Những ngày diễn ra các hoạt động văn hóa, lễ hội ở địa phương, đặc biệt là dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng hay Lễ hội mở cửa rừng - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, không gian bản Mường lại rộn ràng hương vị của các món ăn truyền thống. Người dân trong xã cùng nhau chuẩn bị những mâm cỗ mang đậm hương vị núi rừng để dâng cúng tổ tiên, thần linh và đón tiếp khách phương xa.
Cách chế biến truyền thống như cá suối kẹp thanh tre nướng, cơm lam nướng than củi... tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn trong mâm cơm của đồng bào Mường ở Minh Hòa.
Ẩm thực của người Mường ở Minh Hòa không cầu kỳ nguyên liệu nhưng đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ trong từng công đoạn chế biến. Từ việc chọn gạo nếp làm cơm lam, lựa ống nứa non để nướng cho đến cách tẩm ướp thịt lợn bản, cá suối hay chế biến măng đắng, rau rừng... đều dựa trên kinh nghiệm lâu đời của người dân địa phương. Mỗi món ăn đều giữ được vị tự nhiên, mộc mạc, mà đậm đà khó quên.
Nhiều món ăn truyền thống ở Minh Hòa đến nay vẫn giữ nguyên cách chế biến thủ công. Cơm lam phải nướng bằng than củi để hạt cơm dẻo thơm. Cá suối được kẹp tre nướng chậm trên bếp than hồng. Thịt lợn bản được tẩm mắc khén, lá rừng rồi nướng nguyên tảng. Ngay cả cách trình bày món ăn cũng mang dấu ấn riêng khi người dân sử dụng mẹt tre, lá chuối, ống nứa để tạo sự gần gũi với thiên nhiên. Những món ăn không chỉ để thưởng thức mà còn thể hiện sự hiếu khách, tình cảm và nét đẹp trong đời sống tinh thần của người dân.
Đồng chí Hà Thăng Long - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Hòa cho biết: “Tháng 4 vừa qua, xã đã tổ chức hội thi ẩm thực thu hút 20 đội đến từ các cơ quan, đơn vị và các chi hội phụ nữ trên địa bàn xã tham gia, mang đến những mâm cỗ phong phú, hấp dẫn, đậm đà bản sắc dân tộc Mường. Thông qua hội thi góp phần gìn giữ, lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống trên quê hương Minh Hòa; đồng thời tạo không khí giao lưu, tăng cường sự gắn bó, đoàn kết giữa các đơn vị, các chi hội phụ nữ và Nhân dân trên địa bàn xã”.
Cùng với việc gìn giữ lễ hội và các giá trị văn hóa truyền thống địa phương, người dân Minh Hòa đang nỗ lực bảo tồn những món ăn mang đậm bản sắc dân tộc Mường. Từ những nguyên liệu quen thuộc của núi rừng, qua bàn tay khéo léo của người dân, ẩm thực Mường ở Minh Hòa vẫn lưu giữ giá trị văn hóa giữa nhịp sống hiện đại hôm nay.
Hồng Nhung