Doanh nghiệp nhỏ và vừa: 'Động cơ vĩnh cửu' của kinh tế Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Nhận định này được các nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp nhấn mạnh tại Chương trình thời sự đặc biệt “Kiến tạo môi trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tối 21- 4.

Chương trình thời sự đặc biệt “Kiến tạo môi trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa bứt phá” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức tối 21- 4. Ảnh: Thanh Hải

Trụ cột tăng trưởng của Thủ đô

Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn phát triển mới của Thủ đô Hà Nội, khi thành phố bước vào quỹ đạo thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII. Trọng tâm xuyên suốt là mục tiêu đưa kinh tế Thủ đô tăng trưởng bứt phá, hướng tới mức hai con số trong giai đoạn 2026–2030.

Ngay trong quý I-2026, GRDP của Hà Nội ước tăng 7,87% - mức cao trong nhiều năm trở lại đây. Đáng chú ý, hơn 9.000 doanh nghiệp thành lập mới, cùng với tỷ trọng đóng góp ngân sách trên 60% từ khu vực ngoài quốc doanh, tiếp tục khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với nền kinh tế.

Trong tổng thể hơn 211.000 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm gần như tuyệt đối về số lượng, đóng góp khoảng 40–50% GRDP thành phố, đồng thời tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Những con số này cho thấy, đây không chỉ là một khu vực kinh tế đơn thuần mà thực sự là “bệ đỡ” của tăng trưởng, an sinh và ổn định xã hội.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu nhấn mạnh, khu vực ngoài quốc doanh hiện đóng góp hơn 60% thu ngân sách, phản ánh rõ nét vai trò then chốt của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế Thủ đô.

Năm 2025, thu ngân sách Nhà nước của Hà Nội đạt hơn 704.000 tỷ đồng, trong đó khối doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng góp tới 98,2%. Theo ông Hiếu, nếu nhìn một cách hệ thống, khu vực này có thể được ví như một “động cơ vĩnh cửu” của nền kinh tế với ba vai trò cốt lõi.

Thứ nhất, đây là trụ cột tăng trưởng khi đóng góp lớn vào GRDP và duy trì nguồn thu nội địa ổn định. Thứ hai, là bệ đỡ an sinh khi giải quyết việc làm cho khoảng 2,5 triệu lao động. Và thứ ba, là khu vực có tính linh hoạt cao, có khả năng thích ứng nhanh với biến động thị trường - yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất định.

Sản xuất linh kiện tại Công ty CP Sunhouse, khu CN Thạch Thất - Quốc Oai. Ảnh Thanh Hải

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp trẻ, ông Nguyễn Minh Quý, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, Chủ tịch Tập đoàn NOVAON cho rằng, lợi thế lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa nằm ở sự linh hoạt. Với mô hình tổ chức gọn nhẹ, nhiều doanh nghiệp có thể rút ngắn đáng kể quy trình ra quyết định, từ đó phản ứng nhanh với biến động thị trường.

Bên cạnh đó, khả năng đổi mới sáng tạo và thử nghiệm nhanh cũng là một ưu thế nổi bật. Với quy mô nhỏ, doanh nghiệp dễ dàng triển khai các ý tưởng mới, đặc biệt trong việc ứng dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), giúp tối ưu hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong tư duy quản trị. Các chủ doanh nghiệp ngày càng chủ động tiếp cận công nghệ, cập nhật phương thức quản lý hiện đại và tận dụng tốt hơn các chính sách hỗ trợ. Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, hướng tới tính bền vững.

Cần tháo gỡ điểm nghẽn để bứt phá

Tuy giữ vai trò quan trọng, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động mạnh.

Thực tế từ phóng sự trong chương trình cho thấy, nhiều doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào. Việc giá dầu tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị đã khiến không ít doanh nghiệp vận tải gặp khó khăn. Với những đơn vị không có khả năng dự trữ nhiên liệu, biến động thị trường gần như tác động trực tiếp và tức thời đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Không chỉ vậy, áp lực tài chính cũng là bài toán nan giải. Nhiều doanh nghiệp sản xuất cần nguồn vốn lưu động lớn nhưng chủ yếu dựa vào vay ngắn hạn. Việc lãi suất tăng thêm 3-4% trong những tháng đầu năm đã làm chi phí tài chính tăng đáng kể, bào mòn lợi nhuận và hạn chế khả năng mở rộng sản xuất.

Ở tầm vĩ mô, các chuyên gia và đại biểu Quốc hội cũng chỉ ra rằng môi trường thể chế vẫn còn những điểm chưa thực sự thuận lợi. Những vướng mắc trong thủ tục đầu tư, tiếp cận nguồn lực hay tính ổn định của chính sách đang ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin và quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

Từ thực tiễn khảo sát và đối thoại, ông Lê Trung Hiếu cho biết Hà Nội đã xác định 6 nhóm “điểm nghẽn” chính mà doanh nghiệp nhỏ và vừa đang gặp phải.

Đầu tiên là khó khăn về mặt bằng sản xuất khi giá thuê tại Hà Nội cao hơn các địa phương lân cận từ 1,5–2 lần. Tiếp đến là gánh nặng chi phí tuân thủ, bao gồm cả chi phí chính thức và không chính thức, cùng các yêu cầu mới về phòng cháy chữa cháy, môi trường khiến chi phí đầu tư tăng thêm 15–25%.

Thứ ba là hạn chế trong tiếp cận vốn, khi khoảng 30% doanh nghiệp gặp khó khăn do thiếu tài sản thế chấp và chưa minh bạch tài chính. Thứ tư là năng lực chuyển đổi số còn thấp, với chỉ 15–20% doanh nghiệp ứng dụng các nền tảng quản trị hiện đại.

Thứ năm là rào cản thủ tục hành chính trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư. Và cuối cùng là vấn đề nguồn nhân lực, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó trong việc giữ chân lao động có tay nghề trước sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Minh Quý cũng thẳng thắn chỉ ra ba hạn chế mang tính “nội tại”: thiếu chiến lược dài hạn, hạn chế về nguồn lực và năng lực quản trị chưa cao. Theo ông, nếu được hỗ trợ nâng cao quản trị, nhiều doanh nghiệp có thể tăng trưởng doanh thu gấp đôi trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc tháo gỡ khó khăn đơn lẻ, mà là xây dựng một hệ sinh thái phát triển bền vững cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ông Quý, sự thành công của một địa phương hay quốc gia có thể được đo bằng số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa được “ươm mầm” mỗi năm. Tỷ lệ này càng cao càng cho thấy môi trường kinh doanh thuận lợi và khả năng nuôi dưỡng doanh nghiệp hiệu quả.

Trong thời gian tới, Hà Nội dự kiến triển khai đồng bộ các giải pháp như dành quỹ đất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các khu công nghiệp, đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn.

Những giải pháp này không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa năng động, sáng tạo và có khả năng cạnh tranh cao.

Có thể thấy, trong hành trình hướng tới tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ là lực lượng tham gia mà chính là động lực trung tâm. Khi những “điểm nghẽn” được tháo gỡ, tiềm năng của khu vực này sẽ được giải phóng mạnh mẽ, góp phần đưa kinh tế Thủ đô phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Phương Nga

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/doanh-nghiep-nho-va-vua-dong-co-vinh-cuu-cua-kinh-te-thu-do-746261.html