Vùng biển tại làng chài xã Hòa Thắng những ngày đầu năm 2026
“Lộc” biển vùng bãi ngang
Làng chài này cách Khu du lịch Mũi Né khoảng 15 km. Điểm chúng tôi đứng là bãi Ốc, tên gọi được ngư dân địa phương gợi nhớ về một thời vùng biển này nhiều ốc vô kể. Một vùng ven biển tuyệt đẹp về cảnh sắc, hấp dẫn đối với những ai đam mê trải nghiệm du lịch.
Đang vào mùa gió bấc, nhưng thời điểm chúng tôi đến, bãi Ốc vẫn sóng dịu êm đềm. Có lẽ vậy mà hôm ấy vùng bãi ngang này tấp nập tàu thuyền, tiếng nói cười rôm rả. Từng hàng thuyền thúng khi được xếp ngay ngắn trên bờ, ai nấy lại lo tiếp công đoạn gỡ lưới, thu “lộc” biển. 6 giờ sáng, gia đình ông Nguyễn Văn Sáng, (thôn Hồng Hải, xã Hòa Thắng), một ngư dân lâu năm đã kéo chiếc thuyền thúng lên bờ. Bàn tay ông thoăn thoắt gỡ lưới, với chi chít cá trích sau mấy tiếng ra khơi. Ông Sáng chia sẻ: “Hằng ngày, thuyền thúng của gia đình ra biển đánh bắt từ 2 giờ sáng và vào bờ lúc sáng sớm hôm sau. Không ngư dân nào có thể khẳng định được là biển “no” hay “đói” so với năm trước nhưng họ vẫn bám nghề. Mỗi chuyến biển đi về trong ngày, xa nhất khoảng 4 - 5 hải lý”.
Ông Sáng gỡ lưới cá trích sau chuyến biển
Cách đó không xa, vợ chồng ông Trần Văn Tư, ngư dân ở cùng thôn lại đang gỡ lưới cá hố. Nhìn những con cá vừa rời biển mập mạp, óng ánh dưới tia nắng mặt trời, đủ để tôi và những du khách gần đó trầm trồ, xuýt xoa. Dù sản lượng không nhiều nhưng cá lớn, tươi ngon, nên sau khi gỡ xong đã có sẵn thương lái chờ mua.
Những thương lái ấy không phải người xa lạ. Họ là những phụ nữ sinh sống ngay trong làng chài, gắn với việc buôn bán hải sản ở đây từ hơn chục năm về trước. Như bà Bảy, tầm ngoài 50 tuổi, đã có 17 năm gắn với nghề đầu nậu tại đây. Sau khi bán cho tôi mẻ cá tươi óng, bà bộc bạch: “Sáng sớm hằng ngày, tôi đều ra làng chài, tìm mua từ chủ thuyền thúng những loại hải sản tươi ngon để mang ra chợ bán kiếm lời. Nếu gặp khách du lịch tại bãi biển, có thể bán ngay mà không cần đi đâu xa. Mỗi ngày thu nhập từ 100.000 - 200.000 đồng để trang trải cuộc sống là tôi đã cảm thấy vui”.
Cá tươi được các đầu nậu bán cho khách hàng ngay tại làng chài
Gắn với biển để mưu sinh
Cùng với nhiều vùng bãi ngang ven biển của tỉnh, làng chài Hòa Thắng được biết đến là vùng quê yên bình, còn nguyên nét hoang sơ vốn có. Dường như thiên nhiên đã ưu đãi vùng biển êm này, chở che cho làng chài tránh gió, bão. Đây chính là nơi tập kết hàng trăm thuyền thúng, thuyền công suất nhỏ của ngư dân địa phương sau mỗi chuyến biển.
Theo lời của chị Nguyễn Thị Hồng Hoa, một người dân địa phương, không biết tự bao giờ, làng chài Hòa Thắng lại được nhiều du khách biết đến. Có lẽ, không chỉ về cảnh đẹp, gần các điểm du lịch lớn trong vùng mà còn về sự trù phú, tươi ngon của “lộc” biển nơi đây.
Nhiều du khách thích thú khi tận mắt chứng kiến cảnh thu hoạch cá tại làng chài
Chuyến biển này, tôi thu hoạch được khoảng 30 - 40 kg cá trích, nhiều hơn so mấy hôm trước. Tuy nhiên, do cá nhỏ nên chỉ bán sỉ với giá 18.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí dầu, thuê máy xúc (loại máy cày dịch vụ vận chuyển thúng ra, vào bờ), thu được trên 500.000 đồng.
Ngư dân Nguyễn Văn Sáng
Tôi gặp ngư dân Trần Hữu Phương và một số chủ thuyền thúng khác ở làng chài sau chuyến biển êm. Anh cho biết: “Trong số các thuyền thúng này, mỗi người một nghề khai thác, từ rập ốc hương, cá, ghẹ lưới… Tôi nghĩ sự đa dạng các loại hải sản ở bãi Ốc cũng tạo nên một bức tranh ở làng chài ven biển thêm phong phú, đa sắc màu”.
Nhưng mùa gió bấc luôn là thử thách với ngư dân, với những thuyền thúng khai thác gần bờ như ở làng chài Hòa Thắng còn khó khăn hơn. Chiếc thuyền thúng được xem là gia sản lớn, là “cần câu” nuôi sống cả gia đình. Ngư dân ở đây chia sẻ thêm rằng, bình quân mỗi thúng đầu tư khoảng 60 - 70 triệu đồng. Gia đình nào có điều kiện, sẽ đầu tư loại lớn trên 100 triệu đồng. Ngược lại, hộ nào khó khăn hơn thì chỉ đầu tư loại thúng nhỏ 20 - 30 triệu đồng để bám biển mưu sinh.
Cả một đời gắn với biển nhưng có lẽ điều lo lắng vẫn luôn hiện hữu ở mỗi ngư dân địa phương. Đó là vấn nạn giã cào trở lại đã gây thiệt hại ngư trường và ngư lưới cụ của bà con. Những hôm biển “đói”, lại bị hư hỏng ngư lưới cụ, bà con chỉ biết ngậm ngùi về tay không. Bởi thế, mới đây, không riêng cử tri xã Hòa Thắng mà bà con các xã ven biển khác như Sơn Mỹ, Vĩnh Hảo đều phản ánh đến HĐND tỉnh về tình trạng giã cào bay hoạt động trái phép tại khu vực trên vùng biển thuộc địa phận các xã này. Do đó, bà con mong muốn các cơ quan chức năng có giải pháp xử lý quyết liệt để bảo vệ nguồn thủy sản và sinh kế của ngư dân…
Bà con đang kỳ vọng về tương lai sinh kế bền vững ở vùng biển. Ngày mới ở làng chài Hòa Thắng, khi ánh mặt trời chiếu rọi, xuyên qua những tấm lưới. Tiếng trò chuyện rôm rả sau mỗi chuyến biển, cùng những nụ cười trên khuôn mặt mỗi ngư dân sau mỗi ngày “no” lộc biển. Một khung cảnh yên bình nơi làng chài, chở che tàu thuyền của ngư dân dù mùa biển êm hay gió bấc. Bức tranh lao động ở vùng ven biển thật đỗi bình dị mà đẹp đến nao lòng!
Theo UBND xã Hòa Thắng, hiện nay, toàn xã có 164 chiếc thúng máy, công suất đa số từ 8 - 20 CV và 17 tàu cá có chiều dài thân tàu dưới 6 m. Trong đó, tập trung tàu thuyền của ngư dân thôn Hồng Hải, Hồng Chính. Ngư dân địa phương hoạt động chính các nghề là lưới, lưới cào, lưới rê, lồng bẫy… Trong năm 2025, sản lượng khai thác hải sản của xã đạt 835 tấn/820 tấn.
Ghi chép: Kiều Hằng .