Định vị TP. Hồ Chí Minh: Tâm điểm tăng trưởng của khu vực và thế giới

5 giờ trướcBài gốc

Mở rộng không gian phát triển

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, việc định vị lại vai trò của TP. Hồ Chí Minh mang ý nghĩa chiến lược không chỉ với địa phương mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc gia.

Sau khi tái cấu trúc đơn vị hành chính cấp tỉnh theo tinh thần Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Nghị quyết số 60-NQ/TW, Thành phố mới hình thành trên cơ sở sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã trở thành một thực thể hành chính, kinh tế đặc biệt quan trọng của vùng Đông Nam Bộ.

Với không gian được mở rộng, nguồn lực được tích hợp và tầm nhìn dài hạn, TP. Hồ Chí Minh được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt tăng trưởng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, cùng cả nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Thanh Minh

Trả lời phóng viên Báo Công Thương, ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, định vị mới của Thành phố không chỉ là mở rộng quy mô hành chính mà là tích hợp toàn diện các lợi thế phát triển đã được tích lũy qua nhiều thập niên.

Mục tiêu đến năm 2030, Thành phố phấn đấu trở thành đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo năng động, hội nhập sâu rộng; đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; có vị trí nổi trội tại khu vực Đông Nam Á và nằm trong nhóm 100 thành phố toàn cầu đáng sống, sở hữu hệ sinh thái sáng tạo của thế giới.

Tầm nhìn đến năm 2045, Thành phố hướng tới nhóm 100 đô thị có chất lượng sống tốt nhất thế giới, xứng tầm đô thị quốc tế của Đông Nam Á; đồng thời định vị là trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch, dịch vụ, giáo dục, y tế của khu vực và châu Á, trở thành điểm đến hấp dẫn toàn cầu với nền kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc và bền vững.

Theo phân tích của lãnh đạo Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh, tiềm năng vượt trội này dựa trên cấu trúc phát triển đa cực. Vùng trung tâm Thành phố (cũ) tiếp tục giữ vai trò hạt nhân về công nghệ cao, dịch vụ, tài chính quốc tế và đô thị lõi; là đầu mối kết nối vùng và quốc tế.

Khu vực Bình Dương (cũ) được xem là thủ phủ công nghiệp công nghệ cao, nổi bật với các khu công nghiệp VSIP, Sóng Thần, Becamex, Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh, tạo nền tảng sản xuất quy mô lớn, thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài. Trong khi đó, Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) phát huy lợi thế kinh tế biển, du lịch biển, năng lượng sạch và logistics, hình thành trục xuất nhập khẩu chiến lược cho toàn vùng.

Đề án phát triển "Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP. Hồ Chí Minh" mở ra không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố.

Cấu trúc này góp phần tạo nên một hệ sinh thái phát triển đa dạng, liên kết vùng chặt chẽ, trên cơ sở tận dụng thế mạnh của từng khu vực, giảm tải cho trung tâm hiện hữu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đồng đều. Thành phố sẽ không còn là mô hình đơn cực, mà trở thành mạng lưới đa trung tâm có khả năng lan tỏa mạnh mẽ, từ đó khẳng định vị thế Thành phố tầm cỡ quốc tế trong tương lai.

Để hiện thực hóa định vị này, Thành phố đang khơi thông các điểm nghẽn còn tồn tại trên địa bàn, đồng thời tạo đà bứt phá phát triển với năm trụ cột kinh tế chủ lực: công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với cảng biển, cảng hàng không và khu thương mại tự do; trung tâm tài chính quốc tế; du lịch và công nghiệp văn hóa; giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ. Theo ông Phạm Bình An, đây là những lĩnh vực có sức lan tỏa lớn, tạo giá trị gia tăng cao và phù hợp với xu thế phát triển toàn cầu.

Đột phá thể chế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Bước sang năm 2026, năm đầu tiên thực hiện Kế hoạch 5 năm 2026 - 2030 và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ I (2025 - 2030), Thành phố xác định phải tăng tốc ngay từ đầu với quyết tâm chính trị cao nhất. Chủ đề năm 2026 được lựa chọn là: “Hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy - khai thông thể chế - đột phá hạ tầng - nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân”.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế, theo ông Phạm Bình An, đột phá về thể chế chính là “chìa khóa” để khơi thông nguồn lực phát triển. Thành phố tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 cùng các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội Việt Nam điều chỉnh, bổ sung. Đây là cơ sở quan trọng để huy động nguồn lực xã hội, thu hút nhà đầu tư chiến lược vào các dự án trọng điểm có quy mô lớn và tác động lan tỏa.

Song song đó, Thành phố đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, phát huy vai trò “vốn mồi” dẫn dắt đầu tư tư nhân; triển khai mạnh mẽ mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), khai thác hiệu quả quỹ đất và tạo nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Về mô hình tăng trưởng, Thành phố chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các ngành công nghệ chiến lược như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), công nghệ sinh học, an ninh mạng, dữ liệu lớn, phần mềm và nội dung số được xác định là động lực tăng trưởng mới.

Thành phố cũng đẩy nhanh việc hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo quốc tế gắn với các ngành công nghệ lõi và các siêu trung tâm dữ liệu theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Đồng thời, hoàn thiện khung pháp lý để thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm theo mô hình PPP, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho kinh tế số, kinh tế chia sẻ, kinh tế tuần hoàn… tạo môi trường linh hoạt cho các mô hình kinh doanh mới.

Một trụ cột quan trọng khác là chuyển đổi xanh. Thành phố định hướng chuyển đổi đồng bộ các lĩnh vực năng lượng, giao thông, đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, du lịch… trên nền tảng chuyển đổi số, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050 của quốc gia. Quá trình này sẽ được lượng hóa bằng bộ tiêu chí đánh giá cụ thể, đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực và tính bền vững dài hạn.

Về không gian phát triển, Thành phố kiến trúc lại không gian phát triển bằng các đột phá về hạ tầng. Với vị thế của một siêu đô thị sau sáp nhập, Thành phố sẽ khởi công đầu tư hệ thống đường sắt đô thị; đẩy nhanh các dự án kết nối vùng như Vành đai 3, Vành đai 4, cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Mộc Bài; cũng như các công trình giao thông trọng điểm như cầu Phú Mỹ, cầu Cần Giờ...

Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần tái định vị TP. Hồ Chí Minh thành trung tâm logistics tích hợp, cạnh tranh khu vực và bền vững.

Đặc biệt, Thành phố sẽ tập trung nguồn lực để triển khai dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và phát triển cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, gắn với định hướng hình thành khu thương mại tự do Cái Mép Hạ, để phát triển thành cửa ngõ giao thương quốc tế tầm cỡ châu Á. Hạ tầng số cũng được đầu tư đồng bộ, với mục tiêu phủ sóng 5G tại 100% khu vực trọng điểm, làm nền tảng cho kinh tế số, chính quyền số và xã hội số vận hành hiệu quả.

Theo ông Phạm Bình An, những kết quả đạt được trong năm 2025, năm bản lề vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và mở rộng không gian phát triển, đã tạo nền tảng quan trọng để TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ hơn. Với tinh thần đồng lòng, quyết tâm và khát vọng vươn lên, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước định vị là đầu tàu kinh tế quốc gia, trung tâm đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế hàng đầu khu vực. Trong kỷ nguyên phát triển mới, Thành phố không chỉ tăng trưởng vì mình, mà tiên phong vì cả nước, cùng cả nước hướng tới mục tiêu giàu mạnh, thịnh vượng và bền vững.

Thanh Minh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/dinh-vi-tp-ho-chi-minh-tam-diem-tang-truong-cua-khu-vuc-va-the-gioi-443827.html