“Hái ra tiền” nhờ đánh bóng lư đồng
Giữa nắng hanh hao của những ngày cuối năm, tại một góc phố thuộc phường Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long), tiếng máy mài vang lên đều đặn, hòa vào không khí hối hả chuẩn bị đón năm mới. Đó là âm thanh quen thuộc của những người thợ đánh bóng lư đồng, những người lặng lẽ góp phần mang lại vẻ trang nghiêm cho bàn thờ gia tiên trong mỗi gia đình Việt.
Những ngày cận Tết, không khó để bắt gặp những người thợ đánh lư đồng đang tất bật làm việc.
Với thâm niên hơn 25 năm trong nghề, ông Nguyễn Hữu Được (63 tuổi) cho biết, ông là thế hệ thứ hai nối nghiệp gia đình. Nhờ vậy, ông đã có lượng khách quen ổn định và thường từ khoảng nửa tháng trước Tết, người dân đã bắt đầu mang lư đồng đến đánh bóng.
Khoảng nửa tháng trước Tết là thời gian cao điểm người dân gửi đánh lư đồng.
“Công việc của tôi vào những ngày giáp Tết tất bật hơn hẳn. Mỗi ngày tôi bắt đầu nhận khách từ 6 giờ sáng và làm liên tục đến tận chập tối mới có thể trả hàng kịp cho khách”, ông Được chia sẻ.
Theo ông, lư đồng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm linh, nhất là vào dịp Tết nên khách hàng đến với ông đa phần là những người lớn tuổi. Ông Được thông tin thêm, chi phí đánh một bộ lư lớn rơi vào khoảng 300.000 đồng, còn bộ nhỏ dao động từ 150.000 - 200.000 đồng. Riêng với những lư có họa tiết phức tạp hay bị hư hỏng, cần tính thêm công đoạn vá đồng trước khi đánh bóng thì mức giá sẽ cao hơn tùy theo thỏa thuận. Trung bình mỗi ngày, ông Được có thể kiếm được từ 500.000 - 700.000 đồng, một khoản thu nhập khá để sắm sửa, chăm lo cho gia đình dịp Tết.
Chi phí đánh một bộ lư lớn rơi vào khoảng 300.000 đồng, còn bộ nhỏ dao động từ 150.000 - 200.000 đồng.
Những bộ lư với họa tiết sắc sảo sẽ có công đánh bóng cao hơn.
Còn với ông Phú Tài (58 tuổi), một thợ đánh bóng lư đồng với 15 năm gắn bó với nghề cho biết, càng cận Tết, lượng khách đổ về càng đông. Những ngày cao điểm, ông nhận từ 10-15 bộ lư mỗi ngày.
Ngoài lư hương, những người thợ còn đánh bóng thêm chân đèn,...
“Chỗ chúng tôi vừa có khách quen, vừa có khách vãng lai. Vì lo Tết là lo cho cả người sống và người đã khuất nên ai ai cũng muốn chùi rửa lư đồng của gia đình để chuẩn bị đón năm mới”, ông Tài bày tỏ.
Lượng khách tấp nập đã mang lại thu nhập lên đến hơn 1 triệu cho nghề đánh bóng đồng.
Thu nhập của ông những ngày này có thể lên đến cả triệu đồng mỗi ngày, nhưng đi kèm đó là đôi vai mỏi nhừ và đôi bàn tay đen nhẻm vì bụi kim loại. Ông Tài nói thêm: “Nghề này không quá nặng nhọc nhưng cực ở chỗ phải tỉ mỉ từng li từng tí. Nhìn bộ lư của khách từ xỉn màu, cũ kỹ trở nên sáng loáng, uy nghiêm, mình cũng thấy vui lây cái vui đón Tết của họ.”
Nghề làm sắc xuân thêm rộn ràng
Dọc theo góc đường Lê Lợi và Trần Quốc Tuấn (phường Trà Vinh), không khó để bắt gặp hình ảnh những người thợ với đôi bàn tay lấm lem sáp và bụi đồng. Nếu ngày thường chỉ có lai rai người đến gửi lư đồng để đánh bóng thì những ngày cận Tết, khu vực này lại đặc biệt đông đúc. Có lẽ vì bàn thờ tổ tiên là khu vực trang trọng nhất trong nhà, là không gian linh thiêng để các thành viên trong gia đình thể hiện, gửi gắm lòng thương nhớ, biết ơn tiên tổ, đồng thời cũng là nơi tổ tiên ngự, đi và về, nên ai ai cũng muốn dành thời gian chăm chút lại bộ lư đồng.
Sau một năm ám khói nhang và bụi thời gian, những chiếc lư được đem đi đánh bóng, trở nên sáng mới, như một dấu hiệu báo xuân đang về.
Những chiếc lư được đem đi đánh bóng, trở nên sáng mới, như một dấu hiệu báo xuân đang về
Chính vì ý nghĩa quan trọng đó nên việc lựa chọn thợ có tay nghề, uy tín là điều nhiều người đặc biệt lưu ý, nhằm đảm bảo lư đồng được làm sáng đều, không trầy xước hoa văn hay ảnh hưởng đến kết cấu. Mỗi bộ lư thường mất ít nhất một ngày để hoàn thiện.
Theo ông Nguyễn Hữu Được, quy trình đánh bóng đòi hỏi sự cẩn trọng ở từng công đoạn. Sau khi tháo rời các bộ phận, lư được quét dung dịch tẩy rửa rồi đưa vào máy quay mô tơ để loại bỏ lớp bụi bẩn, oxy hóa. Tiếp đó là các bước đánh bóng, chà bột tẩy và bột bóng để bề mặt trơn nhẵn, sáng đều và hạn chế oxy hóa.
Sau khi tháo rời các bộ phận, lư được quét dung dịch tẩy rửa.
Sau đó, đưa các bộ phận vào máy quay mô tơ để loại bỏ lớp bụi bẩn.
Người thợ phải điều khiển máy thật khéo, lượng sáp vừa đủ để giữ nguyên các chi tiết chạm trổ tinh xảo. Công đoạn cuối cùng là dùng lửa khè khô và lau sạch, giúp bộ lư sáng rực như mới.
Quy trình đánh bóng đòi hỏi sự cẩn trọng ở từng công đoạn.
Nghề phục vụ “chốn thiêng” trong nhà đôi lúc cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. “Những bộ lư cầu kỳ chỉ cần sơ suất nhỏ là có thể hỏng cả bộ. Chưa kể việc tiếp xúc lâu dài với bụi kim loại và hóa chất cũng ảnh hưởng đến sức khỏe”, ông Được tâm sự.
Dọn nhà mùa Tết khác với dọn nhà ngày thường. Bình thường chỉ quét, lau nhà, rửa những cái chén bạn đã ăn trong ngày. Nhưng đến Tết thì khác, người người quét dọn trong những ngóc ngách mà thường ngày không để ý tới, rửa bóng nhoáng những món đồ mà thậm chí trong năm qua chưa một lần xuất hiện trên bàn ăn. Có lẽ vì quan niệm Tết đến ai cũng ước mong khoác một chiếc áo mới cho vạn vật.
Ngày Tết trong tâm thức người Việt dường như trở nên trọn vẹn hơn khi mỗi gia đình đều tân trang lại những chiếc lư đồng.
Ngày Tết trong tâm thức người Việt dường như trở nên trọn vẹn hơn khi mỗi gia đình đều tân trang lại những chiếc lư đồng. Với những người thợ đánh bóng lư, đây là khoảng thời gian giúp họ có thêm thu nhập đáng kể để đón một năm mới sung túc hơn cùng gia đình.
CTV Trí Trần/VOV.VN