Gần một năm kể từ ngày khởi công, dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi đang hiện hữu ngày một rõ nét dọc tuyến kênh qua phường Phú Định và phường Chánh Hưng.
Chưa đầy một năm, diện mạo khu vực đã khác trước. Hình ảnh trên cao được chụp trên tuyến đường Nguyễn Duy.
Dự án được phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm phần lớn nguồn vốn. Khởi công từ tháng 8-2025, công trình gồm 3 gói thầu xây lắp, dự kiến hoàn thành vào năm 2028.
Tổng công ty 319 phụ trách gói thầu xây lắp 3 đoạn từ km 2+280 đến km 4+680.
Đây là một trong những dự án chỉnh trang đô thị trọng điểm của TPHCM nhằm cải thiện môi trường sống dọc tuyến kênh Đôi, nâng cao năng lực thoát nước, chống ngập, cải tạo cảnh quan đô thị, đồng thời phát triển giao thông đường thủy và hạ tầng phục vụ du lịch.
Điểm nổi bật nhất sau gần một năm triển khai không chỉ là sự xuất hiện của những hạng mục hạ tầng mới mà còn là tốc độ giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh trên toàn tuyến.
Từ trên cao nhìn xuống, nhiều khoảng không gian mới đã mở ra dọc tuyến kênh, nơi từng là những khu dân cư đông đúc, nhà cửa chen chúc sát mép nước nay dần hình thành diện mạo của một tuyến đô thị ven kênh hiện đại.
Những dãy nhà san sát ven kênh từng là hình ảnh quen thuộc của khu vực nay đã được tháo dỡ ở nhiều đoạn để nhường chỗ cho công trình. Trên phần mặt bằng vừa được bàn giao, các đơn vị thi công lập tức triển khai đóng cọc, xây dựng bờ kè, san lấp và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.
Những căn nhà còn lại chưa tháo dở trên tuyến đường Hoài Thanh.
Kết quả đạt được cũng cho thấy sự quyết liệt của chính quyền địa phương cùng sự đồng thuận của người dân trong quá trình triển khai dự án. Theo thống kê, tổng số hồ sơ bị ảnh hưởng là 1.604 trường hợp. Đến nay đã có 1.569 trường hợp nhận tiền bồi thường, đạt tỷ lệ gần 98%, với tổng kinh phí chi trả hơn 4.717 tỉ đồng trên tổng số hơn 5.074 tỉ đồng dự kiến.
Mặt bằng trên phần lớn chiều dài tuyến hiện đã được bàn giao, tạo điều kiện để các đơn vị thi công đồng loạt triển khai nhiều hạng mục quan trọng.
Đối với công tác tái định cư, hiện có 254 trường hợp đăng ký nhu cầu bố trí nhà ở. Hiện các khu tái định cư, tạm cư cũng đang được khẩn trương hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu an cư của người dân. Những con số trên cho thấy nỗ lực rất lớn của thành phố trong việc tháo gỡ bài toán mặt bằng, yếu tố vốn được xem là khó khăn nhất đối với các dự án chỉnh trang đô thị ven kênh rạch.
Di dời khỏi những căn nhà ven kênh vốn gắn bó nhiều năm, nhiều hộ dân đã và đang chuyển đến nơi ở mới khang trang hơn, với kỳ vọng ổn định cuộc sống lâu dài và cải thiện điều kiện sinh hoạt so với trước đây.
Dọc tuyến đường Hoài Thanh và Nguyễn Duy, nhiều đoạn bờ kè đã thành hình. Phía dưới lòng kênh, hoạt động nạo vét được triển khai song song nhằm cải thiện khả năng thoát nước và chỉnh trang môi trường.
Không khí thi công diễn ra khẩn trương với sự hiện diện của hàng loạt máy móc, thiết bị cơ giới và công nhân làm việc trên công trường. Những khoảng đất mới được giải tỏa đang dần định hình tuyến giao thông ven kênh theo quy hoạch.
Các đơn vị thi công đang huy động nhân lực, máy móc, khẩn trương triển khai đồng loạt nhiều hạng mục trên toàn tuyến.
So với thời điểm dự án mới khởi công, sự thay đổi hiện nay có thể dễ dàng nhận thấy bằng mắt thường. Không gian ven kênh trở nên thông thoáng hơn khi nhiều căn nhà xây dựng sát mép nước đã được di dời.
Tầm nhìn dọc tuyến kênh được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành tuyến giao thông ven kênh trong tương lai.
Gắn bó với khu vực nhiều năm, ông Nguyễn Văn Hưng cho biết tốc độ thay đổi của khu vực nhanh hơn ông hình dung. “Trước đây nhìn ra kênh chủ yếu thấy nhà cửa san sát. Bây giờ nhiều đoạn đã thông thoáng, bờ kè cũng dần hiện rõ. Người dân ai cũng mong dự án sớm hoàn thành để môi trường sạch hơn, đi lại thuận tiện hơn”, ông chia sẻ.
Ông Tư Hùng- một hộ dân sống trên đường Hoài Thanh, nói trong lúc thu dọn những mảng tường cuối cùng trước khi bàn giao mặt bằng. Ông bảo, ban đầu cũng tiếc, nhưng “thành phố làm lớn quá thì mình phải đi theo, đổi lại được chỗ ở mới đàng hoàng hơn”.
Theo quy hoạch, dự án sẽ xây dựng tuyến bờ kè dài khoảng 4,3km kết hợp nạo vét một phần lòng kênh phía Bắc; nâng cấp và mở rộng các tuyến đường Hoài Thanh, Nguyễn Duy với mặt đường rộng 20m. Dự án cũng đầu tư hệ thống thoát nước, chiếu sáng, cây xanh và bến thủy nội địa phục vụ hành khách.
Đơn vị thi công lắp đặt hàng rào tôn dọc tuyến đường. Ảnh được chụp trên đường Nguyễn Duy.
Một trong những hạng mục nổi bật là cầu Hiệp Ân 2 bắc qua rạch Ụ Cây. Đến nay, phần kết cấu chính của cây cầu đã dần lộ diện, trở thành điểm nhấn trên công trường. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần tăng khả năng kết nối giao thông và hoàn thiện mạng lưới hạ tầng khu vực.
Cầu Hiệp Ân 2 bắc qua rạch Ụ Cây đang tăng tốc thi công.
Từ một khu vực có hạ tầng xuống cấp, môi trường ô nhiễm và nhà ở ven kênh chật hẹp, bờ Bắc kênh Đôi đang từng bước chuyển mình thành không gian đô thị mới. Khi hoàn thành, dự án không chỉ góp phần cải thiện môi trường, chống ngập và nâng cao chất lượng sống cho người dân mà còn mở ra cơ hội tái thiết toàn bộ không gian đô thị ven kênh, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội tại TPHCM.
Lê Vũ