Doanh nghiệp "khát" tài xế
Dịp tết Nguyên đán vừa qua, hãng xe X.E Việt Nam đã phải huy động cả lái xe trung chuyển sang hỗ trợ chạy xe tuyến do thiếu hụt tài xế.
Nhiều doanh nghiệp vận tải thiếu lái xe trầm trọng (ảnh minh họa).
Theo đại diện hãng xe, thời gian qua, tình trạng lái xe xin nghỉ việc diễn ra phổ biến. Dù doanh nghiệp liên tục đăng tuyển dụng song không nhiều hồ sơ ứng tuyển; một số lái xe thử việc nhưng sau đó không đáp ứng được yêu cầu.
Tương tự, ông Bùi Ngọc Minh, Giám đốc Công ty Cổ phần thương mại và dịch vụ Quốc tế G8 cho biết, đơn vị này cũng đang rất thiếu lái xe dù đăng tin tuyển dụng thường xuyên.
Ngoài xe tuyến cố định, đơn vị còn có xe hợp đồng chở khách du lịch, phần lớn là khách nước ngoài, nên yêu cầu tuyển dụng cũng khắt khe hơn. Không ít tài xế thử việc nhưng chưa đáp ứng yêu cầu.
Theo ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, theo phản ánh từ các hiệp hội thành viên, cả nước đang thiếu từ 15-30% lái xe kinh doanh vận tải. Riêng, tại TP.HCM hiện thiếu 30%, còn tại TP Hải Phòng thiếu khoảng 20%.
Dự báo tình hình thiếu lái xe sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động vận tải trong nước, khiến nhiều đơn vị phải giảm tần suất hoạt động hoặc giảm đơn hàng, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.
Không mặn mà với nghề vì nhiều áp lực
Ghi nhận của PV Báo Xây dựng, hiện nhiều doanh nghiệp đăng thông tin tuyển dụng tài xế với mức lương khá hấp dẫn từ 20-25 triệu đồng/tháng đối với xe giường nằm, 30-35 triệu đồng/tháng với xe đầu kéo, container…
Doanh nghiệp vận tải cần tạo điều kiện làm việc phù hợp, tránh gây áp lực quá lớn về thời gian chuyến đi; Tăng cường ứng dụng công nghệ để hỗ trợ lái xe, giảm thiểu sự mệt mỏi cũng như vi phạm cho tài xế.
Ông Khương Kim Tạo, nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia
Song theo các doanh nghiệp vận tải, hiện mức phạt vi phạm giao thông cao, lái xe kinh doanh vận tải chịu áp lực lớn về thời gian, dễ mắc lỗi, dẫn đến nhiều lái xe xuất hiện tâm lý e ngại, không còn mặn mà với nghề.
Ông Bùi Ngọc Minh cho biết, hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật về an ninh trật tự, trong đó có Luật Trật tự ATGT đường bộ đã bỏ quy định giới hạn thời gian lái xe trong ngày và trong tuần, phần nào tháo gỡ cho các doanh nghiệp trong việc bố trí lái xe.
Tuy nhiên, hiện ngày càng ít tài xế có nhu cầu nâng hạng GPLX, tỷ lệ tài xế rời doanh nghiệp để mua xe ô tô con chạy taxi, hợp đồng gia tăng do linh hoạt thời gian và ít áp lực hơn.
Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Quyền cho rằng, ngoài việc nghề lái xe tiềm ẩn rủi ro, hiện nay tài xế có nhiều lựa chọn nghề nghiệp hơn, thay vì chỉ làm nghề tài xế.
Gỡ cách nào?
Theo ông Quyền, vừa qua, Cục Thuế, Bộ Tài chính có văn bản yêu cầu tổ chức thu thuế VAT đối với hoạt động đào tạo lái xe do xác định hoạt động này không phải là đào tạo nghề.
Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đã có công văn kiến nghị xem xét lại nội dung này, bởi sẽ ảnh hưởng đến chi phí đào tạo. Nếu không được tháo gỡ sớm, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực trong hoạt động vận tải sẽ trầm trọng hơn.
Trong khi đó, theo TS Khương Kim Tạo, nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia, nếu cho rằng tài xế chuyên nghiệp bỏ nghề vì "sợ bị phạt nặng" là chưa thỏa đáng. Đã là quy định pháp luật thì bất kể ai cũng phải nghiêm túc chấp hành, nếu không vi phạm thì không e ngại việc xử phạt.
Tuy nhiên, cần có những giải pháp hỗ trợ phù hợp để lái xe có thể làm việc ổn định. Trước hết, cần tăng cường công tác đào tạo, tập huấn để lái xe nắm vững các quy định của pháp luật, nâng cao kỹ năng điều khiển phương tiện và ý thức chấp hành luật giao thông. Khi hiểu rõ quy định và hậu quả của các hành vi vi phạm, lái xe sẽ chủ động hạn chế vi phạm.
Bên cạnh đó, chế độ đãi ngộ đối với lái xe cũng cần được các doanh nghiệp quan tâm hơn. Theo ông Tạo, hiện nay, do cạnh tranh giữa các doanh nghiệp vận tải, giá cước vận tải nhiều khi bị kéo xuống thấp, dẫn đến thu nhập của lái xe chưa thực sự tương xứng với tính chất công việc. Đó cũng là lý do khiến nhiều người chưa yên tâm gắn bó với công việc.
Yến Chi