Đón 'cơn khát' nhân lực công nghệ thông tin

6 giờ trướcBài gốc

Sinh viên ngành Khoa học Máy tính, Trường Đại học CMC. Ảnh: NTCC

Các cơ sở giáo dục đại học thích ứng như thế nào để đáp ứng yêu cầu học tập của người học và thị trường lao động.

Cơ hội rộng mở cho người học

TS Đỗ Viết Tuân – Phụ trách Khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông (Học viện Quản lý giáo dục) dự đoán, vài năm tới cần thêm ít nhất 500.000 lao động thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin. Mức lương trung bình của lao động trong lĩnh vực này năm 2024 từ 1.100 đến 3.000 USD. Các chuyên gia trong một số công việc cụ thể như: AI, an ninh mạng, thậm chí hưởng mức lương vượt trội lên tới 10.000 USD.

Vài năm gần đây, nhiều cơ sở giáo dục đại học đã mở mới hoặc mở rộng, phát triển các ngành, chuyên ngành liên quan đến công nghệ thông tin, đồng thời đổi mới chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu mới nhằm đáp ứng nhu cầu người học và thích ứng với thị trường lao động.

TS Đỗ Viết Tuân cho hay, Học viện Quản lý giáo dục đã xây dựng và triển khai kế hoạch cải tiến chương trình đào tạo theo 5 nhóm hành động chiến lược, nhằm thích ứng với xu thế phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và nhu cầu mới của thị trường lao động. Thứ nhất, cập nhật mục tiêu đào tạo theo hướng phát triển năng lực số. Thứ hai, thiết kế lại chương trình đào tạo theo hướng linh hoạt và liên ngành. AI đang hội tụ với nhiều lĩnh vực như: y tế, tài chính, giáo dục, kỹ thuật và luật. Vì vậy, sinh viên cần năng lực làm việc liên ngành để thích ứng.

Thứ ba, đầu tư phát triển hạ tầng số và hệ sinh thái học tập thông minh. Theo đó, sinh viên cần được học tập trong môi trường số hóa tương đồng với môi trường làm việc thực tế của các doanh nghiệp vận hành bằng AI. Thứ tư, đào tạo lại và nâng cao năng lực giảng viên. Thứ năm, kết nối doanh nghiệp và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Năm 2026, Trường Đại học Thăng Long đã rà soát, điều chỉnh và cập nhật toàn bộ chương trình đào tạo theo hướng giảm lộ trình học tập từ 4 năm xuống còn 3 năm hoặc 3,5 năm với mức học phí cho toàn khóa học không thay đổi; bổ sung các nội dung đáp ứng thị trường lao động.

TS Nguyễn Thị Thu Hà – cố vấn công tác đào tạo và bảo đảm chất lượng - Ủy viên thường trực Hội đồng tuyển sinh cho biết, nhà trường tăng cường năng lực công nghệ số cho sinh viên. Chẳng hạn, ngành Quản trị Kinh doanh tăng cường chuyên sâu về Quản trị hiện đại, Quản trị số, Kinh doanh số. Ngành Marketing tăng cường về Marketing số. Ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng tăng cường về Logistics số. Hoặc ngành Tài chính - Ngân hàng tăng cường về Fintech (Công nghệ tài chính).

TS Nguyễn Thị Thu Hà khẳng định, các chương trình đào tạo sẽ cung cấp cho sinh viên vừa có kiến thức chuyên sâu của ngành, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, vừa có năng lực làm chủ công nghệ số để các em tự tin bước vào thị trường lao động với hành trang đầy đủ về chuyên môn và năng lực số.

Thí sinh tìm hiểu các ngành/chương trình đào tạo của Trường Đại học Thăng Long. Ảnh: NTCC

Trường đại học đổi mới chương trình

Hiện, các ngành công nghệ của Trường Đại học CMC (Hà Nội) đều được thiết kế theo chuẩn Hoa Kỳ và được thiết kế thực chiến. PGS.TS Vũ Việt Vũ – Trưởng khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông cho biết, từ năm học trước, nhà trường đã chủ động ứng dụng AI trong các mặt hoạt động. Trong công tác đào tạo, sinh viên khi vào học được hỗ trợ bởi hệ thống trợ giảng AI. Đây là thay đổi quan trọng trong quá trình đào tạo của nhà trường.

AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong giáo dục đại học, đặc biệt đối với chương trình đào tạo ngành công nghệ thông tin. TS Đỗ Viết Tuân nhìn nhận, AI ảnh hưởng đến mô hình tổ chức đào tạo. Nhiều trường đại học đã chủ động mở thêm các chuyên ngành mới như: AI, Khoa học dữ liệu và AI, nhằm chuyên biệt hóa đào tạo và tăng tính thích ứng với thực tế.

Ngoài ra, AI cũng là chất xúc tác thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, tạo điều kiện phát triển các mô hình học tập kết hợp (blended learning), học tập qua thực tiễn và dự án thực tế, giúp sinh viên nâng cao khả năng ứng dụng trong môi trường làm việc sau này.

AI tác động trực tiếp đến nội dung chương trình đào tạo. Sự phát triển mạnh mẽ của AI buộc các trường đại học phải cập nhật và tái cấu trúc chương trình giảng dạy để đáp ứng nhu cầu mới của thị trường lao động.

Trước đây, chương trình công nghệ thông tin chủ yếu tập trung vào các nội dung truyền thống như: lập trình với C, C++, Java, quản trị cơ sở dữ liệu, hay thuật toán cơ bản. Tuy nhiên, trong bối cảnh AI bùng nổ, các nội dung liên quan đến học máy (machine learning), học sâu (deep learning), kỹ thuật dữ liệu (data engineering), phát triển mô hình thông minh và xây dựng hệ thống tự động ngày càng được chú trọng.

Ngoài ra, các môn học vốn giữ vị trí trung tâm như: hệ điều hành hay mạng máy tính đang dần nhường chỗ cho các môn như: Phát triển ứng dụng AI, tích hợp AI với công nghệ đám mây (Cloud–AI Integration).

Cũng theo TS Đỗ Viết Tuân, AI thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy. AI góp phần chuyển đổi cách thức giảng dạy truyền thống sang các mô hình học tập hiện đại. Học tập cá nhân hóa thông qua các nền tảng học trực tuyến tích hợp AI đang ngày càng phổ biến.

Bên cạnh đó, công nghệ AI còn hỗ trợ tự động hóa trong đánh giá, kiểm tra cũng như tăng cường việc áp dụng phương pháp học tập qua dự án (project-based learning), giúp người học phát triển kỹ năng thực tiễn hiệu quả hơn. Ngoài ra, yêu cầu kỹ năng đầu ra cũng thay đổi.

Từ thực trạng nêu trên, TS Đỗ Viết Tuân nhấn mạnh, sinh viên ngành công nghệ thông tin cần trang bị thêm các kỹ năng chuyên sâu liên quan đến AI để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng mới. Nếu trước đây việc học tập chủ yếu xoay quanh quản trị cơ sở dữ liệu, thì nay kiến thức về xử lý dữ liệu lớn (big data), phân tích dữ liệu và quản lý hệ thống dữ liệu thông minh trở nên thiết yếu.

Tương tự, các kỹ năng an toàn thông tin truyền thống đang được mở rộng sang lĩnh vực bảo mật dựa trên AI, đòi hỏi sinh viên phải hiểu rõ cả về thuật toán và các mối nguy cơ bảo mật trong hệ thống thông minh.

Hiện, các lĩnh vực công nghệ thông tin có nhu cầu tuyển dụng cao như: AI và học máy; an ninh mạng; khoa học dữ liệu, phát triển phần mềm, ứng dụng di động và công nghệ Blockchain. GS.TSKH Hà Huy Khoái - Viện trưởng Viện Toán học và Khoa học ứng dụng Thăng Long, Trưởng khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Thăng Long cho biết, so với nhiều ngành đào tạo khác của trường, sinh viên công nghệ thông tin có khả năng tìm việc làm khá thuận lợi. Nhiều sinh viên đã có việc làm ngay từ năm thứ ba, thứ tư. Điều đó cho thấy nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực này vẫn rất lớn.

Trước những điểm mới trong quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, GS.TSKH Hà Huy Khoái lưu ý thí sinh cần lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và sở thích của bản thân. Để theo đuổi lâu dài và phát triển trong nghề nghiệp, người học cần có niềm yêu thích thực sự với ngành mình lựa chọn, từ đó duy trì tinh thần tự học và không ngừng nâng cao năng lực.

Minh Phong

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/don-con-khat-nhan-luc-cong-nghe-thong-tin-post778086.html