Dưới góc độ thanh toán, đáp ứng nhu cầu dịch vụ ngân hàng của khách hàng, người dân, mỗi dịp cuối năm nhu cầu giao dịch thường tăng cao, gắn liền với hoạt động chi tiêu, mua sắm. Mỗi khi Tết đến Xuân về, những kỷ niệm về hệ thống ATM, kết quả phát triển dịch vụ ngân hàng luôn là dấu ấn khó quên, là niềm tự hào của ngành.
Đó là việc triển khai thành công Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về trả lương qua tài khoản đối với các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Dịch vụ thẻ ATM đã tạo thuận lợi cho người sử dụng, đồng thời trở thành kênh truyền thông hiệu quả, giúp ngành ngân hàng triển khai các giải pháp mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt.
Có thể nói, trong giai đoạn đầu, thẻ ATM chủ yếu được dùng để rút tiền mặt. Tuy nhiên, những tiện ích mang lại như không phải đến trực tiếp ngân hàng, chỉ cần giao dịch tại máy ATM… đã đủ hấp dẫn, thu hút người dân sử dụng dịch vụ, qua đó góp phần tuyên truyền, thực hiện hiệu quả Chỉ thị 20. Thời kỳ này, cán bộ, công chức, viên chức, cán bộ hưu trí, công nhân tại các KCX-KCN đều nhận lương qua tài khoản thẻ.
Dịch vụ ATM gắn liền với nhiều kỷ niệm với ngành Ngân hàng. Ảnh minh họa: Trà Giang
Tuy nhiên, bên cạnh tiện ích từ thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ ATM giai đoạn 2007–2010 cũng bộc lộ một số hạn chế như tình trạng quá tải, nhất là vào dịp lễ, cuối năm, Tết Nguyên đán khi nhu cầu rút tiền tăng cao. Chính những khó khăn này trở thành động lực để các ngân hàng đổi mới, tìm giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ. Thời kỳ này ghi nhận sự xuất hiện của ATM di động, cùng sự phát triển mạnh của hệ thống POS – những dấu ấn gắn với quá trình hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ thẻ.
Đó còn là những hình ảnh khó quên khi khách hàng, công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN-KCX) xếp hàng dài chờ rút tiền và tinh thần trách nhiệm của đơn vị cung ứng dịch vụ, cơ quan quản lý. Để giảm tải vào các thời điểm cao điểm trong năm, bên cạnh việc mở rộng tiện ích thanh toán không tiền mặt, nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng, bảo đảm hệ thống ATM vận hành thông suốt, các tổ chức tín dụng còn hỗ trợ doanh nghiệp chi trả lương trực tiếp tại đơn vị dịp cuối năm, Tết Nguyên đán.
Các cơ quan quản lý như NHNN chi nhánh, Ban quản lý KCX-KCN cũng phối hợp đẩy mạnh truyền thông, tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm tiền tệ – kho quỹ nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, duy trì hoạt động ATM ổn định, xử lý sự cố nhanh chóng; đồng thời giúp người dân tiếp cận thuận lợi dịch vụ, mở rộng sử dụng các tiện ích thanh toán không dùng tiền mặt qua thẻ.
Đây là những phát sinh mang tính thời điểm, có tác động tâm lý, song phản ánh rõ tinh thần trách nhiệm của các tổ chức cung ứng dịch vụ, các NHTM và cơ quan quản lý nhà nước. Đó là kỷ niệm khó quên về áp lực cùng ý thức trách nhiệm mỗi dịp Tết đến Xuân về trong giai đoạn trước đây.
Đó cũng là dấu ấn về đổi mới, sáng tạo trong phát triển dịch vụ ngân hàng, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Ngày nay, hình ảnh trụ ATM vắng khách dịp cuối năm, đối lập với cảnh xếp hàng trước kia lại trở thành niềm tự hào về bước tiến của ngành. Các dịch vụ ngân hàng hiện đại như thẻ phi vật lý, Internet Banking, Mobile Banking, ví điện tử… với thao tác quét QR, chạm thẻ đơn giản trên điện thoại, máy tính hay POS đã khắc phục hạn chế của giai đoạn trước, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ.
Thực tế, hình ảnh ATM vắng khách tại các KCN Biên Hòa, Amata, Nhơn Trạch (Đồng Nai) hay KCX Linh Trung, Tân Thuận (TP. Hồ Chí Minh) trong ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ Tết cho thấy kết quả của quá trình hoàn thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ thẻ. Đây là minh chứng cho sự phát triển của ngân hàng hiện đại và xu hướng mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế.
Đó là kết quả hội tụ của đổi mới từ cơ chế, chính sách thanh toán, đề án phát triển thanh toán không tiền mặt đến vai trò của từng tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người dân trong quá trình thực thi; đồng thời tạo động lực cho chặng đường phát triển tiếp theo.
Nguyễn Đức Lệnh