Ngôi làng Vlkolinec ở Ruzomberok (Slovakia) được ca ngợi là một điển hình còn nguyên vẹn về một ngôi làng Trung Âu, với những ngôi nhà gỗ truyền thống và tháp chuông có niên đại từ năm 1770, tạo ra sức thu hút khoảng 100.000 du khách mỗi năm. Mặc dù hoạt động du lịch mang lại lợi ích cho kinh tế địa phương, nhưng một số dân làng cho rằng việc bị quá tải lượng khách đã gây ra nhiều vấn đề.
Theo những người phản đối việc ghi danh Di sản Thế giới của UNESCO, nhiều khách du lịch đổ về ngôi làng đang xâm phạm quyền riêng tư của họ. Ông Anton Sabucha (67 tuổi) cho biết: “Chúng tôi sẽ sống tốt hơn nếu UNESCO gạch tên ngôi làng này ra khỏi Danh mục Di sản Thế giới. Do các quy định nghiêm ngặt, chúng tôi không thể nuôi thú cưng và trồng trọt thoải mái như trước nữa”.
Ngôi làng Vlkolinec ở Ruzomberok (Slovakia). Nguồn: Tripadvisor/jimmyd
Nhiều dân làng kể về sự phiền toái từ khách du lịch và nhiếp ảnh gia đổ về ngôi làng, khi mỗi năm có đến hàng trăm nghìn khách du lịch đến đây. Sau khi mua vé ở một bãi đậu xe phía dưới khu dân cư, du khách dường như tự cho mình quyền thỏa sức tham quan một bảo tàng ngoài trời, thậm chí bước vào sân và khu vực bên trong nhà dân. Vì vậy ông Sabucha và một số người đã lắp một cánh cổng trước nhà, với các biển báo với dòng chữ “Đất tư nhân, cấm vào” hoặc “Cấm chụp ảnh”. Nhưng cách này không thực sự hiệu quả.
Tuy nhiên, hội đồng du lịch địa phương lại cho rằng “đa số” cư dân ủng hộ việc Vlkolinec được ghi vào Danh sách Di sản Thế giới. “Việc Vlkolinec được ghi vào Danh mục Di sản Thế giới của UNESCO đã góp phần đáng kể vào việc bảo tồn kiến trúc gỗ độc đáo và phục hồi các di tích lịch sử và nhà thờ. Nhờ các khoản tài trợ, các triển lãm mới đã được thành lập, cùng với Nhà UNESCO và một trung tâm thông tin du lịch giới thiệu cuộc sống truyền thống của khu vực này” - một đại diện ngành du lịch tại đây cho biết.
Theo chính quyền thành phố, người dân địa phương đã được hỗ trợ thông qua các khoản đóng góp tài chính giúp bảo trì tài sản, cũng như khoản trợ cấp thuế hoạt động giải trí nhằm bù đắp gánh nặng liên quan đến du lịch. Một số dự án nhằm giải quyết các vấn đề về cơ sở hạ tầng, phục hồi các di tích văn hóa và bảo tồn kiến trúc dân gian truyền thống cũng được thành phố Ruzomberok lên kế hoạch từ năm 2022 đến năm 2031.
Mặc dù hoạt động du lịch giúp ích cho kinh tế địa phương, nhưng một số dân làng cho rằng việc bị quá tải lượng khách đã gây ra nhiều vấn đề. Nguồn: Tripadvisor/MZdeny
Giờ đây, du khách tản bộ dọc theo tuyến phố chính yên bình tại Vlkolinec sẽ bắt gặp những biển báo “tài sản tư nhân” và các thông điệp khác cảnh báo không được chụp ảnh. Dù vậy với một số du khách, điều này không phải cản trở.
Đến thăm Vlkolinec vào tháng 11/2025, nữ du khách Hels Dainty chia sẻ: "Tôi rất vui vì dù sao ngôi làng vẫn có người sinh sống. Tôi khuyên mọi người nên cố gắng đến thăm làng ngoài mùa du lịch cao điểm, tôn trọng nguyện vọng của người dân trong làng và mua ủng hộ cửa hàng địa phương. Theo tôi, muốn một nơi được bảo tồn, thà trở thành điểm thu hút du lịch còn hơn để nó chỉ là một thị trấn vắng lặng".
Đến nay, UNESCO mới chỉ loại bỏ 3 địa điểm khỏi Danh mục Di sản Thế giới kể từ năm 1978, là Khu bảo tồn linh dương Arab ở Oman, Thung lũng Elbe Dresden ở Đức và thành phố Liverpool ở Anh. Các địa điểm này bị loại khỏi danh sách do những phát triển mới trong khu vực làm thay đổi giá trị ban đầu, chứ không phải do nguyện vọng của người dân địa phương.
Nam Anh/VOV.VN