Dịch Ebola mới diễn biến phức tạp, châu Phi căng mình ứng phó

3 giờ trướcBài gốc

Một người đàn ông được khiêng lên xe cứu thương, sau khi dịch Ebola liên quan đến chủng Bundibugyo bùng phát ở Bunia, tỉnh Ituri, ngày 16/5. Ảnh: Reuters

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế đối với đợt bùng phát Ebola mới tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và Uganda, trong bối cảnh số ca mắc và tử vong tiếp tục gia tăng nhanh chóng.

Đã có hơn 100 ca tử vong

Tổng giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi Jean Kaseya ngày 18/5 cho biết, đã có gần 400 ca mắc và hơn 100 trường hợp tử vong nghi liên quan đến đợt bùng phát Ebola này được ghi nhận tại Congo, và điều này là “không thể chấp nhận được”.

Trong khi đó, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết nước này đã ghi nhận 1 ca xác nhận mắc Ebola và một số ca nghi nhiễm tại Congo. WHO xác định tâm dịch hiện nằm ở tỉnh Ituri, khu vực hẻo lánh thuộc đông bắc quốc gia này.

Tại Uganda, WHO xác nhận hai ca mắc Ebola qua xét nghiệm tại thủ đô Kampala, trong đó có một trường hợp tử vong.

Đợt dịch lần này do chủng Bundibugyo gây ra - một biến thể hiếm của virus Ebola. WHO đánh giá tình hình đặc biệt đáng lo ngại bởi hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt cho chủng virus này.

Theo tổ chức Médecins Sans Frontìeres (MSF), tỷ lệ tử vong của chủng Bundibugyo dao động từ 25% đến 40%.

Các triệu chứng Ebola bao gồm sốt cao, đau cơ, phát ban và xuất huyết. Virus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh hoặc vật dụng nhiễm virus.

Lo ngại dịch lan rộng trong bối cảnh xung đột

WHO cho biết khoảng 7 tấn vật tư y tế khẩn cấp, gồm đồ bảo hộ, lều và giường bệnh, đã được chuyển tới thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri, nhằm hỗ trợ tuyến đầu chống dịch. CDC hiện đã điều động thêm nguồn lực hỗ trợ truy vết tiếp xúc, xét nghiệm và giám sát dịch tễ tại khu vực bùng phát dịch.

Gần 7 tấn vật tư và thiết bị y tế khẩn cấp cùng với một nhóm 35 chuyên gia từ WHO và Bộ Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo đã đến Bunia để hỗ trợ công tác ứng phó dịch Ebola, ngày 17/5. Ảnh: CNN

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Châu Phi đã tuyên bố dịch bệnh này là Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng vì An ninh Lục địa (PHECS), cho phép tổ chức này phối hợp các biện pháp ứng phó trên toàn lục địa.

Bộ trưởng Y tế Congo Samuel Roger Kamba thông báo nước này đang mở thêm ba trung tâm điều trị Ebola để tăng khả năng tiếp nhận bệnh nhân. Tuy nhiên, nỗ lực kiểm soát dịch gặp nhiều khó khăn do miền đông Congo đang chìm trong xung đột kéo dài, khiến hàng triệu người phải di dời và hệ thống y tế bị suy yếu nghiêm trọng.

Theo Oxfam, các nhân viên y tế đang phải vật lộn để cung cấp dịch vụ chăm sóc đầy đủ cho bệnh nhân. “Đã có những trường hợp tử vong trong cộng đồng. Khi người dân tử vong tại nhà, điều đó có nghĩa là còn nhiều trường hợp khác chưa được phát hiện”, Tiến sĩ Manenji Mangudu, Giám đốc quốc gia của Oxfam tại Congo cho biết.

Giới chuyên gia cũng đặc biệt lo ngại về tình hình tại Uganda, nơi hai ca bệnh ở Kampala hiện chưa xác định được mối liên hệ dịch tễ với nhau.

“Điều này thường là dấu hiệu cảnh báo rằng dịch bệnh ở Cộng hòa Dân chủ Congo đang lan rộng hơn so với những gì các cơ quan y tế hiện có thể nhận thấy”, ông Adrian Esterman, Giáo sư tại Đại học Adelaide cho biết.

WHO cũng xác nhận bốn nhân viên y tế nằm trong số các trường hợp tử vong nghi nhiễm Ebola. Theo Tiến sĩ Matt Mason thuộc Đại học Sunshine Coast, điều này cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác kiểm soát lây nhiễm tại các cơ sở y tế.

Trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, CDC đã viện dẫn Điều 42 - một đạo luật về sức khỏe cộng đồng hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong thời gian bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm - trong ít nhất 30 ngày, bắt đầu từ ngày hôm nay. Điều khoản 42 đã được ban hành từ năm 1944 nhưng đây mới là lần thứ hai được Mỹ áp dụng trong thời hiện đại. Lần đầu tiên là từ tháng 3/2020 đến tháng 5/2023, trong đại dịch Covid-19. Mỹ đồng thời lên kế hoạch sơ tán một số công dân bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh.

Đây đã là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu năm 1976.

Theo các chuyên gia y tế công cộng, Congo đặc biệt dễ xuất hiện các ổ dịch Ebola do đây là nơi sinh sống của loài dơi ăn quả - vật chủ tự nhiên mang virus Ebola. Người dân tại các khu vực rừng nhiệt đới thường xuyên tiếp xúc với môi trường rừng, làm tăng nguy cơ lây truyền virus từ động vật sang người.

Trong bối cảnh chưa có vaccine đặc hiệu cho chủng Bundibugyo, WHO cảnh báo việc phát hiện sớm, truy vết tiếp xúc và tăng cường kiểm soát lây nhiễm sẽ là chìa khóa để ngăn chặn dịch bệnh lan rộng ra khu vực và toàn cầu.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/dich-ebola-moi-dien-bien-phuc-tap-chau-phi-cang-minh-ung-pho-10417387.html