“Cú hích” cho doanh nghiệp trẻ
Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu sẽ được miễn thuế TNDN trong thời gian 3 năm liên tục kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn 100% thuế TNDN trong 3 năm liên tiếp kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đây là một trong những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ nhất dành cho khu vực doanh nghiệp tư nhân trong những năm gần đây, thể hiện định hướng khuyến khích khởi nghiệp thực chất, tạo điều kiện tích lũy vốn ban đầu và mở rộng sản xuất kinh doanh.
Đối với ngành xây dựng, chính sách này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khác với nhiều lĩnh vực dịch vụ, doanh nghiệp xây dựng thường phải đầu tư đáng kể cho máy móc, thiết bị, phương tiện thi công, chi phí nhân công và bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Trong giai đoạn đầu, lợi nhuận chưa ổn định, thậm chí nhiều doanh nghiệp phải chấp nhận biên lợi nhuận thấp để tạo dựng thương hiệu và hồ sơ năng lực.
Việc được miễn toàn bộ thuế TNDN trong 3 năm đầu giúp doanh nghiệp giữ lại nguồn lợi nhuận đáng kể để tái đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng quy mô hoạt động. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết để được hưởng ưu đãi là doanh nghiệp phải đăng ký kinh doanh lần đầu.
Khái niệm “lần đầu” ở đây không đơn thuần là thành lập pháp nhân mới, mà phải là doanh nghiệp hoàn toàn mới, không hình thành trên cơ sở chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển đổi loại hình từ doanh nghiệp đã tồn tại trước đó. Nếu một công ty xây dựng được lập ra trên cơ sở tách một bộ phận từ công ty mẹ hoặc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, thì có thể không được coi là đăng ký lần đầu theo nghĩa được hưởng ưu đãi thuế.
Đáng chú ý, các doanh nghiệp được thành lập trước thời điểm Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực nhưng vẫn còn thời gian ưu đãi thì vẫn được tiếp tục hưởng lợi cho thời gian còn lại.
Thiết lập hàng rào chặt chẽ, bảo đảm minh bạch
Trong bối cảnh Chính phủ đang nỗ lực khơi thông nguồn lực cho kinh tế tư nhân, chính sách miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập lần đầu được kỳ vọng là “đòn bẩy” tài chính quan trọng.
Bên cạnh đó, yếu tố nhân thân của người đại diện pháp luật và thành viên góp vốn chính cũng là điều kiện quan trọng. Nếu người đại diện pháp luật hoặc cổ đông, thành viên góp vốn lớn nhất đang là đại diện pháp luật hoặc nắm giữ vốn chi phối tại một doanh nghiệp khác đang hoạt động, thì doanh nghiệp mới có thể không đủ điều kiện được miễn thuế. Trường hợp người đại diện pháp luật vừa giải thể doanh nghiệp cũ và nhanh chóng thành lập doanh nghiệp mới, nếu khoảng cách thời gian chưa đủ theo quy định (thông thường dưới 12 tháng), thì cũng có thể bị xem xét là không đáp ứng điều kiện đăng ký lần đầu.
Ngoài điều kiện về đăng ký lần đầu, doanh nghiệp còn phải thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa theo tiêu chí quy định tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Đối với lĩnh vực công nghiệp và xây dựng, tiêu chí được xác định dựa trên số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm và tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn.
Cụ thể, doanh nghiệp siêu nhỏ có không quá 10 lao động và tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng. Doanh nghiệp nhỏ có không quá 100 lao động và doanh thu không quá 50 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng. Doanh nghiệp vừa có không quá 200 lao động và doanh thu không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng. Chỉ khi đáp ứng các tiêu chí này, doanh nghiệp xây dựng mới được xác định là SME và đủ điều kiện xét hưởng ưu đãi miễn thuế. Trong trường hợp doanh nghiệp vượt ngưỡng về doanh thu hoặc lao động ngay từ năm đầu tiên, việc xác định quy mô phải được thực hiện theo đúng hướng dẫn của cơ quan quản lý thuế để tránh sai sót trong kê khai.
Cục Thuế TP Hà Nội khuyến cáo các doanh nghiệp cần đối chiếu chặt chẽ giữa văn bản pháp luật và tình hình thực tế. Việc nắm vững các “điểm chạm” chính sách tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP sẽ giúp các doanh nghiệp xây dựng mới thành lập xây dựng được một kế hoạch tài chính bền vững, tạo đà bứt phá ngay từ những công trình đầu tiên. Thời gian miễn thuế được tính liên tục trong 3 năm kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần lưu ý mốc thời gian chính xác để bảo đảm quyền lợi của mình. Trong quá trình kê khai thuế, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo và kê khai ưu đãi với cơ quan thuế, đồng thời lưu giữ hồ sơ chứng minh điều kiện đáp ứng tiêu chí SME và đăng ký lần đầu.
Cơ hội miễn thuế TNDN 3 năm đầu là chính sách đáng chú ý cho các doanh nghiệp xây dựng mới thành lập. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự thuộc về những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý về đăng ký lần đầu, quy mô SME và nhân thân người đại diện.
Gia Hồng