Độc đáo 'thành phố ngầm' giữa lòng Helsinki

3 giờ trướcBài gốc

Thành phố dưới lòng đất

Trên toàn Phần Lan hiện có khoảng 50.500 hầm trú ẩn dân sự, có khả năng chứa tới 4,8 triệu người. Riêng tại Helsinki, tỷ lệ bao phủ hầm trú ẩn đạt 134%, đủ để bảo vệ không chỉ toàn bộ cư dân mà cả khách đến thành phố.

Nhà thờ Temppeliaukio dưới lòng đất.

Nằm sâu 25m bên dưới thủ đô Helsinki là hơn 500 hầm trú ẩn có thể chứa hơn 900.000 người trong suốt nhiều tháng.

Lịch sử thành phố ngầm của Helsinki bắt đầu từ Thế chiến II. Trong giai đoạn 1939-1944, thành phố phải hứng chịu nhiều đợt ném bom. Khi đó, các hầm trú ẩn đầu tiên được xây dựng để bảo vệ dân thường trước nguy cơ bị không kích.

Tuy nhiên, động lực thực sự phát triển hạ tầng ngầm đến từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Các hầm trú ẩn bắt đầu được thiết kế đề phòng kịch bản đe dọa hạt nhân khi có đủ hệ thống thông gió công suất lớn, hệ thống cấp nước độc lập cùng bộ lọc không khí chuyên dụng. Những công trình này trở thành nền tảng cho việc mở rộng "thành phố ngầm" về sau.

Một đường hầm tại Phần Lan.

Từ thập niên 1960, khi không gian đô thị ngày càng chật hẹp, Helsinki chủ động khai thác lợi thế xây dựng ngầm nhằm tối ưu hóa không gian và từ đó, cả một "siêu đô thị" ngầm hiện đại dần thành hình.

Để bảo đảm khai thác hiệu quả và đồng bộ hạ tầng giao thông, mạng lưới kỹ thuật và các tổ hợp thương mại lớn, thành phố đã xây dựng Quy hoạch tổng thể không gian ngầm Helsinki. Đây được xem là quy hoạch ngầm quy mô nhất thế giới.

Không gian ngầm thay đổi đời sống đô thị

Ngày nay, hệ thống ngầm của Helsinki đã vượt xa chức năng trú ẩn ban đầu, trở thành phần không thể tách rời của hạ tầng đô thị, phục vụ giao thông, thương mại và văn hóa.

Bảo tàng Amos Rex với năm mái vòm bê tông có cửa sổ tròn nằm trên mặt đất, còn phần trưng bày nằm dưới mặt đất.

Một ví dụ tiêu biểu là bảo tàng Amos Rex nằm dưới quảng trường Lasipalatsi. Không gian triển lãm do công ty JKMM Architects thiết kế, với năm mái vòm bê tông có cửa sổ tròn, nhô lên trên quảng trường, còn toàn bộ phần trưng bày nằm dưới mặt đất.

Bên cạnh đó, "thành phố ngầm" còn có rất nhiều không gian thương mại, tập trung tại khu Kamppi và Kluuvi. Ở đó, các trung tâm mua sắm Forum (một trong những trung tâm lâu đời nhất Phần Lan) cùng Kamppi Helsinki đều có nhiều tầng ngầm, thường xuyên đón cả chục triệu lượt khách/năm.

Các công trình ngầm được nối với nhau bằng hệ thống giao thông thuận tiện từ đường hầm đi bộ đến nhà ga trung tâm Helsinki và ga metro Rautatientori, cũng như ga metro Kamppi cùng bến xe liên tỉnh ngầm.

Các đường hầm đi bộ có bảng thông tin, nhà vệ sinh công cộng, ghế nghỉ, vòi nước uống và biển quảng cáo. Giờ cao điểm, có từ 1.500-2.000 người mỗi giờ di chuyển qua đây.

Hầm đi bộ không chỉ cải thiện khả năng di chuyển trong khu vực trung tâm có mật độ xây dựng dày đặc, giúp giảm tải cho hệ thống giao thông mặt đất, mà còn giúp thành phố tăng khả năng thích ứng trước các điều kiện thời tiết khắc nghiệt như tuyết rơi dày hoặc mưa lớn.

Các công trình ngầm tại Helsinki đồng thời là hầm trú ẩn dân sự công cộng, được đánh dấu bằng biểu tượng tam giác xanh trên nền cam. Nhiều lối vào trông giống bãi đỗ xe ngầm, được mở cửa để sử dụng hằng ngày nhưng có thể nhanh chóng chuyển đổi khi khẩn cấp.

Pháp luật Phần Lan quy định chặt chẽ việc xây dựng hầm trú ẩn. Công trình công nghiệp trên 1.500m² và công trình dân dụng trên 1.200m² phải có hầm trú ẩn. Các hầm này phải đáp ứng tiêu chuẩn cao về độ bền, thông gió, cấp nước, có khu y tế và nhà vệ sinh; tuổi thọ tối thiểu 30 năm.

Trang Trần

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/doc-dao-thanh-pho-ngam-giua-long-helsinki-19226022509105121.htm