Những ngày cận Tết, chủ đề biếu tiền cho hai bên gia đình tiếp tục gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội. Hàng loạt chia sẻ từ các cặp vợ chồng trẻ cho thấy, đằng sau phong bì ngày Tết là áp lực cân đối tài chính, nỗi lo so sánh và mong muốn giữ gìn hòa khí gia đình trong bối cảnh thu nhập bấp bênh, chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
BIẾU TẾT NĂM ĐẦU LÀM DÂU
Một thành viên nữ trong nhóm chia sẻ câu chuyện cá nhân về bài toán chi tiêu Tết năm đầu làm dâu, khi phải cân nhắc giữa điều kiện tài chính hiện tại và những lo ngại cho tương lai gần, đặc biệt trong bối cảnh chuẩn bị sinh con và có khả năng tạm dừng công việc.
“Chào anh chị, em 24 tuổi, chồng 29 tuổi, kết hôn đến nay hơn nửa năm. Dạo này thấy anh chị trong nhóm chia sẻ nhiều về việc chi tiêu Tết 2 bên gia đình. Em năm đầu về làm dâu chưa có nhiều kinh nghiệm nên muốn chia sẻ chi tiêu và quan điểm của mình, mong anh chị góp ý ạ.
Về tài chính thì vợ chồng em để dành được 4,5 cây vàng (gồm vàng cưới và 2 đứa lao động tích góp được), số vàng này em quyết tâm không đụng tới vì nghĩ khi nào cần chi tiêu lớn như mua đất, mua xe… mới dùng. Tiền mặt hiện có là 70 triệu đồng. Thực ra với số tiền này, em có thể chi nhiều hơn cho việc biếu Tết 2 bên gia đình, mà không phạm vào số vàng để dành.
Với nhà chồng, ban đầu em nghĩ năm đầu làm dâu mình sẽ phóng khoáng tí, rồi sau đó tăng giảm tùy tình hình tài chính từng năm. Sở dĩ nghĩ vậy là do năm sau em sinh bé, qua Tết làm khoảng 2 tháng rồi nghỉ hẳn (sức khỏe không cho phép làm đến lúc sinh) và em dự định sau khi con khoảng 1 tuổi thì mới tìm việc lại. Nghĩa là tài chính năm sau và có thể năm sau nữa sẽ bó hẹp vào mỗi chồng em (18 triệu đồng/tháng).
Lúc đó, em chợt nghĩ, đúng là mình phóng khoáng với nhà chồng cũng tốt, cho đi để nhận lại thôi. Nhưng nghĩ lại, năm nay tài chính đang thư thả, cho nhiều, năm sau tài chính không tốt, mình cho ít đi, nhà em thì bố mẹ thương con nên không sao (với cả thỉnh thoảng em kiếm thêm bên ngoài được vài ba triệu, em vẫn cho riêng bố mẹ em rồi). Nhưng với mẹ chồng thì em chưa đoán trước được, em với bà chưa có dịp gặp nhau nói chuyện nhiều do sống xa nhau. Nghĩ đến đây thì em hơi khựng lại.
Nếu vậy, thôi thì phòng cho chắc ạ. Tâm lý con người, khi đang ít mà tăng lên nhiều ai cũng thích, chứ đang cho nhiều bỗng cắt ít đi đâm ra lại không vui, chi bằng khởi đầu như này, năm sau tài chính không tốt thì vẫn như này, và khi nào gia đình nhỏ ổn định lại thì tăng thêm cũng không muộn. Với cả lễ lộc em mua quà tặng mẹ chồng, lúc bố mẹ chồng ốm em vẫn mua thuốc gửi về, góp tiền giỗ ông bà, tiền điện hàng tháng. Nửa năm qua em vẫn làm như vậy và sẽ tiếp tục phát huy, em nghĩ chia ra từng đợt hợp lý hơn thay vì gom hẳn một lần vào dịp Tết.
Không biết em suy nghĩ như vậy có chín chắn chưa hay có đang dè chừng với nhà chồng đâm ra tính toán quá không ạ?”.
Bảng chi tiêu Tết được chia sẻ
Dưới bài viết, một người đã lập gia đình gần hai năm cho biết trải nghiệm tương tự. Theo người này, việc biếu Tết nên dựa trên khả năng kinh tế thực tế, nhất là khi gia đình chuẩn bị bước vào giai đoạn nuôi con nhỏ và nguồn thu nhập bị thu hẹp.
“Thế thôi bạn ạ. Mình cũng cưới được gần 2 năm, Tết đầu mình biếu mỗi bên 3 triệu đồng, lì xì mỗi người 500.000 đồng. Năm nay mình nghỉ sinh, thu nhập còn mỗi của chồng 18 triệu đồng bằng nhà bạn, mình biếu mỗi bên 4 triệu đồng, còn chưa lì xì
Mình nghĩ có biếu nhiều cũng tốt nhưng sau mình còn con cái, mà bạn lại sắp nghỉ làm, sau sinh cũng nghỉ trông con thì cũng khá vất vả đấy nên thôi cứ như kia đi bạn ạ”.
Một ý kiến khác nhấn mạnh yếu tố hoàn cảnh gia đình và chi tiêu dài hạn, cho rằng việc biếu Tết không cần đặt nặng hình thức nếu trong năm đã có sự quan tâm, hỗ trợ hai bên cha mẹ bằng nhiều cách khác nhau.
“Tùy vào kinh tế thôi, nhà mình ở quê, năm nào cũng biếu ông bà 1 triệu đồng thôi nhưng bình thường lễ gì ví dụ 20/10, 8/3 chồng mình hay có phong bì 500.000 – 1 triệu đồng biếu mẹ vợ, cho em vợ. Tết thì cho em vợ tiền triệu mua sắm, xong lì xì 500.000 đồng. Mẹ chồng thì trong năm chồng mình cũng cho tiền này nọ nên Tết với bọn mình bình thường thôi.
Lý do to nhất là nhà mình luôn tốn kém khá nhiều cho các công việc trong năm như đi học, sinh đẻ nên kinh tế cũng không dư nhiều. Chồng mình lại không bao giờ được ăn Tết ở nhà trọn vẹn nên cũng không sắm sửa nhiều như các nhà. Bố mẹ thương con thì không để tâm đâu. Còn không thương thì có đưa bao nhiêu cũng thiếu thôi”.
Theo chia sẻ khác, trong những năm đầu hôn nhân, việc chi tiêu Tết nên ở mức vừa phải, phù hợp với điều kiện kinh tế và truyền thống gia đình nhà chồng, đồng thời ưu tiên tích lũy cho kế hoạch của gia đình nhỏ.
“Tùy theo kinh tế thôi, gói gọn biếu túi đồ gửi thắp hương với phong bì 3 – 5 triệu đồng để ông bà sắm sửa thêm. Đón Tết theo truyền thống gia đình vì mình là dâu mới không biết bên chồng ăn Tết kiểu gì, rảnh thì về dọn dẹp, đèo mẹ chồng 2 mẹ con đi sắm sửa cho thân mật, lì xì 500.000 đồng cũng được, lấy lộc và 1 năm chả thiếu các dịp lễ quan tâm nhau phải chi tiền mà.
Em cứ chi ở mức không ít không nhiều quá cho đỡ áp lực. Mình vun vén cho những dự định gia đình nhỏ trước, kinh nghiệm vẫn nên tỏ ra thiếu thiếu khổ tí chứ đừng thể hiện khá giả để những gì em biếu người ta quý trọng chứ không phải quen nhận và dần đòi hỏi nâng cao”.
Một bình luận khác tiếp tục đồng tình với quan điểm thận trọng về tài chính, khuyến khích người vợ chủ động chuẩn bị nguồn dự phòng riêng trong giai đoạn mang thai và nghỉ sinh, nhằm giảm áp lực kinh tế và những phát sinh trong đời sống gia đình.
“Thế là được rồi bạn ạ. Có con chi nhiều lắm, bạn cũng kiếm dần việc online làm thêm trong thời gian mang thai từ bây giờ, có chung của mình của chồng nhưng cũng phải gom một kho nhỏ của mình bạn ạ. Lúc nghỉ sản, kinh tế có một mình chồng nhiều cái bất cập lắm, không chỉ xã hội mà ở phía chồng ấy”.
NỖI LO “BIẾU BAO NHIÊU CHO VỪA”
Tiếp nối những băn khoăn về chi tiêu Tết trong bối cảnh kinh tế eo hẹp, một người vợ khác tiếp tục chia sẻ câu chuyện của gia đình mình khi phải cân đối lại mức biếu hai bên nội, ngoại so với năm đầu tiên kết hôn, giữa áp lực thuê nhà, thu nhập giảm và các khoản nợ chưa giải quyết xong.
“Tết năm đầu tiên vợ chồng mình biếu ba mẹ chồng 5 triệu đồng, ba mẹ mình 5 triệu đồng và mua thêm đồ ăn cho nhà mình, quà cho ba mẹ chồng biếu họ hàng, tổng kết cái Tết tụi mình chi hết 22 triệu đồng (cả tiền lì xì các cháu và bà ngoại chồng).
Năm nay kinh tế khó khăn, tụi mình vẫn còn đang ở nhà thuê mỗi tháng 5 triệu đồng, chưa có con cái. Mình lương 13 triệu đồng, Tết nay không có thưởng vì công ty mình đang khó khăn và cắt giảm nhân sự. Chồng mình lương 15 triệu đồng, năm nay có thưởng hay không thì cũng chưa biết vì chưa nghe công ty nói, nếu có cũng tầm 10 triệu đồng đổ lại thôi.
Năm nay mình không mua quà cho ba mẹ chồng đi biếu họ hàng, thay vào đó mình mua đồ, quần áo cho cả nhà chồng và nhà mình (ông bà, ba mẹ) tầm 3 triệu đồng, mua đồ ăn cho nhà mình khoảng 2 triệu đồng và cho nhà chồng khoảng 1 triệu đồng (vì nhà chồng ba mẹ lo đồ ăn đầy đủ hết rồi mình chỉ mua thêm ít thôi). Vợ chồng mình cũng đang khó khăn, cũng đang còn nợ nần, không biết năm nay mình biếu ba mẹ chồng mình ít hơn năm ngoái có kỳ không mọi người?
Mình tính biếu ba mẹ 2 bên, mỗi bên 3 triệu đồng. Mình chỉ ngại với ba mẹ chồng vì năm nay lại cắt ít lại so với năm ngoái và còn biếu ít hơn em chồng mình nữa. Khổ thật sự, Tết đủ thứ phải chi mọi người ạ! Có cách nào nói khéo để ông bà không nghĩ ngợi cũng không trách không ạ?”.
Bên dưới bài viết, một ý kiến cho rằng việc biếu Tết nên được nhìn nhận như sự sẻ chia tinh thần, không phải là thước đo hơn kém, đặc biệt trong những năm gia đình gặp khó khăn về tài chính.
“Thôi không sao đâu bạn ạ. Biếu Tết là tấm lòng, không phải để hơn thua với ai đâu bạn ạ. Cuộc đời lên voi xuống chó, có lúc này lúc kia. Năm nào không có thì con gà, ký hạt dưa biếu bố mẹ cũng được. Cố gắng bình an, đừng xảy ra sự vụ gì là tốt rồi”.
Một người khác chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, cho biết gia đình mình vẫn duy trì mức biếu Tết vừa phải cho hai bên cha mẹ, nhấn mạnh rằng số tiền nhiều hay ít phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện thực tế của mỗi nhà.
“Năm nay mình cũng tính biếu hai bên 3 triệu đồng thêm lì xì ông bà mỗi người 500.000 đồng thôi. Nói chung tùy điều kiện mình có thì biếu nhiều còn không thì ít cũng chẳng sao đâu”.
Từ góc nhìn ứng xử trong gia đình, có ý kiến khuyên người trong cuộc nên thẳng thắn, nhẹ nhàng trao đổi với cha mẹ chồng về tình hình tài chính hiện tại, coi lời nói chân thành là cách giảm bớt những hiểu lầm không đáng có.
“Khi biếu chị cứ tỉ tê nói với ba mẹ chồng à con năm nay bí quá, muốn biếu ba mẹ nhiều hơn để sắm Tết mà năm nay lương thưởng đều bị cắt giảm không mong muốn. Năm nay không biếu ba mẹ được như năm trước, con áy náy quá. Ba mẹ thông cảm cho vợ chồng con ạ. Ba mẹ cũng chả trách gì đâu ạ. Nhưng chả mất gì câu nói chị ạ”.
Mặt khác, một thành viên từng rơi vào hoàn cảnh tương tự cho rằng áp lực chủ yếu đến từ tâm lý cầu toàn của người trong cuộc. Trong khi đó, giá trị của sự hiện diện và gắn kết gia đình trong dịp Tết quan trọng hơn vấn đề tiền bạc.
“Mình từng biếu nhưng ông bà không nhận. Nếu có nhận thì lại lì xì lại các cháu nên mình mua hiện vật thôi. Thực ra thì không ai trách. Do bản thân mình cầu toàn thôi bạn ạ.
Bạn suy nghĩ đơn giản rằng Tết là để sum vầy, không phải để nâng lên đặt xuống chuyện tiền nong, không phải cứ biếu nhiều mới là có hiếu với cha mẹ. Quan trọng nhất là sự hiện diện của bạn đối với gia đình.
Mình năm nay mua mũ da, găng tay da tặng mà bố mình không thích, nên sang tên luôn cho chồng.
Nhà thì mình thuê 4 triệu đồng/tháng, tới đây tăng lên 4,5 triệu đồng. Ba con nhỏ, lương cứng hai vợ chồng tổng khoảng 21 – 22 triệu đồng. Mình không đặt nặng vấn đề biếu bao nhiêu, chỉ là nơi nào có niềm vui thì mình hay lui tới, nơi nào stress quá thì mình rời đi thôi”.
Cùng suy nghĩ, có ý kiến cũng tổng kết rằng cốt lõi của vấn đề không nằm ở phản ứng của cha mẹ hai bên mà ở việc người trẻ tự tạo áp lực cho mình, trong khi cuộc sống gia đình vốn luôn có những giai đoạn thăng trầm cần được nhìn nhận nhẹ nhàng hơn.
“Vấn đề ở đây không phải nằm ở ông bà. Vấn đề là ở việc bạn nghĩ quá nhiều. Ông bà không trách thì cũng bình thường mà trách thì cũng chẳng làm sao cả. Họ hiểu cho con cũng được, không hiểu cũng được. Ông bà tốt thì sau này có con sẽ giúp đỡ lại bạn, còn không thì bạn cũng không thể oán trách. Cuộc sống vốn là có qua có lại, đừng nghĩ ngợi nhiều”.
Hạ Vy