Chủ động trong bối cảnh nhiều biến động
Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn trong điều hành của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Đây là năm kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với hàng loạt yếu tố bất định: chính sách thuế quan thay đổi nhanh chóng, căng thẳng địa chính trị gia tăng, lộ trình điều hành lãi suất khó lường của các ngân hàng trung ương lớn, cùng với rủi ro tiềm ẩn trên thị trường tài chính – tiền tệ và hàng hóa quốc tế. Với độ mở lớn, kinh tế Việt Nam không tránh khỏi những tác động lan tỏa.
Trong bối cảnh đó, NHNN đã điều hành chính sách tiền tệ theo hướng chủ động, linh hoạt và thận trọng; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Mục tiêu xuyên suốt là ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống.
Một điểm sáng nổi bật trong năm qua là duy trì mặt bằng lãi suất ở mức thấp, ổn định theo định hướng của Chính phủ. Ngay từ đầu năm, hệ thống tổ chức tín dụng đã chủ động giảm lãi suất huy động, tiết giảm chi phí hoạt động, đẩy mạnh chuyển đổi số và triển khai các gói tín dụng ưu đãi. Nhiều ngân hàng sẵn sàng chia sẻ lợi nhuận để hạ lãi suất cho vay, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân.
Nhờ đó, lãi suất cho vay bình quân có xu hướng giảm, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn, giảm chi phí tài chính, cải thiện dòng tiền và phục hồi hoạt động sản xuất – kinh doanh. Việc duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý không chỉ hỗ trợ tăng trưởng ngắn hạn mà còn góp phần ổn định tâm lý thị trường, định hướng kỳ vọng lạm phát trong bối cảnh vẫn tiềm ẩn rủi ro từ biến động giá cả quốc tế.
Thông tin về kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng năm 2025, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà khẳng định: NHNN giữ nguyên các mức lãi suất điều hành tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp, qua đó có điều kiện để hỗ trợ nền kinh tế.
“NHNN thường xuyên chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các giải pháp khác để phấn đấu hạ lãi suất cho vay; sẵn sàng chia sẻ một phần lợi nhuận nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng để góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế. Kết quả, mặt bằng lãi suất cho vay tiếp tục có xu hướng giảm, doanh nghiệp và người dân đang tiếp cận vốn vay với lãi suất thấp hơn trước đây”, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nêu rõ.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà
Cùng với lãi suất, điều hành tỷ giá là điểm nhấn quan trọng trong năm 2025. Trước những biến động khó lường từ bên ngoài, đặc biệt là thay đổi trong chính sách tiền tệ và thương mại của các nền kinh tế lớn, áp lực lên thị trường ngoại hối gia tăng.
Trong một số giai đoạn, cân đối cung cầu ngoại tệ trong nước chịu sức ép tạm thời từ các yếu tố ngắn hạn. Trước bối cảnh đó, NHNN điều hành tỷ giá diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường, góp phần hấp thu các cú sốc bên ngoài, vừa tránh những biến động đột ngột gây tâm lý bất ổn. Thị trường ngoại hối duy trì thanh khoản thông suốt, niềm tin vào đồng Việt Nam được củng cố, qua đó hạn chế tình trạng đầu cơ và găm giữ ngoại tệ.
Tín dụng hướng vào lĩnh vực ưu tiên
Năm 2025 cũng ghi nhận đổi mới trong điều hành tăng trưởng tín dụng. NHNN công khai, minh bạch nguyên tắc giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh. Dòng vốn tiếp tục được định hướng vào lĩnh vực sản xuất – kinh doanh, các ngành ưu tiên và những động lực tăng trưởng theo chủ trương của Chính phủ.
Có thể khẳng định, với sự chủ động, linh hoạt và phối hợp đồng bộ giữa các chính sách, điều hành tiền tệ năm 2025 đã góp phần quan trọng giữ vững ổn định vĩ mô, tạo nền tảng cho kinh tế bước vào năm 2026 với tâm thế vững vàng hơn, sẵn sàng cho mục tiêu tăng trưởng bứt phá và bền vững.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro, bất định, xuất phát từ các chính sách thuế quan, căng thẳng địa chính trị và lộ trình chính sách tiền tệ khó lường của các ngân hàng trung ương lớn, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng kinh tế Việt Nam tiếp tục là điểm sáng trong khu vực với nhiều kết quả ấn tượng, nhiều chỉ số tăng cao hơn so với cùng kỳ, kinh tế vĩ mô ổn định.
Đánh giá cao công tác điều hành tín dụng năm 2025, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng ĐH Nguyễn Trãi, bức tranh tổng thể năm 2025 cho thấy NHNN đã lựa chọn cách tiếp cận tương đối cân bằng. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, chu kỳ chính sách tiền tệ toàn cầu chưa thực sự đồng pha, việc định hướng tăng trưởng tín dụng khoảng 19% thể hiện tinh thần hỗ trợ rõ ràng đối với phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Tuy nhiên, ông Huy cho rằng, điểm đáng chú ý là tăng trưởng tín dụng không được nhìn nhận thuần túy như một con số, mà gắn với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế và định hướng phân bổ theo các lĩnh vực ưu tiên. Điều này giúp hạn chế rủi ro “tăng nóng” về lượng nhưng thiếu bền vững về chất.
Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng ĐH Nguyễn Trãi
Về điều hành lãi suất, theo ông Nguyễn Quang Huy, năm 2025 ghi nhận sự ổn định tương đối của các mức lãi suất điều hành, phản ánh quan điểm cân bằng hài hòa giữa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế tốt lạm phát.
Đối với tỷ giá, NHNN tiếp tục duy trì phương châm điều hành linh hoạt có kiểm soát. Trong năm 2025, các biến động từ bên ngoài được hấp thụ tương đối êm, không tạo ra những cú sốc lớn đối với thị trường trong nước. Tỷ giá ổn định tương đối đã hỗ trợ hiệu quả cho mục tiêu kiểm soát lạm phát, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để tín dụng tăng trưởng 19% mà không gây áp lực quá mức lên cán cân vĩ mô. Quan trọng hơn, niềm tin thị trường được củng cố khi các điều chỉnh, nếu có, đều diễn ra có trật tự và trong tầm kiểm soát.
Nhìn tổng thể, hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ năm 2025 không nằm ở những quyết định mang tính đột phá, mà ở sự kiên định với mục tiêu ổn định và tính nhất quán trong triển khai. NHNN không theo đuổi tăng trưởng tín dụng cao kéo dài, mà chủ động điều tiết nhịp độ để bảo đảm sự bền vững của hệ thống tài chính và nền kinh tế. Đây là cách tiếp cận hài hòa, thận trọng nhưng tích cực, phù hợp với mục tiêu ổn định vĩ mô, nâng cao chất lượng tăng trưởng và tạo dư địa chính sách cho các năm tiếp theo.
Trần Ngọc/VOV.VN