộ các khoản giảm trừ, cá nhân có thu nhập khoảng 28,63 triệu đồng mỗi tháng mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ nộp thuế TNCN, với mức thuế suất khởi điểm 5%. Những trường hợp có thu nhập thấp hơn ngưỡng này sẽ không phải nộp thuế.
Bộ Tài chính cho biết việc xây dựng chính sách dựa trên dữ liệu chi tiêu thực tế của người dân. Theo kết quả điều tra mức sống dân cư năm 2024, chi tiêu bình quân cho y tế của mỗi người vào khoảng 3,5 triệu đồng mỗi năm, trong đó chi phí điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng. Mức chi bình quân cho giáo dục - đào tạo ở mức 9,6 triệu đồng mỗi năm.
Trên cơ sở tỷ lệ người nộp thuế và người phụ thuộc hiện nay, cơ quan soạn thảo tính toán chi phí thực tế cho y tế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm và giáo dục khoảng 19 triệu đồng mỗi năm. So với mức chi tiêu này, khoản giảm trừ được đề xuất hiện cao hơn khoảng 2,3 - 2,5 lần.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc áp dụng chính sách mới sẽ giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có phát sinh chi phí y tế và giáo dục - đào tạo. Đặc biệt, nhóm người thuộc các bậc thuế thấp sẽ được hưởng lợi nhiều hơn do tỷ lệ giảm thuế cao hơn.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng ước tính phương án này sẽ làm giảm nguồn thu ngân sách khoảng 7.697 tỷ đồng mỗi năm.
Để tránh trùng lặp chính sách, các khoản chi được giảm trừ phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về hóa đơn, chứng từ theo quy định pháp luật. Riêng đối với chi phí y tế, người nộp thuế cần bổ sung bảng kê chi phí khám, chữa bệnh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Theo dự kiến, nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 để thống nhất với thời điểm áp dụng của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Các quy định liên quan đến thu nhập từ tiền lương, tiền công và hoạt động kinh doanh của cá nhân cư trú sẽ được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Nguyễn Tùng