Dệt may Việt Nam trước sức ép chuyển đổi xanh

2 giờ trướcBài gốc

Hội thảo “Đổi mới sinh thái trong ngành dệt may Việt Nam” thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia và doanh nghiệp nhằm tìm giải pháp thúc đẩy sản xuất bền vững.

Trước áp lực ngày càng lớn từ các tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu truy xuất nguồn gốc của thị trường quốc tế, ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững.

Theo các chuyên gia có mặt tại hội thảo tập huấn “Đổi mới sinh thái trong ngành dệt may Việt Nam”, thúc đẩy đổi mới sinh thái, sản xuất sạch hơn và tăng cường liên kết chuỗi sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và giữ vững đà tăng trưởng xuất khẩu.

ÁP LỰC XANH HÓA CHUỖI CUNG ỨNG DỆT MAY

Dệt may tiếp tục là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Theo số liệu của ngành, năm 2025 kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam ước đạt 46 tỷ USD, tăng 5,6% so với năm 2024, duy trì vị thế trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới.

Sản phẩm dệt may Việt Nam hiện đã có mặt tại 138 thị trường, trong đó Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là những thị trường chủ lực. Ngành cũng tạo việc làm cho khoảng 3 triệu lao động, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

PGS.TS Phạm Văn Lợi, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Giám đốc Ban Quản lý dự án

Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng xuất khẩu, ngành dệt may cũng đang đối mặt với những áp lực ngày càng lớn về môi trường. Các thị trường nhập khẩu lớn đang siết chặt các tiêu chuẩn liên quan đến phát thải carbon, quản lý hóa chất và truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Nhiều sáng kiến quốc tế như chiến lược dệt may bền vững của Liên minh châu Âu hay các yêu cầu minh bạch chuỗi cung ứng đang đặt ra tiêu chuẩn mới đối với doanh nghiệp dệt may. Những quy định này không chỉ ảnh hưởng đến các nhà xuất khẩu trực tiếp mà còn tác động tới toàn bộ chuỗi sản xuất.

Trong khi đó, bản thân ngành dệt may cũng tiêu thụ lượng lớn hóa chất và tài nguyên trong quá trình sản xuất. Theo các chuyên gia, toàn ngành hiện sử dụng khoảng 3.500 loại hóa chất. Trung bình, để sản xuất 1 kg sản phẩm dệt may cần khoảng 0,58 kg hóa chất, trong đó một số loại có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người. Công đoạn nhuộm và hoàn tất vải được xem là nguồn phát sinh ô nhiễm nước công nghiệp lớn trong chuỗi sản xuất.

Bên cạnh đó, ngành dệt may Việt Nam phát thải khoảng 5 triệu tấn CO₂ mỗi năm, tạo áp lực không nhỏ trong bối cảnh các quốc gia và doanh nghiệp toàn cầu đang thúc đẩy các cam kết giảm phát thải.

Phát biểu tại hội thảo tập huấn “Đổi mới sinh thái trong ngành dệt may Việt Nam” do Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC), Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam (VNCPC) phối hợp cùng Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc tổ chức ngày 20/3 tại Hà Nội, PGS.TS Phạm Văn Lợi, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, cho rằng những thay đổi trong tiêu chuẩn thương mại quốc tế đang buộc doanh nghiệp dệt may phải nhanh chóng thích ứng.

Theo ông Lợi, các yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững đang dần trở thành điều kiện bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu không chuyển đổi kịp thời, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu.

CHÌA KHÓA NÂNG CAO SỨC CẠNH TRANH

Trước những thách thức đó, nhiều chuyên gia cho rằng đổi mới sinh thái đang trở thành hướng đi quan trọng giúp ngành dệt may Việt Nam vừa đáp ứng yêu cầu môi trường vừa nâng cao hiệu quả sản xuất.

Theo TS. Nguyễn Thị Phương Mai, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, đổi mới sinh thái là quá trình đổi mới toàn diện trong hoạt động sản xuất và kinh doanh. “Đổi mới sinh thái giúp doanh nghiệp tiếp cận theo vòng đời sản phẩm, từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất đến tiêu dùng và xử lý sau sử dụng. Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm tác động môi trường mà còn mở ra cơ hội kinh doanh mới” - bà Mai cho biết.

TS. Nguyễn Thị Phương Mai, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển

Theo đó, việc áp dụng các kỹ thuật hiện có tốt nhất nhằm giảm tiêu thụ hóa chất, tiết kiệm nước và năng lượng là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Đồng thời, mô hình kinh tế tuần hoàn cũng được khuyến khích nhằm kéo dài vòng đời sản phẩm, giảm phát sinh chất thải và tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên.

Đề cập đến yếu tố minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc, PGS.TS Phùng Chí Sỹ, Giám đốc Trung tâm Công nghệ Môi trường khẳng định, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng chú trọng yếu tố bền vững, minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành yếu tố then chốt đối với doanh nghiệp dệt may.

Ông Sỹ cho biết thêm, các thương hiệu lớn trên thế giới đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với đối tác về tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội. Do đó, doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu buộc phải đáp ứng những tiêu chuẩn này.

Bên cạnh đổi mới công nghệ, việc tăng cường liên kết chuỗi cũng được xem là yếu tố quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh trong ngành dệt may.

Đồng quan điểm, TS. Lê Xuân Thịnh, Giám đốc Trung tâm Sản xuất sạch hơn Việt Nam cho biết, xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang chuyển dịch mạnh sang các sản phẩm thân thiện môi trường. “Nhiều thương hiệu quốc tế hiện ưu tiên lựa chọn các nhà cung cấp có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn xanh. Điều này tạo ra áp lực nhưng cũng mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp dệt may Việt Nam”, ông Thịnh nhận định.

Theo các chuyên gia, nếu tận dụng tốt quá trình chuyển đổi xanh, ngành dệt may Việt Nam không chỉ đáp ứng các yêu cầu của thị trường quốc tế mà còn có thể nâng cao giá trị gia tăng và củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu trong những năm tới.

Trong khuôn khổ chương trình, dự án đổi mới sinh thái dự kiến lựa chọn 8–10 doanh nghiệp dệt may để triển khai thí điểm các mô hình chuyển đổi. Các doanh nghiệp tham gia sẽ được hỗ trợ tư vấn kỹ thuật, đào tạo và xây dựng phương án kinh doanh bền vững, đồng thời có cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính xanh nhằm đầu tư đổi mới công nghệ.

Hồ Hường

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/det-may-viet-nam-truoc-suc-ep-chuyen-doi-xanh-post568905.html