Lực lượng chức năng tỉnh Bắc Ninh vừa khởi tố chủ một cơ sở chế biến riềng xay do trộn chất tẩy đường và chất Vàng O vào sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
Tại hiện trường, cơ quan chức năng thu giữ gần 2 tấn riềng xay thành phẩm có màu vàng đậm và vàng nhạt. Kết quả kiểm tra cho thấy toàn bộ số hàng này đều được trộn chất Vàng O và chất tẩy đường.
Theo lời khai của các đối tượng, hành vi trên được thực hiện từ năm 2024. Sau khi chế biến, riềng xay được bán cho các tiểu thương để tiếp tục phân phối ra thị trường. Trung bình mỗi ngày, cơ sở này tiêu thụ khoảng 3 tạ riềng xay thành phẩm.
Theo Bộ Công an, Vàng O là hóa chất tuyệt đối không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm, chăn nuôi hay trồng trọt.
Vàng O nguy hại như thế nào với sức khỏe?
Trao đổi với PV VietNamNet, Thạc sĩ Lưu Liên Hương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam (Tổng hội Y học Việt Nam) cho biết, Vàng O (Auramine O) là hợp chất tổng hợp thuộc nhóm thuốc nhuộm công nghiệp.
Chất này thường được sử dụng trong ngành dệt, sản xuất giấy, da và trong phòng thí nghiệm để nhuộm mẫu vi sinh.
“Do có màu vàng sáng, bền màu và chi phí thấp, chất này đôi khi bị lạm dụng để tạo màu hấp dẫn cho thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm cần màu vàng tươi. Tuy nhiên, đây không phải là phụ gia thực phẩm và không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm theo quy định của các cơ quan quản lý an toàn thực phẩm”, Thạc sĩ Hương thông tin.
Theo bà Hương, Vàng O khó bị phân hủy trong môi trường tự nhiên và có thể tồn lưu trong cơ thể nếu hấp thu qua đường ăn uống. Các nghiên cứu độc tính cho thấy phơi nhiễm kéo dài với Vàng O có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến gan, thận và hệ thần kinh.
Mỗi ngày cơ sở sản xuất đưa ra thị trường 3 tạ riềng xay trộn chất gây ung thư. Ảnh: Bộ CA
Về liều lượng, Vàng O không có mức dung nạp hằng ngày chấp nhận được trong thực phẩm do đây không phải phụ gia được phép sử dụng. Tuy nhiên, dữ liệu thực nghiệm trên động vật cho thấy, việc tiếp xúc lặp lại với liều khoảng 25-50mg/kg thể trọng/ngày có thể làm thay đổi các chỉ số sinh hóa liên quan đến chức năng gan, thận.
Ở mức cao hơn, trên khoảng 100mg/kg thể trọng/ngày, đã ghi nhận các biến đổi mô bệnh học và tổn thương tế bào khi phơi nhiễm kéo dài.
“Đối với con người, chưa có dữ liệu định lượng chính xác về ngưỡng gây hại qua đường ăn uống. Tuy nhiên, việc hấp thu tích lũy dù ở liều thấp nhưng lặp lại thường xuyên trong nhiều tháng đến nhiều năm vẫn bị xem là có nguy cơ đối với sức khỏe. Một số bằng chứng thực nghiệm cũng cho thấy Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể”, Thạc sĩ Hương cảnh báo.
Ngoài tác động mạn tính, việc tiêu thụ thực phẩm chứa thuốc nhuộm công nghiệp còn có thể gây biểu hiện cấp tính như buồn nôn, đau bụng, rối loạn tiêu hóa hoặc phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm.
4 lưu ý quan trọng để phòng tránh
Để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với Vàng O và các hóa chất độc hại khác trong thực phẩm, Thạc sĩ Hương khuyến cáo người dân:
- Thứ nhất, người dân lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất, phân phối bởi cơ sở uy tín và có kiểm định an toàn thực phẩm, hạn chế mua sản phẩm không nhãn mác hoặc có màu sắc bất thường.
- Thứ hai, bạn cần quan sát cảm quan thực phẩm. Sản phẩm có màu vàng quá tươi, đồng đều bất thường hoặc khác biệt rõ so với màu tự nhiên cần được cân nhắc trước khi sử dụng.
- Thứ ba, bạn nên ưu tiên thực phẩm tươi sống, tự chế biến tại nhà; hạn chế phụ thuộc vào thực phẩm chế biến sẵn hoặc bảo quản lâu ngày.
- Thứ tư, khi phát hiện thực phẩm nghi ngờ sử dụng hóa chất độc hại, người dân cần thông báo cho cơ quan chức năng để được kiểm tra, xử lý kịp thời.
N. Huyền