Du lịch kết hợp nghỉ dưỡng
Vườn quốc gia Bù Gia Mập có rừng tự nhiên 25.325,95 ha rừng tự nhiên và vùng đệm 8.036 ha, thuộc địa bàn các xã Đắk Ơ, xã Bù Gia Mập (tỉnh Đồng Nai) và xã Quảng Trực (tỉnh Lâm Đồng). Đây là nơi lý tưởng cho công tác nghiên cứu khoa học, nhằm bảo tồn nguồn gen quý hiếm của các loài động, thực vật. Cũng là điểm du lịch bởi hệ sinh thái rừng và các dãy núi chuyển tiếp từ khu vực Tây nguyên xuống đồng bằng Nam bộ.
Trải nghiệm nghề đan lát truyền thống của đồng bào S’tiêng tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập đang trở thành một sản phẩm du lịch văn hóa độc đáo, thu hút cả du khách trong và ngoài nước.
Vườn quốc gia Bù Gia Mập khai thác 5 tuyến, điểm du lịch sinh thái chính, kết hợp với một số điểm tham quan. Trong đó, tuyến Vườn quốc gia – Suối Đắk Ca – Thác Lưu Ly, Vườn quốc gia – Suối Đắk Manh – Đắk Ca là chủ lực. trekking chủ lực. Những ngày cuối tháng 3/2026, chúng tôi lội bộ vào vườn để hòa mình vào thiên nhiên hoang sơ. Vườn có nhiều loài muông thú nhưng ấn tượng nhất là cảnh đẹp của Thác Đắc Mai - kiệt tác của thiên nhiên ban tặng. Thác rộng 15m, cao chừng 10m, lòng thác khoảng 300m2 là “hồ bơi” lý tưởng cho du khách đến thưởng ngoạn. Anh Đoàn Ngọc Đức (người dân phường Trấn Biên, tỉnh Đồng Nai) cùng gia đình háo hức trải nghiệm hành trình xuyên rừng, khám phá cảnh quan suối, thác và hệ sinh thái rừng nhiệt đới nguyên sơ. Anh nói: “Gia đình tôi cắm trại, ngủ lều trong rừng, tắm suối, hòa mình vào thiên nhiên, cảm giác trải nghiệm và khám phá độc đáo. Du lịch sinh thái tốt cho sức khỏe vừa gắn kết các thành viên trong gia đình”.
Đàn voi hoang dã châu Á thường xuyên xuất hiện tại Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, mang lại cảm giác hồi hộp cho du khách, nhất là những người thích săn ảnh.
Ông Hoàng Anh Tuân, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Bù Gia Mập chia sẻ, lượng khách đến tham quan trải nghiệm tại vườn trong giai đoạn 2021–2025 là 27.607 lượt người, doanh thu đạt hơn 4,1 tỷ đồng. Nguồn thu từ du lịch sinh thái dùng cho chi phí hoạt động, đầu tư trang thiết bị thiết yếu và cải thiện sinh kế cho người dân vùng đệm tham gia công tác du lịch tại vườn.
Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai rộng 100.571ha, bao gồm rừng, đất lâm nghiệp, hồ Trị An với 1.552 loài thực vật, động vật có 2.277 loài và được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới năm 2011. Điều đáng mừng trong năm 2025, Khu bảo tồn đón 75.000 lượt khách tham quan, du lịch vu lịch sinh thái, về nguồn tại các khu di tích cách mạng. Phát huy tiềm năng, Khu bảo tồn đang triển khai đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí giai đoạn 2021 - 2030. Đề án quy hoạch 51 điểm tổ chức các hoạt động du lịch sinh thái, khai thác cảnh quan tại hồ Trị An và hồ Bà Hào, tham quan di tích lịch sử cách mạng (Trung ương Cục miền Nam, căn cứ Khu ủy miền Đồng Nai), trải nghiệm văn hóa cộng đồng dân tộc Chơro, du lịch thể thao mạo hiểm, du lịch MICE (hội nghị, sự kiện), du lịch cộng đồng (homestay, farmstay), giáo dục môi trường. Đề án có mức đầu tư hơn 991 tỷ đồng, dự kiến thu hút 120.000 lượt khách/năm và giải quyết việc làm cho gần 1.600 lao động, nâng cao đời sống người dân tham gia làm du lịch.
Cây Tung được gọi là cụ thằn lằn sấm tại Vườn quốc gia Cát Tiên thu hút khách du lịch trong, ngoài nước.
Chia sẻ về đề án, ông Nguyễn Hoàng Hảo, Giám đốc Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai cho biết, đơn vị đã ký kết hợp đồng cho thuê môi trường rừng đầu tiên với Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Giáo dục Việt An. Trong năm 2026, Khu bảo tồn dự kiến tiếp tục ký kết hợp đồng cho thuê môi trường rừng với 5 đơn vị có hồ sơ đăng ký thuê môi trường rừng kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí. Các dự án hướng tới bảo vệ rừng tự nhiên, xây dựng khu vực hồ Trị An thành khu du lịch quốc gia.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế
Với diện tích hơn 71.000 ha, Vườn quốc gia Cát Tiên là một trong những khu rừng nhiệt đới còn tương đối nguyên vẹn. Vườn có 1.730 loài động vật, 1.655 loài thực vật với nhiều loài quý hiếm cần được bảo vệ nghiêm ngặt. Khu rừng chứa đựng giá trị văn hóa của 20 vạn dân với 33 dân tộc sinh sống trên 13 xã giáp ranh, lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc phù hợp phát triển nhiều loại hình du lịch.
Du khách nước ngoài tham quan, du lịch tại Vườn quốc gia Cát Tiên.
Theo ghi nhận, cây cầu nối khu dân cư với rừng Cát Tiên vẫn đang trong quá trình xây dựng nên muốn qua sông phải đi bằng phà. Sau đó rẽ phải chừng 500m, tiếp tục đi bộ vào rừng sẽ bắt gặp cây Tung 400 tuổi. Mùa nắng nên cây Tung trơ cành lá để ít phải “đâm rễ” xuống sâu lòng đất tìm nguồn nước. Bộ rễ của cây Tung to, dài nổi lên mặt đất, “bò qua lại, ngổn ngang” giống con thằn lằn thời tiền sử. Vì lẽ đó, người ta thường gọi cây Tung là “cụ thằn lằn sấm”. Tại đây, chúng tôi gặp sinh viên Đỗ Thị Thúy Hằng (ngành du lịch, khoa Khoa học- Nhân văn, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, TP.Hồ Chí Minh) cùng nhóm bạn đến vườn để khảo sát cho đề tài nghiên cứu Marketing xanh. Nữ sinh viên cho biết: “Em thấy việc bảo vệ môi trường ở đây rất tốt. Dọc đường vào rừng có thùng rác, điểm ăn uống, vệ sinh, thuận tiện cho du khách trải nghiệm. Tụi em đi xe đạp vào rừng nhưng không thấy mệt mỏi vì được nhiều cây xanh phủ bóng mát”. Còn ông Michael (người Mĩ) lần đầu tiên đến vườn nghiên cứu, tham quan, du lịch và cảm thấy thoải mái, dễ chịu vì không khí trong lành. Ông cho biết sẽ ở lại vài ngày để tận hưởng sự kỳ diệu của thiên nhiên, chụp hình đẹp về động, thực vật làm tư liệu phục vụ nghiên cứu bảo tồn rừng, đa dạng sinh học.
Cùng với vẻ đẹp rừng già hoang sơ, muông thú trong Vườn quốc gia Cát Tiên tạo nên sức hút, sự hấp dẫn đối với du khách.
Nhờ vẻ đẹp hoang sơ và đầu tư các điểm lưu trú nên lượng khách du lịch đến Vườn quốc gia Cát Tiên ngày càng tăng. Trong năm 2025, vườn đón 160.000 lượt khách với doanh thu hơn 24 tỷ đồng, tạo nguồn kinh phí cho công tác quản lý, bảo tồn rừng. Không muốn dừng lại ở con số đó, đơn vị đang triển khai “Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí cho giai đoạn 2025-2030”. Đề án quy hoạch trên diện tích hơn 2.000ha, 19 điểm tổ chức các hoạt động du lịch, 15 tuyến du lịch với mức đầu tư hơn 1.100 tỷ đồng. Sau khi đi vào hoạt động, vườn sẽ đón hơn 500.000 khách/năm, tạo công ăn việc làm cho hơn 500 lao động địa phương và khu vực lân cận.
Thú trong Vườn quốc gia Cát Tiên.
Và sẽ thiếu sót nếu không gọi tên các danh hiệu mà Vườn quốc gia Cát Tiên được các tổ chức nước ngoài công nhận. Đó Khu dự trữ sinh quyển của thế giới được tổ chức UNESCO/MAB công nhận; Ban thư ký Công ước Ramsar công nhận vùng đất ngập nước Bàu Sấu là Khu Ramsar. Đặc biệt vào ngày 21/06/2024, Vườn quốc gia Cát Tiên chính thức được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên (IUCN) trao danh hiệu Danh lục xanh (Green lils), thể hiện việc tuân thủ cam kết bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học.
Rừng Cát Tiên là nơi cư ngụ của nhiều loài muông thú, có nhiều loài nằm trong danh mục sách đỏ, cần được bảo vệ.
Theo ông Nguyễn Đình Quốc Việt, Phó Giám đốc Trung tâm giáo dục, môi trường và dịch vụ Vườn quốc gia Cát Tiên, việc kết hợp hiệu quả giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch và hội nhập quốc tế mang lại nhiều lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường. Các chương trình hợp tác đã góp phần nâng cao năng lực quản lý, đào tạo nguồn nhân lực và áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại bảo tồn đa dạng sinh học. Điều đó giúp nâng cao vị thế Việt Nam nói chung và Vườn quốc gia Cát Tiên trong bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch sinh thái trên thế giới.
Bà Lê Thị Ngọc Loan, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao, Du lịch tỉnh Đồng Nai cho biết, địa phương đang đầu tư hình thành các cụm du lịch trọng điểm như: Hồ Trị An, núi Chứa Chan, núi Bà Rá – Thác Mơ, Chiến khu D, Vườn quốc gia Bù Gia Mập... Thời gian tới, Đồng Nai tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái du lịch thông minh gắn liền với chuyển đổi số, nhằm phát triển du lịch hiệu quả, bền vững.
Trọng Trung – Bách Việt