Kiểm soát chặt chẽ về phạm vi và quy mô
Tại họp báo thường kỳ tháng 3 của Bộ Khoa học và Công nghệ ngày 1/4, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Anh Cương thông tin, Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam đã được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng để triển khai thí điểm dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp tại Việt Nam. Theo giấy phép, giai đoạn thí điểm kéo dài 5 năm, phải kết thúc trước năm 2031.
Để bảo đảm trật tự thị trường, Chính phủ đã giới hạn quy mô của Starlink ở mức tối đa 600.000 thuê bao. Con số này được tính toán dựa trên cả năng lực kỹ thuật của hệ thống vệ tinh lẫn yêu cầu quản lý nhà nước. Về hạ tầng mặt đất, Starlink sẽ thiết lập 4 trạm gateway tại Phú Thọ, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh để bảo đảm kết nối ổn định và tuân thủ các quy định về an ninh mạng tại Việt Nam.
Phó Cục trưởng Cục Viễn thông Nguyễn Anh Cương phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: H. Dương
Ông Nguyễn Anh Cương cho biết, sau khi được cấp phép, Starlink phải tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam về quản lý giá và cạnh tranh như các doanh nghiệp viễn thông khác. Hiện Cục Viễn thông đang kiểm soát chặt việc triển khai hạ tầng và quy mô phát triển thuê bao của Starlink; quá trình vận hành sẽ được theo dõi liên tục để kịp thời điều chỉnh chính sách, tránh gây xáo trộn thị trường.
Khác với Internet truyền thống phụ thuộc vào cáp quang hoặc trạm phát sóng mặt đất, Starlink truyền tín hiệu trực tiếp từ vệ tinh xuống thiết bị người dùng, cho phép cung cấp kết nối tại những khu vực mà hạ tầng mặt đất chưa thể vươn tới.
Theo ông Nguyễn Anh Cương, dịch vụ này đặc biệt phù hợp với vùng sâu, vùng xa, hải đảo, cũng như trên biển và trên không - những nơi việc triển khai cáp quang gặp nhiều trở ngại về chi phí và địa hình.
Không chỉ phục vụ người dùng cuối, Internet vệ tinh còn đóng vai trò quan trọng trong các tình huống khẩn cấp. Khi thiên tai làm gián đoạn hệ thống truyền dẫn mặt đất, dịch vụ có thể nhanh chóng thiết lập kết nối tạm thời, hỗ trợ duy trì liên lạc và phục hồi mạng lưới. Trong một số trường hợp, đây cũng có thể là giải pháp truyền dẫn cho các trạm thu phát sóng BTS ở khu vực hẻo lánh, giúp giảm chi phí so với việc kéo cáp quang qua địa hình phức tạp.
Giám sát chặt chẽ, duy trì cạnh tranh bình đẳng
Để sử dụng dịch vụ, dự kiến người dùng tại Việt Nam sẽ phải chi trả khoảng 435 USD (hơn 11 triệu đồng) cho tháng đầu tiên, bao gồm chi phí thiết bị và thuê bao. Từ tháng thứ hai, phí duy trì hàng tháng khoảng 85 USD (tương đương 2,2 triệu đồng). Trong khi đó, giá Internet cáp quang tại Việt Nam hiện phổ biến chỉ từ khoảng 180.000 đồng đến 500.000 đồng/tháng (gói tốc độ cao). Như vậy, chi phí sử dụng Starlink cao hơn khoảng 7 - 10 lần so với dịch vụ cáp quang.
Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết, giá cước dịch vụ phải được xây dựng trên cơ sở giá thành, bảo đảm công khai, minh bạch. Cơ quan quản lý sẽ theo dõi sát quá trình triển khai. Trường hợp doanh nghiệp điều chỉnh giá, đặc biệt là giảm giá có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp kiểm soát, thậm chí đình chỉ việc ban hành giá cước theo quy định.
"Mục tiêu là bảo đảm các doanh nghiệp hoạt động trên cùng một mặt bằng pháp lý, duy trì môi trường cạnh tranh bình đẳng và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của thị trường viễn thông", ông Nguyễn Anh Cương khẳng định.
Thực tế, Starlink không được định vị là đối thủ thay thế hoàn toàn cáp quang hay 5G. Thay vào đó, đây là "mảnh ghép" hoàn hảo cho hạ tầng viễn thông tại các vùng sâu, vùng xa, hải đảo hoặc những khu vực địa hình khó khăn mà cáp quang chưa thể tới. Với tiến độ nhập khẩu thiết bị và lắp đặt hiện tại, nếu không có vướng mắc về thủ tục, người dùng tại Việt Nam có thể bắt đầu trải nghiệm dịch vụ Internet vệ tinh từ giữa năm 2026.
Trần Tâm