Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

2 giờ trướcBài gốc

Linh hoạt, gần gũi với từng đối tượng

Tại các diễn đàn góp ý dự thảo Luật PBGDPL (sửa đổi), lãnh đạo Bộ Tư pháp khẳng định định hướng mang tính bước ngoặt là công tác PBGDPL cần chuyển dịch mạnh mẽ sang tư duy quản trị, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Theo đó, pháp luật phải thực sự đi vào đời sống, trở thành một phần của văn hóa ứng xử, thay vì chỉ là những văn bản nằm trên giấy. Hiệu quả của công tác PBGDPL không chỉ đo lường bằng số lượng hội nghị hay tờ rơi, mà phải bằng sự hài lòng và ý thức chấp hành pháp luật thực chất của người dân.

Một điểm mới đột phá trong dự thảo sửa đổi Luật PBGDPL là việc định vị lại vai trò của doanh nghiệp. GS.TS Lê Minh Tâm, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội nhận định rằng, sau hơn một thập kỷ kể từ khi Luật PBGDPL 2012 ra đời, bối cảnh kinh tế - xã hội đã thay đổi rất lớn. Vì vậy, Luật sửa đổi cần quan tâm đến doanh nghiệp như một chủ thể quan trọng: doanh nghiệp vừa có quyền yêu cầu được PBGDPL, vừa phải có trách nhiệm tham gia phổ biến pháp luật cho người lao động và cộng đồng.

Đoàn Luật sư TP Hà Nội tư vấn chính sách pháp luật về an sinh xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: Duy Khánh

Đại diện Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) cho rằng, việc bổ sung quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp là rất cần thiết. Theo đó, nếu doanh nghiệp thực hiện tốt công tác PBGDPL cho người lao động, họ sẽ góp phần giảm tải đáng kể áp lực cho Nhà nước trong việc quản lý xã hội. Hơn nữa, việc chủ động tham gia vào công tác này còn giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh, uy tín và niềm tin đối với khách hàng và cộng đồng, từ đó nâng cao văn hóa pháp lý chung.

Đối với khu vực đặc thù như vùng sâu, vùng xa, các chuyên gia đều thống nhất rằng, không thể áp dụng phương thức tuyên truyền truyền thống một cách rập khuôn. Ông Cù Thu Anh, Cục trưởng Cục PBGDPL và Trợ giúp pháp lý (Bộ Tư pháp) chỉ rõ những rào cản lớn về ngôn ngữ, hạ tầng công nghệ và Internet mà đồng bào dân tộc thiểu số đang đối mặt. Do đó, công tác PBGDPL phải đổi mới theo hướng linh hoạt, gần gũi và "cá nhân hóa" cho từng nhóm đối tượng.

Dưới góc độ kỹ năng truyền thông, TS. Lưu Huyền Trang, Giảng viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền đề xuất bổ sung các kỹ năng truyền thông thay đổi hành vi để xử lý những vấn đề nhạy cảm như tảo hôn hay hôn nhân cận huyết. Bên cạnh đó, vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng như già làng, trưởng bản trong công tác PBGDPL cần được đặc biệt chú trọng.

Nhiều ý kiến cũng đề nghị, mở rộng nhóm đối tượng được ưu tiên tiếp cận PBGDPL như ngư dân, người sinh sống tại hải đảo, người không quốc tịch... Bên cạnh đó, có đề xuất luật chỉ nên quy định theo hướng xác định tiêu chí chung, còn danh mục đối tượng cụ thể giao Chính phủ điều chỉnh phù hợp với thực tiễn từng giai đoạn.

Xây dựng mô hình phù hợp

Một trong những vấn đề thu hút nhiều ý kiến tranh luận nhất là việc có nên quy định cứng việc thành lập Hội đồng phối hợp PBGDPL ở cấp xã hay không.

Các luật sư TP. Hà Nội tư vấn trực tiếp cho người dân về chính sách pháp luật dành cho đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: Duy Khánh

Đứng từ góc độ thực tiễn địa phương, ông Nguyễn Công Thiếp, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Lai Châu kiến nghị, cần quy định bắt buộc thành lập Hội đồng này ở cấp xã. Điều này bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất và phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức ngay từ cơ sở; nâng cao hiệu quả tuyên truyền, đưa pháp luật đến gần người dân; kịp thời nắm bắt, giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn góp phần giữ vững trật tự, an toàn xã hội và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Quan điểm này nhận được sự đồng thuận của nhiều đại diện Sở Tư pháp khác, với lý do chính quyền cấp xã hiện nay đang đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn. Việc thành lập Hội đồng sẽ tránh tình trạng "khoán trắng" nhiệm vụ cho duy nhất cán bộ tư pháp hộ tịch cấp xã.

Ngược lại, cũng có những luồng ý kiến bày tỏ sự thận trọng. Một số đại biểu cho rằng, hệ thống hành chính cấp xã hiện đã có quá nhiều ban chỉ đạo, hội đồng hoạt động chưa thực sự hiệu quả. Nếu tiếp tục quy định cứng sẽ làm tăng đầu mối bộ máy, phát sinh hình thức, chồng chéo chức năng và vô tình làm giảm trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu chính quyền cơ sở. Theo đó, Luật nên quy định theo hướng linh hoạt, cho phép địa phương tự quyết định dựa trên điều kiện thực tế để tránh lãng phí ngân sách.

Bảo đảm nguồn lực và cơ chế phối hợp tài chính cũng là nội dung được nhiều chuyên gia quan tâm. Ông Đỗ Xuân Toán, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên phản ánh một thực trạng, nhiều đơn vị được giao kinh phí PBGDPL nhưng lại thiếu cơ chế phối hợp, dẫn đến việc triển khai rời rạc, thiếu theo dõi thống nhất. Từ thực tế này, các đại biểu đề xuất Luật sửa đổi cần quy định rõ cơ chế quản lý, sử dụng kinh phí, tránh tình trạng phân bổ dàn trải.

Có ý kiến cho rằng, cần giao cơ quan tư pháp tham gia sâu hơn vào quá trình thẩm định và điều phối nguồn kinh phí này của các ngành, địa phương để bảo đảm tiền ngân sách được tiêu đúng chỗ, đúng đối tượng. Bên cạnh ngân sách nhà nước, các chuyên gia cũng đề xuất đẩy mạnh xã hội hóa, huy động sự đóng góp từ các doanh nghiệp và tổ chức xã hội.

Song song với kinh phí, nguồn nhân lực cũng là yếu tố then chốt. Nhiều chuyên gia kiến nghị, cần có chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên để họ yên tâm công tác, đồng thời phải khẳng định "tính chính danh" và trách nhiệm của đội ngũ này trong Luật.

Bạch Hạc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/doi-moi-nang-cao-hieu-qua-cong-tac-pho-bien-giao-duc-phap-luat-10416492.html